1Walki o tron senioralny
- Po 1138 r. Kraków zdobywali kolejno: Władysław Wygnaniec (wypędzony), Bolesław Kędzierzawy, Mieszko Stary, Kazimierz Sprawiedliwy, a potem Leszek Biały.
- W XIII w. trwały dalsze walki dzielnicowe: sojusze i konflikty książąt często uderzały w kraj.
2Prawo niemieckie a prawo polskie
- Prawo polskie (książęce): chłopi musieli pracować dla księcia i odbywać posługi, a ciężary były wysokie.
- Prawo niemieckie: wolność osobista, czynsz zamiast posług, własny sąd i samorząd. Tzw. immunitety zwalniały ziemie z ciężarów prawa książęcego.
Co dawało prawo niemieckie chłopom?
Wolność osobista była ważną zmianą.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Powstają stany
- W XIII w. kształtowało się społeczeństwo stanowe: duchowieństwo, rycerstwo, mieszczanie i chłopi. Każdy stan miał inne prawa i obowiązki.
po 1138 r. o Kraków walczyli Wygnaniec, Kędzierzawy, Mieszko Stary, Kazimierz Sprawiedliwy i Leszek Biały. Prawo niemieckie dawało wolność osobistą i czynsz zamiast posług.
Mylenie prawa niemieckiego z „prawem niemieckich władców”. To zasady zakładania wsi i miast, stosowane przez polskich książąt.
✎Ściąga: Walki o tron i prawo niemieckie a polskie
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- po 1138 r. o Kraków walczyli Wygnaniec, Kędzierzawy, Mieszko Stary, Kazimierz Sprawiedliwy i Leszek Biały. Prawo niemieckie dawało wolność osobistą i czynsz zamiast posług.
- Prawo polskie (książęce): chłopi musieli pracować dla księcia i odbywać posługi, a ciężary były wysokie.
- Prawo niemieckie: wolność osobista, czynsz zamiast posług, własny sąd i samorząd. Tzw. immunitety zwalniały ziemie z ciężarów prawa książęcego.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Kto jako pierwszy rządził Krakowem po 1138 r.?
- ALeszek Biały
- BBolesław Kędzierzawy
- CWładysław Wygnaniec
- DKazimierz Sprawiedliwy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Władysław Wygnaniec – Został później wygnany.
Kto rządził w Krakowie na przełomie XII i XIII w.?
- AKonrad Mazowiecki
- BWładysław Wygnaniec
- CHenryk Brodaty
- DLeszek Biały
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Leszek Biały – Należał do dynastii Piastów małopolskich.
Co dawało prawo niemieckie chłopom?
- AWolność osobistą i czynsz zamiast posług
- BWięcej danin
- CZakaz handlu
- DZakaz opuszczania wsi
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Wolność osobistą i czynsz zamiast posług – Wolność osobista była ważną zmianą.
Na czym polegało prawo polskie?
- ANa czynszu
- BNa posługach i ciężarach na rzecz księcia
- CNa samorządzie
- DNa wolności
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Na posługach i ciężarach na rzecz księcia – Prawo książęce nakładało na chłopów liczne obowiązki.
Co to są immunitety?
- ASądy
- BZakony
- CRodzaje podatków
- DZwolnienia z ciężarów prawa książęcego
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Zwolnienia z ciężarów prawa książęcego – Ziemie dostawały przywileje.
Jakie stany kształtowały się w XIII w.?
- ABurżuazja i proletariat
- BTylko szlachta
- CDuchowieństwo, rycerstwo, mieszczanie, chłopi
- DTylko chłopi
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Duchowieństwo, rycerstwo, mieszczanie, chłopi – Każdy miał inne prawa.
Dlaczego walki dzielnicowe osłabiały państwo?
- AKsiążęta przyjęli seniorat
- BKsiążęta walczyli ze sobą zamiast bronić kraju
- CWszyscy współpracowali
- DNie było wojen
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Książęta walczyli ze sobą zamiast bronić kraju – Rywalizacja dawała przewagę wrogom.
Kto zyskiwał na lokacjach na prawie niemieckim?
- ATylko Kościół
- BKsiążęta i osadnicy
- CTylko Niemcy
- DNikt
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Książęta i osadnicy – Książę dostawał rozwinięte tereny, a osadnicy lepsze prawo.
Cały dział „Średniowiecze”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.