ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Starożytnośćklasa 1 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/1/historia/kultura-i-dziedzictwo-rzymian/

Historia · Starożytność · kl. 1

Kultura i dziedzictwo Rzymian

Rzymianie nie byli tak błyskotliwi w filozofii jak Grecy, ale za to zbudowali drogi, prawa i język, z których korzystamy do dziś.

ok. 2 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Prawo

  • Prawo rzymskie to fundament prawa w Europie. Zaczęło się od ustawy XII tablic (ok. 450 r. p.n.e.), a zwieńczeniem był Kodeks Justyniana (Corpus iuris civilis, VI w., w Bizancjum).
  • Rzymianie odróżniali prawo prywatne (sprawy między ludźmi: umowy, spadki, własność) od publicznego (sprawy państwa). Prawnicy do dziś używają łacińskich pojęć z prawa rzymskiego.

2Architektura i budownictwo

  • Rzymianie używali łuku i betonu. Zbudowali Koloseum, Panteon, akwedukty (doprowadzały wodę do miast) i sieć dróg, które łączyły całe cesarstwo.
DziedzinaPrzykładyPrawoustawa XII tablic, Kodeks JustynianaBudowleKoloseum, Panteon, akwedukty, drogiTechnikałuk i betonLiteraturaWergiliusz (Eneida), Horacy, Owidiusz, CyceronJęzykłacina – podstawa języków romańskich
Dorobek Rzymian
Sprawdź, czy rozumiesz

Co było zwieńczeniem prawa rzymskiego?

3Literatura i język

  • Wergiliusz napisał Eneidę, Horacy i Owidiusz byli poetami, a Cyceron wielkim mówcą. Pisali po łacinie.
  • Organizacja państwa: prowincje z namiestnikami, drogi i miasta z samorządem (municypia) stały się wzorem dla późniejszych państw.
  • Łacina stała się podstawą języków romańskich (włoski, francuski, hiszpański). W średniowieczu była językiem nauki i Kościoła.
Zapamiętaj

wkład Rzymian to prawo, architektura (łuk, beton, akwedukty), łacina i organizacja państwa.

Uwaga na błąd

Mylenie Koloseum z Panteonem. Koloseum to amfiteatr na walki gladiatorów, a Panteon to świątynia wszystkich bogów z wielką betonową kopułą.

✎Ściąga: Kultura i dziedzictwo Rzymian

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • wkład Rzymian to prawo, architektura (łuk, beton, akwedukty), łacina i organizacja państwa.
  • Prawo rzymskie to fundament prawa w Europie. Zaczęło się od ustawy XII tablic (ok. 450 r. p.n.e.), a zwieńczeniem był Kodeks Justyniana (Corpus iuris civilis, VI w., w Bizancjum).
  • Wergiliusz napisał Eneidę, Horacy i Owidiusz byli poetami, a Cyceron wielkim mówcą. Pisali po łacinie.
  • Organizacja państwa: prowincje z namiestnikami, drogi i miasta z samorządem (municypia) stały się wzorem dla późniejszych państw.
  • Łacina stała się podstawą języków romańskich (włoski, francuski, hiszpański). W średniowieczu była językiem nauki i Kościoła.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Co było zwieńczeniem prawa rzymskiego?

    1. AMagna Charta
    2. BDekalog
    3. CKodeks Hammurabiego
    4. DKodeks Justyniana
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Kodeks Justyniana – Powstał w Bizancjum w VI w.

  2. Do czego służyły akwedukty?

    1. ADo handlu
    2. BDo obrony granicy
    3. CDo doprowadzania wody do miast
    4. DDo walk gladiatorów
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Do doprowadzania wody do miast – Dzięki nim miasta miały bieżącą wodę.

  3. Co to jest Koloseum?

    1. AAmfiteatr w Rzymie
    2. BGranica cesarstwa
    3. CŚwiątynia wszystkich bogów
    4. DRzymski pałac
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Amfiteatr w Rzymie – W Koloseum urządzano walki gladiatorów.

  4. Kto napisał Eneidę?

    1. AHoracy
    2. BHomer
    3. CWergiliusz
    4. DCyceron
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Wergiliusz – Eneida opowiada o Eneaszu, przodku Rzymian.

  5. Który wynalazek wykorzystywali Rzymianie w budownictwie?

    1. ABeton
    2. BProch
    3. CPapier
    4. DDruk
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Beton – Beton i łuk umożliwiły wielkie budowle.

  6. Który język wywodzi się z łaciny?

    1. AWłoski
    2. BAngielski
    3. CNiemiecki
    4. DPolski
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Włoski – Języki romańskie wyrosły z łaciny.

  7. Kto słynął jako mówca i autor mów?

    1. ACyceron
    2. BHoracy
    3. CWergiliusz
    4. DOwidiusz
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Cyceron – Cyceron to wzór retoryki.

  8. Jaką rolę łacina pełniła w średniowieczu?

    1. AJęzyka nauki i Kościoła
    2. BJęzyka Bizancjum
    3. CJęzyka Arabów
    4. DJęzyka rodzimych poddanych
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Języka nauki i Kościoła – Używano jej na uniwersytetach i w liturgii.

Cały dział „Starożytność”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Historia, klasa 1

Historia jako nauka: źródła i epokiKrytyka źródeł i nauki pomocnicze historiiJak czytać źródła: porównania i argumentyMapa, obraz i chronologia: praca ze źródłem krok po krokuPradzieje i rewolucja neolitycznaCywilizacje Bliskiego WschoduCywilizacje Indii i ChinPolis, Sparta i AtenyWojny grecko-perskie i wojna peloponeskaAleksander Wielki i świat hellenistycznyReligia i kultura starożytnych GrekówGeografia, kolonizacja i najstarsze kultury GrecjiOcena demokracji ateńskiej i edukacja klasycznaPaństwo Aleksandra i nauka hellenistycznaRepublika rzymska i podbojeOd Cezara do cesarstwaKryzys i upadek cesarstwa zachodniegoReligia Rzymian i początki chrześcijaństwaPoczątki Rzymu, ekspansja i kryzys republikiPax Romana, Barbaricum i dziedzictwo antykuPowtórka: starożytność w pigułceBizancjum i świat islamuUstrój Bizancjum i etapy ekspansji arabskiejPaństwo Franków i Karol WielkiMnisi iroszkoccy, Normanowie i ocena renesansu karolińskiegoPaństwo Ottonów i Święte CesarstwoNowe państwa w Europie i chrystianizacjaSłowianie i państwa Europy Środkowo-WschodniejFeudalizm i społeczeństwo stanoweSpór cesarza z papieżemKrucjaty i zakony rycerskieRolnictwo, miasta i handel w XI–XIII w.Zakony, etos rycerski, Mongołowie i rekonkwistaRepubliki kupieckie, Hanza i klimatMieszko I i chrzest PolskiBolesław Chrobry i pierwsza koronaKryzys i odbudowa monarchii pierwszych PiastówPlemiona, organizacja państwa i spory pierwszych PiastówRozbicie dzielnicowe i zagrożenia XIII wiekuLokacje i zmiany gospodarcze XII–XIII wiekuPrzezwyciężenie rozbicia i Władysław ŁokietekKazimierz Wielki, ostatni PiastWielokulturowość Polski Kazimierza WielkiegoWalki o tron i prawo niemieckie a polskieKryzys idei uniwersalnej i monarchie stanoweEuropa XIV–XV wieku: wojna stuletnia i nowa mapaUpadek Konstantynopola i ekspansja osmańskaCzarna śmierć, schizma, bunty i herezjeKultura średniowiecza i sztuka romańska oraz gotyckaUniwersytety, scholastyka i krąg cywilizacji łacińskiejOd Andegawenów do unii polsko-litewskiejStosunki polsko-krzyżackie i bitwa pod GrunwaldemKazimierz Jagiellończyk i wojna trzynastoletniaPrzywileje szlacheckie i monarchia stanowa w PolsceOcena unii, szkoła prawa narodów i polityka JagiellonówPowtórka: średniowiecze w pigułce