1Źródło i odbiorca
- Floem rozprowadza produkty fotosyntezy, głównie sacharozę, ze źródeł (liście i inne narządy, w których cukry powstają lub są uwalniane) do odbiorców (rosnące owoce, korzenie, merystemy, narządy zapasowe).
- Transport zachodzi w rurkach sitowych (żywe komórki z porami w ścianach poprzecznych), którym pomagają komórki towarzyszące.
Wyobraź sobie dostawę: liście to piekarnia (robią „pieczywo”), a owoc to sklep, który je odbiera. Floem to samochody rozwożące cukier tam, gdzie jest popyt.
2Ksylem a floem
| Cecha | Ksylem | Floem |
|---|---|---|
| Co przewodzi | woda i sole mineralne | asymilaty (sacharoza) |
| Komórki | martwe (cewki, naczynia) | żywe (rurki sitowe, komórki towarzyszące) |
| Kierunek | głównie w górę | w różnych kierunkach, od źródła do odbiorcy |
Co jest głównym składnikiem transportowanym we floemie?
Floem przewodzi głównie sacharozę.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Przykład: owoc
- Rosnący owoc potrzebuje cukru. Liście, które mają nadmiar sacharozy z fotosyntezy, są źródłem, a owoc odbiorcą. Zdarza się, że ten sam narząd jest raz źródłem, a raz odbiorcą (np. bulwa w zależności od pory roku).
- Dowód kierunku transportu: po obrączkowaniu (usunięciu pierścienia kory z floemem) cukry gromadzą się nad nacięciem.
„floem przewodzi tylko w dół, a ksylem w górę”
Floem przewodzi w obu kierunkach, zależnie od położenia źródła i odbiorcy.
Rurki sitowe są żywe, ale pozbawione jądra: ich pracę wspierają komórki towarzyszące.
✎Ściąga: Transport asymilatów
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Wyobraź sobie dostawę: liście to piekarnia (robią „pieczywo”), a owoc to sklep, który je odbiera. Floem to samochody rozwożące cukier tam, gdzie jest popyt.
- Floem rozprowadza produkty fotosyntezy, głównie sacharozę, ze źródeł (liście i inne narządy, w których cukry powstają lub są uwalniane) do odbiorców (rosnące owoce, korzenie, merystemy, narządy zapasowe).
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Co jest głównym składnikiem transportowanym we floemie?
- ATlen
- BWoda z solami mineralnymi
- CChlorofil
- DSacharoza
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Sacharoza – Floem przewodzi głównie sacharozę.
Rosnący owoc jest dla floemu:
- Aźródłem
- Bszparką
- Cmerystemem wzrostu korzenia
- Dodbiorcą
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: odbiorcą – Owoc pobiera cukry z floemu.
Które komórki tworzą kanał floemu?
- AKolenchyma
- BCewki i naczynia
- CRurki sitowe z komórkami towarzyszącymi
- DKomórki szparkowe
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Rurki sitowe z komórkami towarzyszącymi – Floem składa się z żywych rurek sitowych i komórek towarzyszących.
Co różni ksylem od floemu?
- AOba transportują w jednym kierunku
- BKsylem jest martwy, floem żywy
- COba są martwe
- DKsylem przewodzi cukry, floem wodę
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Ksylem jest martwy, floem żywy – Ksylem zbudowany jest z martwych naczyń i cewek, a floem z żywych rurek sitowych.
W którym kierunku może płynąć sacharoza we floemie?
- ATylko w górę
- BTylko w dół
- CW górę lub w dół, zależnie od położenia źródła i odbiorcy
- DTylko poziomo
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: W górę lub w dół, zależnie od położenia źródła i odbiorcy – Cukry płyną od źródła do odbiorcy, a ich położenie bywa różne.
Wiosną bulwa ziemniaka wypuszcza pędy, a latem gromadzi skrobię. Jak to opisać?
- AZawsze jest źródłem
- BZawsze jest odbiorcą
- CNie uczestniczy w transporcie
- DWiosną jest źródłem, latem odbiorcą
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Wiosną jest źródłem, latem odbiorcą – Narząd zapasowy zmienia rolę w zależności od sezonu.
Z pnia drzewa usunięto pierścień kory (z floemem). Po kilku tygodniach nad nacięciem kora pęczniała. Dlaczego?
- ABakterie zniszczyły rurki sitowe
- BRośnie tam korek
- CBrakowało tam wody w ksylemie
- DGromadziły się tam cukry, które nie mogły płynąć w dół
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Gromadziły się tam cukry, które nie mogły płynąć w dół – Floem został przerwany, więc cukry z liści zatrzymują się nad nacięciem.
Dlaczego rurki sitowe potrzebują komórek towarzyszących?
- AWspierają ich funkcje życiowe
- BPrzewodzą wodę w ksylemie
- CWytwarzają chlorofil
- DTworzą szparki
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Wspierają ich funkcje życiowe – Rurki sitowe są pozbawione jądra i mają niewiele organelli, więc ich pracę zapewniają komórki towarzyszące.
Cały dział „Funkcjonowanie i rozmnażanie roślin”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.