1Budowa kwiatu
- Okwiat to kielich (działki) i korona (płatki). Chroni kwiat i często zwabia zapylacze.
- Pręcik: nitka i pylnik z pyłkiem. To męska część kwiatu.
- Słupek: znamię (łapie pyłek), szyjka i zalążnia, w której są zalążki. To żeńska część kwiatu.
2Zapylenie to nie zapłodnienie
- Zapylenie to przeniesienie pyłku na znamię. Zapłodnienie (łączenie gamet) zachodzi dopiero później, w zalążku. Zapylenie je poprzedza.
| Zapylanie | Cechy kwiatu | Przykład |
|---|---|---|
| Owadopylne | barwne, pachnące, z nektarem; lepki pyłek | jabłoń, koniczyna |
| Wiatropylne | drobne, niepozorne; dużo lekkiego pyłku; długie, wystające pylniki; pierzaste znamię | leszczyna, trawy |
| Wodopylne | pyłek niesiony przez wodę (rzadkie) | rośliny wodne, np. rogatek, zostera (trawa morska) |
Łatwo to zapamiętać: wiatr nie widzi kolorów, więc roślina wiatropylna nie wydaje pieniędzy na płatki i nektar. Daje za to dużo pyłku.
Kwiaty są drobne, bez korony, z długimi pylnikami i pierzastymi znamionami. Jak są zapylane?
To zestaw cech roślin wiatropylnych.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Powiąż budowę z funkcją
- Barwna korona i nektar przyciągają owady, które przy okazji przenoszą pyłek.
- Pierzaste znamię wiatropylnych „filtruje” powietrze, więc łatwiej łapie pyłek.
- Duże ilości pyłku wiatropylnych kompensują to, że większość nie trafi do celu.
„zapylenie to to samo co zapłodnienie”
Zapylenie to przeniesienie pyłku, a zapłodnienie to połączenie gamet.
Pylnik i słupek to nie okwiat: okwiat to tylko kielich i korona.
✎Ściąga: Budowa kwiatu i zapylanie
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Łatwo to zapamiętać: wiatr nie widzi kolorów, więc roślina wiatropylna nie wydaje pieniędzy na płatki i nektar. Daje za to dużo pyłku.
- Okwiat to kielich (działki) i korona (płatki). Chroni kwiat i często zwabia zapylacze.
- Pręcik: nitka i pylnik z pyłkiem. To męska część kwiatu.
- Słupek: znamię (łapie pyłek), szyjka i zalążnia, w której są zalążki. To żeńska część kwiatu.
- Zapylenie to przeniesienie pyłku na znamię. Zapłodnienie (łączenie gamet) zachodzi dopiero później, w zalążku. Zapylenie je poprzedza.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Która część kwiatu zawiera pyłek?
- AZalążnia
- BZnamię
- CKielich
- DPylnik
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Pylnik – Pyłek powstaje w pylnikach pręcika.
W której części słupka znajdują się zalążki?
- AW zalążni
- BW szyjce
- CW koronie
- DW znamieniu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: W zalążni – Zalążnia zawiera zalążki, z których powstają nasiona.
Kwiaty są drobne, bez korony, z długimi pylnikami i pierzastymi znamionami. Jak są zapylane?
- APrzez ptaki
- BPrzez owady
- CPrzez wiatr
- DPrzez wodę
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Przez wiatr – To zestaw cech roślin wiatropylnych.
Czym różni się zapylenie od zapłodnienia?
- ATo synonimy
- BZapylenie zachodzi w zalążku
- CZapylenie to przeniesienie pyłku na znamię, a zapłodnienie to połączenie gamet
- DZapłodnienie poprzedza zapylenie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Zapylenie to przeniesienie pyłku na znamię, a zapłodnienie to połączenie gamet – Pyłek najpierw trafia na znamię, a dopiero potem dochodzi do zapłodnienia.
Barwne płatki, zapach i nektar są przystosowaniem do:
- Afotosyntezy
- Bzapylania przez wiatr
- Czapylania przez owady
- Drozsiewania nasion przez wodę
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: zapylania przez owady – Owady szukają barwy i zapachu oraz nektaru.
Dlaczego rośliny wiatropylne wytwarzają ogromne ilości pyłku?
- AWytwarzają dużo nektaru
- BPyłek kiełkuje w powietrzu
- CWiatr jest mało precyzyjny, więc większość pyłku nie trafia na znamię
- DPyłek jest bardzo ciężki
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Wiatr jest mało precyzyjny, więc większość pyłku nie trafia na znamię – Duża liczba ziaren zwiększa szansę trafienia.
Co wchodzi w skład okwiatu?
- AKielich i korona
- BPylnik i zalążnia
- CZnamię i szyjka
- DPręciki i słupek
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Kielich i korona – Okwiat to osłona kwiatu, czyli kielich i korona.
Które kwiaty prawdopodobnie zapyla pszczoła: A – drobny, zielonkawy, bez zapachu; B – duży, żółty, pachnący, z nektarem?
- AB
- BA
- COba tak samo
- DŻaden
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: B – Barwa, zapach i nektar to cechy kwiatów owadopylnych.
Cały dział „Funkcjonowanie i rozmnażanie roślin”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.