ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Średniowieczeklasa 1 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/1/historia/feudalizm-i-spoleczenstwo-stanowe/

Historia · Średniowiecze · kl. 1

Feudalizm i społeczeństwo stanowe

W średniowieczu rzadko było silne państwo z urzędnikami i podatkami. Rządziły zależności osobiste: ja ci daję ziemię, a ty mi dajesz wierność i służbę.

ok. 2 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Lenno, senior i wasal

  • Senior nadawał wasalowi lenno, czyli zwykle ziemię. Wasal składał hołd i przysięgę wierności, szedł z seniorem na wojnę i mu doradzał. Senior bronił wasala.
  • Obowiązywała zasada: „wasal mojego wasala nie jest moim wasalem”. Król nie miał więc władzy nad rycerzami swoich książąt.
Królnadaje lenna możnymMożni (książęta, hrabiowie)wasale króla, seniorzy rycerzyRycerzewasale możnych, walczą konnoChłopipoddani: pracują na ziemi pana
Drabina feudalna: kto komu składa hołd

2Trzy stany

StanKtoZadanieDuchowieństwomodlący sięmodlitwa, nauka, opieka nad ubogimiRycerstwowalczącyobrona kraju, służba wojskowaChłopi imieszczaniepracującyuprawa roli, rzemiosło, handel
Trzy stany średniowiecznego społeczeństwa
  • Podział był prosty: jedni modlą się, drudzy walczą, trzeci pracują. Do rycerstwa i chłopów należało się zwykle z urodzenia, a do duchowieństwa przez święcenia.
Sprawdź, czy rozumiesz

Co oznacza zasada „wasal mojego wasala nie jest moim wasalem”?

3Wieś i dwór

  • Chłopi mieszkali we wsi, należącej do pana. W gospodarce dworskiej płacili mu rentę pracy (np. kilka dni w tygodniu pracy na jego polu), czynsz i daniny (część plonów). Byli poddanymi, więc nie mogli odejść bez zgody pana.
  • Immunitet zwalniał ziemie pana spod władzy króla (np. sądownictwa i danin). To jeszcze bardziej rozdrabniało władzę.
Zapamiętaj

lenno to ziemia za wierność i służbę. Trzy stany to duchowieństwo (modlący się), rycerstwo (walczący) i chłopi (pracujący). W miastach pracowali mieszczanie.

Uwaga na błąd

Utożsamianie poddaństwa z niewolnictwem. Poddany chłop miał własne gospodarstwo i rodzinę, ale był zależny od pana i płacił mu świadczenia.

✎Ściąga: Feudalizm i społeczeństwo stanowe

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • lenno to ziemia za wierność i służbę. Trzy stany to duchowieństwo (modlący się), rycerstwo (walczący) i chłopi (pracujący). W miastach pracowali mieszczanie.
  • Senior nadawał wasalowi lenno, czyli zwykle ziemię. Wasal składał hołd i przysięgę wierności, szedł z seniorem na wojnę i mu doradzał. Senior bronił wasala.
  • Immunitet zwalniał ziemie pana spod władzy króla (np. sądownictwa i danin). To jeszcze bardziej rozdrabniało władzę.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Co to jest lenno?

    1. AKościelna dziesięcina
    2. BZiemia nadana wasalowi przez seniora w zamian za służbę
    3. CZamek króla
    4. DPodatek od chłopa
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Ziemia nadana wasalowi przez seniora w zamian za służbę – Za lenno wasal był winien wierność i pomoc wojskową.

  2. Kto składał hołd lenny?

    1. ASenior
    2. BMieszczanin
    3. CKról wobec chłopów
    4. DWasal
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Wasal – Hołd potwierdzał zależność wasala od seniora.

  3. Co oznacza zasada „wasal mojego wasala nie jest moim wasalem”?

    1. AWasal ma własnego króla
    2. BKról nie rozkazuje wasalom swoich wasali
    3. CWasal nie musi nikogo słuchać
    4. DWszyscy wasale są równi
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Król nie rozkazuje wasalom swoich wasali – Zależność dotyczyła bezpośrednich partnerów.

  4. Kogo określano jako „walczących”?

    1. ADuchownych
    2. BRycerzy
    3. CChłopów
    4. DKupców
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Rycerzy – Duchowni to „modlący się”, a chłopi „pracujący”.

  5. Co płacił chłop w gospodarce dworskiej?

    1. ARentę pracy, czynsz i daniny
    2. BWyłącznie grzywnę
    3. CTylko podatek królowi
    4. DNic
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Rentę pracy, czynsz i daniny – Świadczenia szły do pana.

  6. Co to jest immunitet w średniowieczu?

    1. AOchrona miasta murami
    2. BPrzywilej kupców
    3. COdporność na choroby
    4. DZwolnienie ziemi pana spod władzy króla
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Zwolnienie ziemi pana spod władzy króla – Immunitet osłabiał władzę królewską.

  7. Czym różni się poddany od niewolnika?

    1. ANiewolnik miał ziemię
    2. BNie różni się niczym
    3. CPoddany był wolny od świadczeń
    4. DMiał własne gospodarstwo, ale był zależny od pana
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Miał własne gospodarstwo, ale był zależny od pana – Poddany nie mógł odejść bez zgody pana.

  8. Kto zajmował najwyższe miejsce w drabinie feudalnej?

    1. AChłop
    2. BRycerz
    3. CKról
    4. DMieszczanin
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Król – Poniżej króla stali możni (książęta, hrabiowie), a niżej rycerze; chłopi nie byli wasalami.

Cały dział „Średniowiecze”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Historia, klasa 1

Historia jako nauka: źródła i epokiKrytyka źródeł i nauki pomocnicze historiiJak czytać źródła: porównania i argumentyMapa, obraz i chronologia: praca ze źródłem krok po krokuPradzieje i rewolucja neolitycznaCywilizacje Bliskiego WschoduCywilizacje Indii i ChinPolis, Sparta i AtenyWojny grecko-perskie i wojna peloponeskaAleksander Wielki i świat hellenistycznyReligia i kultura starożytnych GrekówGeografia, kolonizacja i najstarsze kultury GrecjiOcena demokracji ateńskiej i edukacja klasycznaPaństwo Aleksandra i nauka hellenistycznaRepublika rzymska i podbojeOd Cezara do cesarstwaKryzys i upadek cesarstwa zachodniegoReligia Rzymian i początki chrześcijaństwaKultura i dziedzictwo RzymianPoczątki Rzymu, ekspansja i kryzys republikiPax Romana, Barbaricum i dziedzictwo antykuPowtórka: starożytność w pigułceBizancjum i świat islamuUstrój Bizancjum i etapy ekspansji arabskiejPaństwo Franków i Karol WielkiMnisi iroszkoccy, Normanowie i ocena renesansu karolińskiegoPaństwo Ottonów i Święte CesarstwoNowe państwa w Europie i chrystianizacjaSłowianie i państwa Europy Środkowo-WschodniejSpór cesarza z papieżemKrucjaty i zakony rycerskieRolnictwo, miasta i handel w XI–XIII w.Zakony, etos rycerski, Mongołowie i rekonkwistaRepubliki kupieckie, Hanza i klimatMieszko I i chrzest PolskiBolesław Chrobry i pierwsza koronaKryzys i odbudowa monarchii pierwszych PiastówPlemiona, organizacja państwa i spory pierwszych PiastówRozbicie dzielnicowe i zagrożenia XIII wiekuLokacje i zmiany gospodarcze XII–XIII wiekuPrzezwyciężenie rozbicia i Władysław ŁokietekKazimierz Wielki, ostatni PiastWielokulturowość Polski Kazimierza WielkiegoWalki o tron i prawo niemieckie a polskieKryzys idei uniwersalnej i monarchie stanoweEuropa XIV–XV wieku: wojna stuletnia i nowa mapaUpadek Konstantynopola i ekspansja osmańskaCzarna śmierć, schizma, bunty i herezjeKultura średniowiecza i sztuka romańska oraz gotyckaUniwersytety, scholastyka i krąg cywilizacji łacińskiejOd Andegawenów do unii polsko-litewskiejStosunki polsko-krzyżackie i bitwa pod GrunwaldemKazimierz Jagiellończyk i wojna trzynastoletniaPrzywileje szlacheckie i monarchia stanowa w PolsceOcena unii, szkoła prawa narodów i polityka JagiellonówPowtórka: średniowiecze w pigułce