1Glony: zielenice i krasnorosty
- Zielenice: chlorofil a i b, zapas w postaci skrobi. Od dawnych zielenic wywodzą się rośliny lądowe.
- Krasnorosty: barwnik fikoerytryna pozwala fotosyntetyzować głębiej w wodzie. Dają agar i karagen.
- Znaczenie glonów: produkcja tlenu, pokarm, surowce.
2Woda czy ląd?
- Woda: podpiera ciało, dostarcza składniki, nie grozi wysychanie. Ląd: więcej światła i CO₂ do fotosyntezy, ale grożą wysychanie i wahania temperatury.
3Przystosowania do życia na lądzie
- Kutykula (woskowa warstwa), aparaty szparkowe, tkanki przewodzące i wzmacniające (lignina), korzenie, zarodniki i nasiona odporne na wysychanie oraz rozmnażanie niezależne od wody (pyłek, nasiona).
Która cecha umożliwiła roślinom rozmnażanie niezależne od wody?
Pyłek przenosi gamety bez potrzeby wody, a nasiona chronią zarodek.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
4Grupy roślin lądowych
| Grupa | Cechy | Pokolenie dominujące |
|---|---|---|
| Mszaki (np. torfowiec) | brak tkanek przewodzących, ryzoidy; sporofit żyje na gametofiście | gametofit |
| Widłaki, skrzypy (skrzyp polny), paprocie (paprotnik) | rośliny naczyniowe z korzeniami, rozmnażanie zarodnikami | sporofit (mały gametofit – przedrośle) |
| Nagonasienne (sosna) | szyszki, nasiona odsłonięte | sporofit |
| Okrytonasienne (dąb) | kwiaty, owoce, podwójne zapłodnienie | sporofit |
Łatwo to zapamiętać: im bardziej „lądowa” roślina, tym mniejszy jej gametofit, a większy sporofit.
5Jak przypisać organizm do grupy
- Pytaj: czy ma tkanki przewodzące? Czy rozmnaża się zarodnikami, czy nasionami? Czy nasiona są odsłonięte, czy w owocu?
- Torfowiec: mszak. Widłak i skrzyp polny: rośliny naczyniowe zarodnikowe. Sosna: nagonasienna. Dąb: okrytonasienna.
„mchy to glony, bo nie mają korzeni”
Mchy to rośliny lądowe: mają ryzoidy, ale nie mają tkanek przewodzących i prawdziwych korzeni.
Szyszki sosny nie są owocami: nasiona leżą odsłonięte na łuskach.
Roślina ma korzenie i tkanki przewodzące, rozmnaża się zarodnikami, a nasion nie tworzy. To:
Rośliny naczyniowe zarodnikowe to widłaki, skrzypy i paprocie.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Od glonów do roślin nasiennych
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Łatwo to zapamiętać: im bardziej „lądowa” roślina, tym mniejszy jej gametofit, a większy sporofit.
- Zielenice: chlorofil a i b, zapas w postaci skrobi. Od dawnych zielenic wywodzą się rośliny lądowe.
- Krasnorosty: barwnik fikoerytryna pozwala fotosyntetyzować głębiej w wodzie. Dają agar i karagen.
- Woda: podpiera ciało, dostarcza składniki, nie grozi wysychanie. Ląd: więcej światła i CO₂ do fotosyntezy, ale grożą wysychanie i wahania temperatury.
- Kutykula (woskowa warstwa), aparaty szparkowe, tkanki przewodzące i wzmacniające (lignina), korzenie, zarodniki i nasiona odporne na wysychanie oraz rozmnażanie niezależne od wody (pyłek, nasiona).
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Krasnorosty mogą rosnąć głębiej niż zielenice, bo mają:
- Akutykulę
- Bchlorofil b
- Cligninę
- Dfikoerytrynę pochłaniającą światło przenikające głębiej
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: fikoerytrynę pochłaniającą światło przenikające głębiej – Fikoerytryna pozwala wykorzystać światło niebiesko-zielone, które dociera głębiej niż czerwone.
Który materiał zapasowy gromadzą zielenice?
- AGlikogen
- BSkrobię
- CChitynę
- DMureinę
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Skrobię – Zielenice, podobnie jak rośliny lądowe, magazynują skrobię.
Co jest zagrożeniem dla roślin lądowych w porównaniu z wodnymi?
- ABrak światła
- BBrak CO₂
- CWysychanie
- DZbyt duże podparcie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Wysychanie – Na lądzie grozi utrata wody, więc rozwinęły się kutykula i aparaty szparkowe.
Która cecha umożliwiła roślinom rozmnażanie niezależne od wody?
- ARyzoidy
- BPyłek i nasiona
- CFikoerytryna
- DWici u plemników
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Pyłek i nasiona – Pyłek przenosi gamety bez potrzeby wody, a nasiona chronią zarodek.
Który organizm należy do mszaków?
- ATorfowiec
- BSosna
- CSkrzyp polny
- DDąb
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Torfowiec – Torfowiec nie ma tkanek przewodzących.
Roślina ma korzenie i tkanki przewodzące, rozmnaża się zarodnikami, a nasion nie tworzy. To:
- Apaproć, skrzyp lub widłak
- Bokrytonasienna
- Cnagonasienna
- Dmszak
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: paproć, skrzyp lub widłak – Rośliny naczyniowe zarodnikowe to widłaki, skrzypy i paprocie.
Co odróżnia okrytonasienne od nagonasiennych?
- ANasiona zamknięte w owocu powstałym z zalążni
- BRozmnażanie zarodnikami
- CBrak nasion
- DBrak tkanek przewodzących
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Nasiona zamknięte w owocu powstałym z zalążni – Okrytonasienne mają kwiaty i owoce.
W której grupie dominuje gametofit?
- ADąb
- BSosna
- CMszaki
- DPaprocie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Mszaki – U mszaków roślina, którą widzisz, to gametofit, a sporofit rośnie na nim.
Cały dział „Różnorodność i budowa roślin”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.