ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Średniowieczeklasa 1 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/1/historia/kryzys-i-odbudowa-monarchii-pierwszych-piastow/

Historia · Średniowiecze · kl. 1

Kryzys i odbudowa monarchii pierwszych Piastów

Po Chrobrym państwo zachwiało się, ale nie przewróciło. Pokazała to odbudowa Kazimierza Odnowiciela.

ok. 2 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Kryzys

  • Po śmierci Bolesława Chrobrego (1025) jego syn Mieszko II nie utrzymał władzy i państwa. Wybuchły bunty i reakcja pogańska, czyli powrót części ludności do dawnych wierzeń.
  • W 1038 r. Polskę najechał czeski książę Brzetysław. Państwo upadło, a Gniezno i Poznań splądrowano.
1025Śmierć Chrobregorządy Mieszka IIpo 1034Bunty i reakcja pogańska1038Najazd BrzetysławaGniezno i Poznań splądrowaneod 1039Kazimierz Odnowicielodbudowa, stolica w Krakowie1050Odzyskanie Śląskazajętego w 1038 r. przez Czechów1054Zjazd w KwedlinburguŚląsk przy Polsce za trybut dla Czech
Kryzys i odbudowa państwa Piastów

2Odbudowa

  • Kazimierz Odnowiciel (syn Mieszka II) odbudował państwo. Stolicę przeniósł do Krakowa, bo Gniezno i Poznań były zniszczone.
  • W 1038 r. Brzetysław zabrał Polsce Śląsk. Kazimierz odzyskał go w 1050 r., a w 1054 r. (zjazd w Kwedlinburgu) cesarz potwierdził, że Śląsk zostaje przy Polsce, w zamian za coroczny trybut dla Czech.
  • Odnowiciel pokonał też (1047 r.) Miecława, który oderwał od państwa Mazowsze, i odbudował organizację Kościoła.
Sprawdź, czy rozumiesz

Co ustalono w 1054 r. w sprawie Śląska?

3Dlaczego to ważne

  • Pokazuje, że młode państwo bez silnych instytucji zależało od osobowości władcy. Dopiero Odnowiciel przywrócił porządek i znów związał Polskę z Kościołem.
Zapamiętaj

po 1025 r. kryzys (Mieszko II, bunty, reakcja pogańska, Brzetysław 1038), potem odbudowa Kazimierza Odnowiciela i stolica w Krakowie. Śląsk odzyskano w 1050 r. (od 1054 r. za trybut dla Czech).

Uwaga na błąd

Pisanie, że Kraków był stolicą od początku. Pierwszymi ośrodkami były Gniezno i Poznań, a Kraków został stolicą po kryzysie.

✎Ściąga: Kryzys i odbudowa monarchii pierwszych Piastów

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • po 1025 r. kryzys (Mieszko II, bunty, reakcja pogańska, Brzetysław 1038), potem odbudowa Kazimierza Odnowiciela i stolica w Krakowie. Śląsk odzyskano w 1050 r. (od 1054 r. za trybut dla Czech).
  • Kazimierz Odnowiciel (syn Mieszka II) odbudował państwo. Stolicę przeniósł do Krakowa, bo Gniezno i Poznań były zniszczone.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Kto objął władzę po Bolesławie Chrobrym?

    1. AMieszko II
    2. BBolesław Śmiały
    3. CKazimierz Odnowiciel
    4. DWładysław Herman
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Mieszko II – Panowanie Mieszka II przyniosło kryzys.

  2. Co to była reakcja pogańska?

    1. AWojna z Prusami
    2. BZmiana władcy
    3. CNajazd pogan
    4. DPowrót części ludności do dawnych wierzeń
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Powrót części ludności do dawnych wierzeń – Towarzyszyła buntom po 1034 r.

  3. Kto najechał Polskę w 1038 r.?

    1. AHenryk IV
    2. BOtton III
    3. CBrzetysław, książę czeski
    4. DMongołowie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Brzetysław, książę czeski – Najazd pogłębił kryzys państwa.

  4. Kto odbudował państwo po kryzysie?

    1. AMieszko II
    2. BKazimierz Odnowiciel
    3. CWładysław Łokietek
    4. DBolesław Krzywousty
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Kazimierz Odnowiciel – Panował od 1039 r.

  5. Które miasto stało się stolicą po kryzysie?

    1. APłock
    2. BKraków
    3. CGniezno
    4. DPoznań
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Kraków – Gniezno i Poznań były zniszczone.

  6. Co ustalono w 1054 r. w sprawie Śląska?

    1. AŚląsk na stałe przechodzi do Czech
    2. BŚląsk staje się lennem Krzyżaków
    3. CŚląsk dostaje cesarz
    4. DŚląsk zostaje przy Polsce w zamian za trybut dla Czech
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Śląsk zostaje przy Polsce w zamian za trybut dla Czech – Kazimierz Odnowiciel odzyskał Śląsk w 1050 r.

  7. Jaki był jeden z wewnętrznych powodów kryzysu?

    1. ABunty i reakcja pogańska
    2. BAtak Tatarów
    3. CNadmiar przywilejów dla szlachty
    4. DWojna stuletnia
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Bunty i reakcja pogańska – Państwo opierało się na władcy, a nie instytucjach.

  8. Co pokazał kryzys po 1025 r.?

    1. AŻe Czechy rządziły Polską
    2. BPaństwo bez silnych instytucji zależało od władcy
    3. CŻe państwo było nietrwałe z natury
    4. DŻe chrzest był błędem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Państwo bez silnych instytucji zależało od władcy – Odbudowa wymagała silnej osobowości.

Cały dział „Średniowiecze”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Historia, klasa 1

Historia jako nauka: źródła i epokiKrytyka źródeł i nauki pomocnicze historiiJak czytać źródła: porównania i argumentyMapa, obraz i chronologia: praca ze źródłem krok po krokuPradzieje i rewolucja neolitycznaCywilizacje Bliskiego WschoduCywilizacje Indii i ChinPolis, Sparta i AtenyWojny grecko-perskie i wojna peloponeskaAleksander Wielki i świat hellenistycznyReligia i kultura starożytnych GrekówGeografia, kolonizacja i najstarsze kultury GrecjiOcena demokracji ateńskiej i edukacja klasycznaPaństwo Aleksandra i nauka hellenistycznaRepublika rzymska i podbojeOd Cezara do cesarstwaKryzys i upadek cesarstwa zachodniegoReligia Rzymian i początki chrześcijaństwaKultura i dziedzictwo RzymianPoczątki Rzymu, ekspansja i kryzys republikiPax Romana, Barbaricum i dziedzictwo antykuPowtórka: starożytność w pigułceBizancjum i świat islamuUstrój Bizancjum i etapy ekspansji arabskiejPaństwo Franków i Karol WielkiMnisi iroszkoccy, Normanowie i ocena renesansu karolińskiegoPaństwo Ottonów i Święte CesarstwoNowe państwa w Europie i chrystianizacjaSłowianie i państwa Europy Środkowo-WschodniejFeudalizm i społeczeństwo stanoweSpór cesarza z papieżemKrucjaty i zakony rycerskieRolnictwo, miasta i handel w XI–XIII w.Zakony, etos rycerski, Mongołowie i rekonkwistaRepubliki kupieckie, Hanza i klimatMieszko I i chrzest PolskiBolesław Chrobry i pierwsza koronaPlemiona, organizacja państwa i spory pierwszych PiastówRozbicie dzielnicowe i zagrożenia XIII wiekuLokacje i zmiany gospodarcze XII–XIII wiekuPrzezwyciężenie rozbicia i Władysław ŁokietekKazimierz Wielki, ostatni PiastWielokulturowość Polski Kazimierza WielkiegoWalki o tron i prawo niemieckie a polskieKryzys idei uniwersalnej i monarchie stanoweEuropa XIV–XV wieku: wojna stuletnia i nowa mapaUpadek Konstantynopola i ekspansja osmańskaCzarna śmierć, schizma, bunty i herezjeKultura średniowiecza i sztuka romańska oraz gotyckaUniwersytety, scholastyka i krąg cywilizacji łacińskiejOd Andegawenów do unii polsko-litewskiejStosunki polsko-krzyżackie i bitwa pod GrunwaldemKazimierz Jagiellończyk i wojna trzynastoletniaPrzywileje szlacheckie i monarchia stanowa w PolsceOcena unii, szkoła prawa narodów i polityka JagiellonówPowtórka: średniowiecze w pigułce