Dziedziczenie płci i cechy sprzężone z płcią

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

1. Od czego zależy płeć dziecka człowieka?

   1. AOd diety matki w ciąży
   2. BOd rodzaju komórki jajowej
   3. COd rodzaju plemnika (X lub Y)
   4. DOd grupy krwi rodziców
   Sprawdź odpowiedź

   Odpowiedź C: Od rodzaju plemnika (X lub Y) – Komórka jajowa zawsze niesie X, więc płeć wyznacza plemnik z X (dziewczynka) lub Y (chłopiec).

2. Który gen na chromosomie Y kieruje rozwojem męskim?

   1. ATP53
   2. BSRY
   3. CCFTR
   4. DHBB
   Sprawdź odpowiedź

   Odpowiedź B: SRY – Gen SRY uruchamia rozwój gonad męskich.

3. Dlaczego cechy recesywne sprzężone z X częściej dotyczą mężczyzn?

   1. AMężczyzna ma jeden chromosom X, więc pojedynczy recesywny allel ujawnia się w fenotypie
   2. BMężczyźni mają więcej chromosomów X
   3. CAllel recesywny jest dominujący w komórkach mężczyzn
   4. DChromosom Y zwiększa liczbę mutacji
   Sprawdź odpowiedź

   Odpowiedź A: Mężczyzna ma jeden chromosom X, więc pojedynczy recesywny allel ujawnia się w fenotypie – Hemizygota nie ma drugiego allelu, który zamaskowałby recesywny.

4. Matka jest nosicielką hemofilii (X^HX^h), a ojciec jest zdrowy (X^HY). Jakie jest prawdopodobieństwo, że ich syn będzie chory?

   1. A0
   2. B1 przez 2
   3. C1 przez 4
   4. D1
   Sprawdź odpowiedź

   Odpowiedź B: 1 przez 2 – Syn dostaje X od matki: połowa jej gamet niesie X^h, więc 1 przez 2 synów jest chorych.

5. W tej samej rodzinie (matka X^HX^h, ojciec X^HY) jakie jest prawdopodobieństwo, że kolejne dziecko (płeć nieznana) będzie chorym chłopcem?

   1. A1 przez 8
   2. B1 przez 2
   3. C1 przez 4
   4. D0
   Sprawdź odpowiedź

   Odpowiedź C: 1 przez 4 – Szansa na syna to 1 przez 2, a na chorego syna spośród synów 1 przez 2, więc 1 przez 2 · 1 przez 2 = 1 przez 4.

6. Ojciec jest chory na hemofilię (X^hY), a matka ma genotyp X^HX^H. Jakie będą ich dzieci?

   1. ASynowie chorzy, córki zdrowe
   2. BWszyscy zdrowi i nie nosiciele
   3. CCórki chore, synowie zdrowi
   4. DCórki nosicielki, synowie zdrowi
   Sprawdź odpowiedź

   Odpowiedź D: Córki nosicielki, synowie zdrowi – Córki dostają X^h od ojca (i X^H od matki), a synowie dostają od ojca Y.

7. Mężczyzna z daltonizmem ma zdrową żonę i córkę z daltonizmem. Co można powiedzieć o żonie?

   1. ANie jest nosicielką, bo jest zdrowa
   2. BNa pewno ma genotyp X^DX^D
   3. CMusi być nosicielką allelu daltonizmu
   4. DJest chora na daltonizm
   Sprawdź odpowiedź

   Odpowiedź C: Musi być nosicielką allelu daltonizmu – Córka chora (X^dX^d) musi dostać jeden X^d od ojca, drugi od matki, więc matka ma allel d, a skoro jest zdrowa, to jest nosicielką.

8. Który zapis oznacza zdrową nosicielkę cechy recesywnej sprzężonej z X?

   1. AX^hY
   2. BX^hX^h
   3. CX^HY
   4. DX^HX^h
   Sprawdź odpowiedź

   Odpowiedź D: X^HX^h – Nosicielka jest heterozygotą X^HX^h; X^hY to chory mężczyzna, a X^hX^h to chora kobieta.

Cały dział „Ekspresja genów i dziedziczenie”: ściąga i próbny sprawdzian →