ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Starożytnośćklasa 1 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/1/historia/cywilizacje-indii-i-chin/

Historia · Starożytność · kl. 1 · zakres rozszerzony

Cywilizacje Indii i Chin

Daleki Wschód to zupełnie inny świat starożytny. Z Indii przyszły nauka o karmie i buddyzm, a z Chin jedwab, papier i państwo rządzone przez urzędników.

ok. 2 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Indie

  • Nad Indusem rozwijała się cywilizacja z miastami Harappa i Mohendżo-Daro (ok. 2600–1900 r. p.n.e.).
  • Potem przybyli Ariowie. Z ich czasów wywodzi się system warn.
WarnaKto to jestCzym się zajmujeBraminikapłaniobrzędy, nauka, święte tekstyKszatrijowiewojownicy i władcyobrona, rządzenieWajśjowierolnicy i kupcyuprawa ziemi, handelŚudrowiesłużącyprace pomocnicze
Cztery warny starożytnych Indii
  • Wyznawcy hinduizmu wierzą w reinkarnację (ponowne narodziny) i karmę (czyny wpływają na kolejne życie). Buddyzm założył Siddhartha Gautama, czyli Budda (VI/V w. p.n.e.). Cel to nirwana, wyzwolenie od cierpienia.
  • Aśoka (III w. p.n.e.), władca państwa Maurjów, wspierał buddyzm.
Sprawdź, czy rozumiesz

Które miasta należą do cywilizacji doliny Indusu?

2Chiny

  • Cywilizacja rozwijała się nad rzeką Huang He. Dynastie to Shang, Zhou, Qin i Han.
  • Qin Shi Huangdi zjednoczył Chiny w 221 r. p.n.e. Połączył starsze wały obronne w Wielki Mur (mur, który oglądają dziś turyści, pochodzi głównie z XIV–XVII w.). Cesarz był „Synem Nieba”, a krajem rządzili urzędnicy.
  • Konfucjusz uczył szacunku do rodziny i władzy. Taoizm radził życie zgodne z naturalnym porządkiem (tao). Pismo było ideograficzne.
  • Za dynastii Han upowszechnił się papier (tradycja wiąże go z urzędnikiem Cai Lunem, 105 r. n.e.).
  • Jedwabny Szlak to sieć dróg handlowych, którą jedwab i idee docierały do Europy.
Zapamiętaj

warny to cztery grupy: bramini, kszatrijowie, wajśjowie i śudrowie. Chiny zjednoczył w 221 r. p.n.e. Qin Shi Huangdi.

Uwaga na błąd

Utożsamianie warn z kastami. Warny to cztery duże grupy, a kasty to znacznie liczniejsze, dziedziczne podziały.

✎Ściąga: Cywilizacje Indii i Chin

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • warny to cztery grupy: bramini, kszatrijowie, wajśjowie i śudrowie. Chiny zjednoczył w 221 r. p.n.e. Qin Shi Huangdi.
  • Aśoka (III w. p.n.e.), władca państwa Maurjów, wspierał buddyzm.
  • Qin Shi Huangdi zjednoczył Chiny w 221 r. p.n.e. Połączył starsze wały obronne w Wielki Mur (mur, który oglądają dziś turyści, pochodzi głównie z XIV–XVII w.). Cesarz był „Synem Nieba”, a krajem rządzili urzędnicy.
  • Konfucjusz uczył szacunku do rodziny i władzy. Taoizm radził życie zgodne z naturalnym porządkiem (tao). Pismo było ideograficzne.
  • Jedwabny Szlak to sieć dróg handlowych, którą jedwab i idee docierały do Europy.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Które miasta należą do cywilizacji doliny Indusu?

    1. AMemfis i Teby
    2. BHarappa i Mohendżo-Daro
    3. CUr i Uruk
    4. DSparta i Ateny
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Harappa i Mohendżo-Daro – To najważniejsze ośrodki cywilizacji Indusu.

  2. Który warn tworzyli kapłani?

    1. AKszatrijowie
    2. BWajśjowie
    3. CBramini
    4. DŚudrowie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Bramini – Bramini byli najwyżej w hierarchii warn.

  3. Kim byli kszatrijowie?

    1. AWojownikami i władcami
    2. BKapłanami
    3. CKupcami
    4. DSłużącymi
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Wojownikami i władcami – Kszatrijowie to warn wojowników.

  4. Co oznacza nirwana w buddyzmie?

    1. AWyzwolenie od cierpienia
    2. BImię władcy
    3. CRodzaj pisma
    4. DNazwę świątyni
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Wyzwolenie od cierpienia – Nirwana to cel drogi buddysty.

  5. Kto w 221 r. p.n.e. zjednoczył Chiny?

    1. AKonfucjusz
    2. BQin Shi Huangdi
    3. CAśoka
    4. DCyrus
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Qin Shi Huangdi – Dynastia Qin stworzyła pierwsze cesarstwo chińskie.

  6. Czego uczył Konfucjusz?

    1. AKultu faraona
    2. BPodboju sąsiadów
    3. CSzacunku do rodziny, tradycji i władzy
    4. DŻycia w samotności
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Szacunku do rodziny, tradycji i władzy – Konfucjanizm kładł nacisk na obowiązki i harmonię.

  7. Czym był Jedwabny Szlak?

    1. ASiecią dróg handlowych między Chinami a Zachodem
    2. BMurem granicznym
    3. CKanałem w Chinach
    4. DPrawem cesarskim
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Siecią dróg handlowych między Chinami a Zachodem – Szlakiem płynął jedwab, ale też idee i religie.

  8. Który władca wspierał buddyzm w III w. p.n.e.?

    1. AHammurabi
    2. BDariusz I
    3. CAśoka
    4. DQin Shi Huangdi
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Aśoka – Aśoka rządził państwem Maurjów.

Cały dział „Starożytność”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Historia, klasa 1

Historia jako nauka: źródła i epokiKrytyka źródeł i nauki pomocnicze historiiJak czytać źródła: porównania i argumentyMapa, obraz i chronologia: praca ze źródłem krok po krokuPradzieje i rewolucja neolitycznaCywilizacje Bliskiego WschoduPolis, Sparta i AtenyWojny grecko-perskie i wojna peloponeskaAleksander Wielki i świat hellenistycznyReligia i kultura starożytnych GrekówGeografia, kolonizacja i najstarsze kultury GrecjiOcena demokracji ateńskiej i edukacja klasycznaPaństwo Aleksandra i nauka hellenistycznaRepublika rzymska i podbojeOd Cezara do cesarstwaKryzys i upadek cesarstwa zachodniegoReligia Rzymian i początki chrześcijaństwaKultura i dziedzictwo RzymianPoczątki Rzymu, ekspansja i kryzys republikiPax Romana, Barbaricum i dziedzictwo antykuPowtórka: starożytność w pigułceBizancjum i świat islamuUstrój Bizancjum i etapy ekspansji arabskiejPaństwo Franków i Karol WielkiMnisi iroszkoccy, Normanowie i ocena renesansu karolińskiegoPaństwo Ottonów i Święte CesarstwoNowe państwa w Europie i chrystianizacjaSłowianie i państwa Europy Środkowo-WschodniejFeudalizm i społeczeństwo stanoweSpór cesarza z papieżemKrucjaty i zakony rycerskieRolnictwo, miasta i handel w XI–XIII w.Zakony, etos rycerski, Mongołowie i rekonkwistaRepubliki kupieckie, Hanza i klimatMieszko I i chrzest PolskiBolesław Chrobry i pierwsza koronaKryzys i odbudowa monarchii pierwszych PiastówPlemiona, organizacja państwa i spory pierwszych PiastówRozbicie dzielnicowe i zagrożenia XIII wiekuLokacje i zmiany gospodarcze XII–XIII wiekuPrzezwyciężenie rozbicia i Władysław ŁokietekKazimierz Wielki, ostatni PiastWielokulturowość Polski Kazimierza WielkiegoWalki o tron i prawo niemieckie a polskieKryzys idei uniwersalnej i monarchie stanoweEuropa XIV–XV wieku: wojna stuletnia i nowa mapaUpadek Konstantynopola i ekspansja osmańskaCzarna śmierć, schizma, bunty i herezjeKultura średniowiecza i sztuka romańska oraz gotyckaUniwersytety, scholastyka i krąg cywilizacji łacińskiejOd Andegawenów do unii polsko-litewskiejStosunki polsko-krzyżackie i bitwa pod GrunwaldemKazimierz Jagiellończyk i wojna trzynastoletniaPrzywileje szlacheckie i monarchia stanowa w PolsceOcena unii, szkoła prawa narodów i polityka JagiellonówPowtórka: średniowiecze w pigułce