ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Średniowieczeklasa 1 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/1/historia/spor-cesarza-z-papiezem/

Historia · Średniowiecze · kl. 1

Spór cesarza z papieżem

Kto ma mianować biskupa: papież czy cesarz? Od odpowiedzi zależało, kto naprawdę rządzi chrześcijańską Europą.

ok. 2 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1O co poszło

  • Biskupi byli wielkimi panami z ziemią i wojskiem. Inwestytura to nadanie biskupowi urzędu i znaków władzy. Cesarze chcieli mianować go sami, ale papieże twierdzili, że to sprawa Kościoła.

2Reformy gregoriańskie

  • W X–XI w. Kościół chciał się oczyścić. Walczono z symonią (kupowaniem urzędów kościelnych) i nikolaityzmem (małżeństwami księży). Utrwalono celibat. W 1059 r. ustalono, że papieża wybierają kardynałowie. Papiestwo miało być niezależne od władców świeckich.
Sprawdź, czy rozumiesz

Co to jest inwestytura?

3Grzegorz VII kontra Henryk IV

1059Papieża wybierają kardynałowie1075Dictatus papaeGrzegorz VII o wyższości papieża1077Canossapokuta Henryka IV1122Konkordat wormackikompromis kończący spór
Spór o inwestyturę krok po kroku
  • W 1075 r. papież Grzegorz VII ogłosił Dictatus papae, wskazujący na wyższość papieża nad cesarzem. Król niemiecki Henryk IV (cesarzem został dopiero w 1084 r.) nie ustąpił i próbował złożyć papieża z urzędu. W 1076 r. papież rzucił na niego ekskomunikę, czyli wykluczył go ze wspólnoty Kościoła.
  • W 1077 r. Henryk poszedł do Canossy i pokutował, żeby ekskomunikę cofnięto. Zwyciężyło papiestwo, ale spór trwał dalej.
  • Skończył go konkordat wormacki (1122), zawarty przez cesarza Henryka V i papieża Kaliksta II. Biskupa wybiera Kościół, a cesarz nadaje mu ziemie i prawa świeckie.

4Skutki

  • Władza cesarska w Niemczech osłabła, a znaczenie papiestwa i książąt wzrosło.
Zapamiętaj

1075 Dictatus papae, 1077 Canossa, 1122 konkordat wormacki. Reformy gregoriańskie to walka z symonią i nikolaityzmem, celibat i wybór papieża przez kardynałów (1059).

Uwaga na błąd

Przekonanie, że w Canossie papież pokonał cesarza na zawsze. To był sukces czasowy, bo spór trwał do 1122 r.

Sprawdź, czy rozumiesz

Jak zakończył się spór o inwestyturę?

✎Ściąga: Spór cesarza z papieżem

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • 1075 Dictatus papae, 1077 Canossa, 1122 konkordat wormacki. Reformy gregoriańskie to walka z symonią i nikolaityzmem, celibat i wybór papieża przez kardynałów (1059).

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Co to jest inwestytura?

    1. ANadanie biskupowi urzędu i znaków władzy
    2. BWybór cesarza
    3. CChrzest władcy
    4. DKoronacja króla
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Nadanie biskupowi urzędu i znaków władzy – Spór dotyczył tego, kto ma prawo mianować biskupów.

  2. Kto toczył spór z papieżem Grzegorzem VII?

    1. AFryderyk Barbarossa
    2. BOtton I
    3. CKarol Wielki
    4. DHenryk IV
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Henryk IV – Henryk IV był królem niemieckim, a od 1084 r. cesarzem.

  3. Co ogłosił Grzegorz VII w 1075 r.?

    1. ADictatus papae
    2. BEdykt mediolański
    3. CZłotą Bullę
    4. DKonkordat wormacki
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Dictatus papae – Dokument głosił wyższość papieża.

  4. Co wydarzyło się w 1077 r.?

    1. APapież został wybrany przez kardynałów
    2. BHenryk IV pokutował w Canossie
    3. CRozpoczęła się pierwsza krucjata
    4. DPodpisano konkordat wormacki
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Henryk IV pokutował w Canossie – Cesarz prosił papieża o zniesienie ekskomuniki.

  5. Jak zakończył się spór o inwestyturę?

    1. AKonkordatem wormackim w 1122 r.
    2. BWojną domową
    3. CZniesieniem papiestwa
    4. DZwycięstwem cesarza
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Konkordatem wormackim w 1122 r. – Był to kompromis.

  6. Co oznacza symonia?

    1. APielgrzymka
    2. BWalka z herezją
    3. CKupowanie urzędów kościelnych
    4. DMałżeństwo księży
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Kupowanie urzędów kościelnych – Reformatorzy chcieli ją wyplenić.

  7. Kto od 1059 r. wybiera papieża?

    1. ASzlachta rzymska
    2. BKardynałowie
    3. CCesarz
    4. DKról Franków
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Kardynałowie – To zmniejszyło wpływy władców świeckich.

  8. Czyja władza osłabła w Niemczech po sporze o inwestyturę?

    1. AKardynałów
    2. BKsiążąt niemieckich
    3. CPapieża
    4. DCesarza
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Cesarza – Wzmocniło się papiestwo i książęta.

Cały dział „Średniowiecze”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 9🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Historia, klasa 1

Historia jako nauka: źródła i epokiKrytyka źródeł i nauki pomocnicze historiiJak czytać źródła: porównania i argumentyMapa, obraz i chronologia: praca ze źródłem krok po krokuPradzieje i rewolucja neolitycznaCywilizacje Bliskiego WschoduCywilizacje Indii i ChinPolis, Sparta i AtenyWojny grecko-perskie i wojna peloponeskaAleksander Wielki i świat hellenistycznyReligia i kultura starożytnych GrekówGeografia, kolonizacja i najstarsze kultury GrecjiOcena demokracji ateńskiej i edukacja klasycznaPaństwo Aleksandra i nauka hellenistycznaRepublika rzymska i podbojeOd Cezara do cesarstwaKryzys i upadek cesarstwa zachodniegoReligia Rzymian i początki chrześcijaństwaKultura i dziedzictwo RzymianPoczątki Rzymu, ekspansja i kryzys republikiPax Romana, Barbaricum i dziedzictwo antykuPowtórka: starożytność w pigułceBizancjum i świat islamuUstrój Bizancjum i etapy ekspansji arabskiejPaństwo Franków i Karol WielkiMnisi iroszkoccy, Normanowie i ocena renesansu karolińskiegoPaństwo Ottonów i Święte CesarstwoNowe państwa w Europie i chrystianizacjaSłowianie i państwa Europy Środkowo-WschodniejFeudalizm i społeczeństwo stanoweKrucjaty i zakony rycerskieRolnictwo, miasta i handel w XI–XIII w.Zakony, etos rycerski, Mongołowie i rekonkwistaRepubliki kupieckie, Hanza i klimatMieszko I i chrzest PolskiBolesław Chrobry i pierwsza koronaKryzys i odbudowa monarchii pierwszych PiastówPlemiona, organizacja państwa i spory pierwszych PiastówRozbicie dzielnicowe i zagrożenia XIII wiekuLokacje i zmiany gospodarcze XII–XIII wiekuPrzezwyciężenie rozbicia i Władysław ŁokietekKazimierz Wielki, ostatni PiastWielokulturowość Polski Kazimierza WielkiegoWalki o tron i prawo niemieckie a polskieKryzys idei uniwersalnej i monarchie stanoweEuropa XIV–XV wieku: wojna stuletnia i nowa mapaUpadek Konstantynopola i ekspansja osmańskaCzarna śmierć, schizma, bunty i herezjeKultura średniowiecza i sztuka romańska oraz gotyckaUniwersytety, scholastyka i krąg cywilizacji łacińskiejOd Andegawenów do unii polsko-litewskiejStosunki polsko-krzyżackie i bitwa pod GrunwaldemKazimierz Jagiellończyk i wojna trzynastoletniaPrzywileje szlacheckie i monarchia stanowa w PolsceOcena unii, szkoła prawa narodów i polityka JagiellonówPowtórka: średniowiecze w pigułce