1Dwa pokolenia
- Gametofit jest haploidalny (n) i wytwarza gamety (przez mitozę). Sporofit jest diploidalny (2n) i wytwarza zarodniki w zarodniach.
- Zarodniki powstają przez mejozę, a po zapłodnieniu powstaje zygota (2n), z której rośnie sporofit.
Łatwo to zapamiętać: gametofit robi gamety, sporofit robi zarodniki. Mejoza jest przed zarodnikami, a zapłodnienie przed sporofitem.
2Jak to wygląda u różnych grup
| Grupa | Pokolenie dominujące | Gametofit |
|---|---|---|
| Mszaki | gametofit | zielona roślina; sporofit (zarodnia na trzonku) rośnie na niej |
| Paprotniki | sporofit | samodzielne, małe przedrośle |
| Rośliny nasienne | sporofit | silnie zredukowany: ziarno pyłku i woreczek zalążkowy |
Co stanowi silnie zredukowany gametofit roślin nasiennych?
Gametofity męski i żeński nie żyją samodzielnie.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Rozmnażanie bezpłciowe i płciowe
- Wegetatywne: rozłogi, kłącza, bulwy, cebule. Sztuczne: sadzonki, szczepienie. Potomstwo jest genetycznie identyczne (klon) i powstaje szybko.
- Płciowe: powstają gamety i zygota, a potomstwo jest zróżnicowane, co daje większe szanse przystosowania do zmian środowiska.
- Uwaga: zarodniki roślin są wynikiem mejozy, więc nie są „kopiami” rodzica, a ich powstanie jest elementem cyklu z przemianą pokoleń.
„zarodniki roślin to rozmnażanie bezpłciowe dające klony”
Zarodniki (mejospory) powstają przez mejozę, więc potomstwo różni się genetycznie.
U roślin nasiennych gametofit istnieje, tylko jest bardzo mały i ukryty w kwiecie.
✎Ściąga: Przemiana pokoleń i rozmnażanie roślin
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Łatwo to zapamiętać: gametofit robi gamety, sporofit robi zarodniki. Mejoza jest przed zarodnikami, a zapłodnienie przed sporofitem.
- Gametofit jest haploidalny (n) i wytwarza gamety (przez mitozę). Sporofit jest diploidalny (2n) i wytwarza zarodniki w zarodniach.
- Wegetatywne: rozłogi, kłącza, bulwy, cebule. Sztuczne: sadzonki, szczepienie. Potomstwo jest genetycznie identyczne (klon) i powstaje szybko.
- Płciowe: powstają gamety i zygota, a potomstwo jest zróżnicowane, co daje większe szanse przystosowania do zmian środowiska.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Jaką ploidalność ma gametofit?
- A4n
- Bn
- C2n
- D3n
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: n – Gametofit jest haploidalny i tworzy gamety przez mitozę.
Gdzie zachodzi mejoza w cyklu paproci?
- AW zarodniach sporofitu przed powstaniem zarodników
- BW gametach
- CW wiązce przewodzącej
- DW zygocie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: W zarodniach sporofitu przed powstaniem zarodników – Z komórek zarodni (2n) w mejozie powstają haploidalne zarodniki.
Które pokolenie dominuje u mszaków?
- AOba w równej mierze
- BSporofit
- CGametofit
- DŻadne
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Gametofit – Zielona roślina mchu jest gametofitem.
U paproci samodzielne, małe przedrośle to:
- Azarodnia
- Bsporofit
- Czygota
- Dgametofit
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: gametofit – Przedrośle wytwarza gamety, więc jest gametofitem.
Co stanowi silnie zredukowany gametofit roślin nasiennych?
- AZiarno pyłku i woreczek zalążkowy
- BSzyszka
- COwoc
- DLiścienie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Ziarno pyłku i woreczek zalążkowy – Gametofity męski i żeński nie żyją samodzielnie.
Jaki rodzaj rozmnażania zapewnia potomstwo genetycznie identyczne?
- APrzez nasiona
- BPrzez zarodniki powstałe w mejozie
- CWegetatywne
- DPłciowe
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Wegetatywne – Z fragmentu rośliny powstaje klon.
Jaką zaletę ma rozmnażanie płciowe?
- AZwiększa zmienność potomstwa
- BNie wymaga gamet
- CDaje klony
- DJest szybsze niż wegetatywne
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Zwiększa zmienność potomstwa – Zróżnicowane potomstwo ma większe szanse w zmiennym środowisku.
Ogrodnik zastosował szczepienie (łączenie części roślin). Jaki to sposób?
- ARozmnażanie płciowe
- BPrzemiana pokoleń
- CNaturalne rozmnażanie zarodnikowe
- DSztuczne rozmnażanie wegetatywne
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Sztuczne rozmnażanie wegetatywne – Szczepienie i sadzonki to sztuczne rozmnażanie wegetatywne.
Cały dział „Funkcjonowanie i rozmnażanie roślin”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.