ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Średniowieczeklasa 1 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/1/historia/zakony-etos-rycerski-mongolowie-i-rekonkwista/

Historia · Średniowiecze · kl. 1 · zakres rozszerzony

Zakony, etos rycerski, Mongołowie i rekonkwista

Zakony uczyły Europę pracować, modlić się i walczyć. A na granicach chrześcijaństwa trwały wojny: z Mongołami na wschodzie i z muzułmanami w Hiszpanii.

ok. 2 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Zakony

ZakonTypCzym się zajmowałBenedyktyniklasztornymodlitwa i praca, kopiowanie ksiągCystersiklasztornypraca na roli, nowe gospodarstwaFranciszkanie,dominikanieżebraczykazania w miastach, ubóstwoTemplariusze,joannici, krzyżacyrycerskiwalka i opieka nad pielgrzymami
Najważniejsze zakony średniowiecza
  • Benedyktyni i cystersi żyli w klasztorach na wsi. Pracowali na roli, uczyli i przepisywali księgi.
  • Franciszkanie i dominikanie to zakony żebracze. Żyli w ubóstwie i wędrowali po miastach, głosząc kazania i pomagając ubogim.
  • Templariusze, joannici i krzyżacy to zakony rycerskie powstałe przy krucjatach.

2Reforma Kościoła i etos rycerski

  • Reformy gregoriańskie i krucjaty rozwinęły ideał rycerza chrześcijańskiego: miał bronić wiary, słabszych i Kościoła. To etos rycerski.
Sprawdź, czy rozumiesz

Co oznacza etos rycerski?

3Najazdy mongolskie

  • W latach 1240–1241 Mongołowie najechali Ruś, Polskę i Węgry. W 1240 r. zdobyli Kijów, a 9 kwietnia 1241 r. pokonali polskie rycerstwo pod Legnicą. Mongołowie Batu-chana łupili i wycofywali się. Skutki: zniszczenia i spadek ludności, a potem ponowne osadnictwo. Ruś na ponad dwa wieki uzależnili od Złotej Ordy (tzw. jarzmo tatarskie).

4Rekonkwista

  • Rekonkwista to odzyskiwanie Półwyspu Iberyjskiego od muzułmanów, od VIII w. do zdobycia Grenady w 1492 r. Motywy były polityczne i religijne. W jej wyniku ukształtowały się państwa chrześcijańskie, takie jak Kastylia, Aragonia i Portugalia.
Zapamiętaj

zakony to benedyktyni i cystersi (klasztory), franciszkanie i dominikanie (żebracy) oraz zakony rycerskie. Mongołowie: 1240–1241. Rekonkwista trwała do 1492 r.

Uwaga na błąd

Wrzucanie wszystkich zakonów do jednego worka. Benedyktyni mieszkali w klasztorach, żebracy w miastach, a rycerskie zakony walczyły z bronią.

Sprawdź, czy rozumiesz

Gdzie w 1241 r. Mongołowie pokonali rycerstwo polskie?

✎Ściąga: Zakony, etos rycerski, Mongołowie i rekonkwista

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • zakony to benedyktyni i cystersi (klasztory), franciszkanie i dominikanie (żebracy) oraz zakony rycerskie. Mongołowie: 1240–1241. Rekonkwista trwała do 1492 r.
  • Benedyktyni i cystersi żyli w klasztorach na wsi. Pracowali na roli, uczyli i przepisywali księgi.
  • Franciszkanie i dominikanie to zakony żebracze. Żyli w ubóstwie i wędrowali po miastach, głosząc kazania i pomagając ubogim.
  • Templariusze, joannici i krzyżacy to zakony rycerskie powstałe przy krucjatach.
  • Rekonkwista to odzyskiwanie Półwyspu Iberyjskiego od muzułmanów, od VIII w. do zdobycia Grenady w 1492 r. Motywy były polityczne i religijne. W jej wyniku ukształtowały się państwa chrześcijańskie, takie jak Kastylia, Aragonia i Portugalia.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Który zakon należał do żebraczych?

    1. AFranciszkanie
    2. BTemplariusze
    3. CCystersi
    4. DBenedyktyni
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Franciszkanie – Żebracy działali głównie wśród mieszczan.

  2. Co zdobyli Mongołowie w 1240 r.?

    1. AKonstantynopol
    2. BKijów
    3. CKraków
    4. DJerozolimę
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Kijów – Mongołowie zdobyli stolicę Rusi.

  3. Gdzie w 1241 r. Mongołowie pokonali rycerstwo polskie?

    1. APod Grunwaldem
    2. BPod Płowcami
    3. CPod Legnicą
    4. DPod Cedynią
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Pod Legnicą – W bitwie zginął Henryk Pobożny.

  4. Co to jest rekonkwista?

    1. AWojna stuletnia
    2. BWyprawa do Ziemi Świętej
    3. CPodbój Hiszpanii przez Arabów
    4. DOdzyskiwanie Półwyspu Iberyjskiego od muzułmanów
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Odzyskiwanie Półwyspu Iberyjskiego od muzułmanów – Trwała od VIII w. do 1492 r.

  5. Kiedy zakończyła się rekonkwista?

    1. AW 1453 r.
    2. BW 711 r.
    3. CW 1492 r.
    4. DW 1099 r.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: W 1492 r. – W 1492 r. padła Grenada.

  6. Kim byli cystersi?

    1. AZakonem klasztornym pracującym na roli
    2. BZakonem żebraczym
    3. CSektą heretycką
    4. DZakonem rycerskim
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Zakonem klasztornym pracującym na roli – Zakładali gospodarstwa w odludnych miejscach.

  7. Co oznacza etos rycerski?

    1. AZakon
    2. BRodzaj zbroi
    3. CZbiór praw lennych
    4. DIdeał rycerza chrześcijańskiego broniącego wiary i słabszych
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Ideał rycerza chrześcijańskiego broniącego wiary i słabszych – Rozwijał się w czasach krucjat.

  8. Które państwa powstały w toku rekonkwisty?

    1. AWenecja i Genua
    2. BAnglia i Francja
    3. CKastylia, Aragonia, Portugalia
    4. DWęgry i Czechy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Kastylia, Aragonia, Portugalia – To państwa Półwyspu Iberyjskiego.

Cały dział „Średniowiecze”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Historia, klasa 1

Historia jako nauka: źródła i epokiKrytyka źródeł i nauki pomocnicze historiiJak czytać źródła: porównania i argumentyMapa, obraz i chronologia: praca ze źródłem krok po krokuPradzieje i rewolucja neolitycznaCywilizacje Bliskiego WschoduCywilizacje Indii i ChinPolis, Sparta i AtenyWojny grecko-perskie i wojna peloponeskaAleksander Wielki i świat hellenistycznyReligia i kultura starożytnych GrekówGeografia, kolonizacja i najstarsze kultury GrecjiOcena demokracji ateńskiej i edukacja klasycznaPaństwo Aleksandra i nauka hellenistycznaRepublika rzymska i podbojeOd Cezara do cesarstwaKryzys i upadek cesarstwa zachodniegoReligia Rzymian i początki chrześcijaństwaKultura i dziedzictwo RzymianPoczątki Rzymu, ekspansja i kryzys republikiPax Romana, Barbaricum i dziedzictwo antykuPowtórka: starożytność w pigułceBizancjum i świat islamuUstrój Bizancjum i etapy ekspansji arabskiejPaństwo Franków i Karol WielkiMnisi iroszkoccy, Normanowie i ocena renesansu karolińskiegoPaństwo Ottonów i Święte CesarstwoNowe państwa w Europie i chrystianizacjaSłowianie i państwa Europy Środkowo-WschodniejFeudalizm i społeczeństwo stanoweSpór cesarza z papieżemKrucjaty i zakony rycerskieRolnictwo, miasta i handel w XI–XIII w.Republiki kupieckie, Hanza i klimatMieszko I i chrzest PolskiBolesław Chrobry i pierwsza koronaKryzys i odbudowa monarchii pierwszych PiastówPlemiona, organizacja państwa i spory pierwszych PiastówRozbicie dzielnicowe i zagrożenia XIII wiekuLokacje i zmiany gospodarcze XII–XIII wiekuPrzezwyciężenie rozbicia i Władysław ŁokietekKazimierz Wielki, ostatni PiastWielokulturowość Polski Kazimierza WielkiegoWalki o tron i prawo niemieckie a polskieKryzys idei uniwersalnej i monarchie stanoweEuropa XIV–XV wieku: wojna stuletnia i nowa mapaUpadek Konstantynopola i ekspansja osmańskaCzarna śmierć, schizma, bunty i herezjeKultura średniowiecza i sztuka romańska oraz gotyckaUniwersytety, scholastyka i krąg cywilizacji łacińskiejOd Andegawenów do unii polsko-litewskiejStosunki polsko-krzyżackie i bitwa pod GrunwaldemKazimierz Jagiellończyk i wojna trzynastoletniaPrzywileje szlacheckie i monarchia stanowa w PolsceOcena unii, szkoła prawa narodów i polityka JagiellonówPowtórka: średniowiecze w pigułce