ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · I wojna światowa i niepodległośćklasa 3 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/3/historia/konflikty-przed-1914-zaleznosci-miedzy-frontami-i-ludnosc-cywilna/

Historia · I wojna światowa i niepodległość · kl. 3 · zakres rozszerzony

Konflikty przed 1914, zależności między frontami i ludność cywilna

Wielka Wojna miała długą przedehistorię. Zobaczysz kryzysy, które ją poprzedziły, jak fronty na siebie wpływały i co przeżywała ludność cywilna.

ok. 3 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Kryzysy przed wojną

  • Kryzysy marokańskie (1905–1906 i 1911): Niemcy próbowały podważyć wpływy Francji w Maroku, ale Francja i Wielka Brytania stanęły razem. Efekt: zbliżenie Ententy.
  • Aneksja Bośni i Hercegowiny (1908): Austro-Węgry formalnie włączyły ziemie, które zajmowały od 1878 roku. Wściekła była Serbia, bo uważała je za swoje zaplecze.
  • Wojny bałkańskie (1912–1913): najpierw państwa bałkańskie pobiły Turcję, potem pokłóciły się o łupy. Serbia urosła w siłę, co mocno zaniepokoiło Austro-Węgry.

2Zależności między frontami

  • Niemcy miały plan szybkiego pokonania Francji, a potem Rosji (plan Schlieffena). Dlatego Rosja zaatakowała Prusy Wschodnie szybciej, niż się spodziewano, żeby odciążyć sojusznika. Skutek: Niemcy rozbiły Rosjan pod Tannenbergiem, ale wcześniej przerzuciły dwa korpusy z zachodu na wschód, co osłabiło ich natarcie przed bitwą nad Marną.
  • Ofensywa Brusiłowa (1916) pomogła Włochom i odciążyła front pod Verdun.
  • Rewolucja w Rosji i pokój brzeski pozwoliły Niemcom przenieść armię na zachód, co dało im szansę na ostatnią ofensywę wiosną 1918. Przegrali, bo na front zaczęły napływać wojska USA.
28 VI 1914Zamach w Sarajewiepoczątek lawiny sojuszyVIII 1914Tannenbergfront wschodni, zwycięstwo NiemiecIX 1914Bitwa nad Marnąkoniec błyskawicznego natarcia na Paryż1916Verdun i Sommawojna pozycyjna, ogromne straty6 IV 1917USA wchodzą do wojnynieograniczona wojna podwodnaIII 1918Pokój brzeskiRosja wychodzi z wojny11 XI 1918Rozejm w CompiègneNiemcy przerywają walkę, koniec wojny
Oś czasu I wojny światowej
Sprawdź, czy rozumiesz

Co umożliwił Niemcom pokój brzeski (1918)?

3Ludność cywilna

  • Blokada morska i rekwizycje oznaczały głód. W Niemczech zimę 1916/1917 nazywano „rzepową” (brakowało ziemniaków).
  • Kobiety wchodziły do fabryk, a miliony ludzi uciekały z frontu lub były deportowane.
  • Przykład eksterminacji: ludobójstwo Ormian w Imperium Osmańskim (1915–1916). Władze osmańskie (rząd młodoturecki) deportowały Ormian na pustynie Syrii, gdzie zginęły setki tysięcy ludzi (szacunki sięgają ponad miliona). Wielu historyków uznaje to za ludobójstwo, a Turcja tego nie przyznaje.
Zapamiętaj

przed 1914 narastały kryzysy (Maroko, Bośnia, Bałkany). Fronty były powiązane: ofensywa na jednym odciążała drugi. Wojna dotknęła cywilów: głód, deportacje, ludobójstwo Ormian.

Uwaga na błąd

Traktowanie frontów osobno. Rosyjskie natarcie w 1914 pomogło Francji, a wyjście Rosji w 1918 pomogło Niemcom.

✎Ściąga: Konflikty przed 1914, zależności między frontami i ludność cywilna

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • przed 1914 narastały kryzysy (Maroko, Bośnia, Bałkany). Fronty były powiązane: ofensywa na jednym odciążała drugi. Wojna dotknęła cywilów: głód, deportacje, ludobójstwo Ormian.
  • Kryzysy marokańskie (1905–1906 i 1911): Niemcy próbowały podważyć wpływy Francji w Maroku, ale Francja i Wielka Brytania stanęły razem. Efekt: zbliżenie Ententy.
  • Aneksja Bośni i Hercegowiny (1908): Austro-Węgry formalnie włączyły ziemie, które zajmowały od 1878 roku. Wściekła była Serbia, bo uważała je za swoje zaplecze.
  • Wojny bałkańskie (1912–1913): najpierw państwa bałkańskie pobiły Turcję, potem pokłóciły się o łupy. Serbia urosła w siłę, co mocno zaniepokoiło Austro-Węgry.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Aneksja Bośni i Hercegowiny w 1908 roku była dziełem

    1. AAustro-Węgier
    2. BRosji
    3. CNiemiec
    4. DTurcji
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Austro-Węgier – Austro-Węgry włączyły ziemie zajmowane od 1878 roku, co zwiększyło napięcie z Serbią.

  2. Kryzysy marokańskie (1905–1906, 1911) dotyczyły rywalizacji

    1. ARosji z Turcją
    2. BWłoch z Austrią
    3. CNiemiec z Francją o wpływy w Maroku
    4. DPolski z Niemcami
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Niemiec z Francją o wpływy w Maroku – Francja wspierana przez Wielką Brytanię pokazała, że Ententa jest silna.

  3. Wojny bałkańskie (1912–1913) zwiększyły napięcie, bo

    1. Aosłabiły Serbię
    2. Bwzmocniły Serbię, która sprzeciwiała się Austro-Węgrom
    3. Czakończyły działalność Ententy
    4. Drozwiązały kwestię bałkańską
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: wzmocniły Serbię, która sprzeciwiała się Austro-Węgrom – Silna Serbia zagrażała planom Austro-Węgier na Bałkanach.

  4. Rosyjska ofensywa w Prusach Wschodnich w 1914 roku

    1. Anie miała znaczenia
    2. Bodciążyła front zachodni i doprowadziła do Tannenbergu
    3. Czaszkodziła Francji
    4. Dzakończyła wojnę
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: odciążyła front zachodni i doprowadziła do Tannenbergu – Niemcy przerzucili część sił na wschód.

  5. Co umożliwił Niemcom pokój brzeski (1918)?

    1. APrzerzucenie wojsk na front zachodni
    2. BWejście do Ligi Narodów
    3. CZdobycie Paryża
    4. DPodpisanie traktatu z USA
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Przerzucenie wojsk na front zachodni – Niemcy podjęli ostatnią ofensywę na zachodzie, ale nie zdołali przełamać obrony.

  6. Ludobójstwo Ormian w Imperium Osmańskim miało miejsce w latach

    1. A1905–1906
    2. B1920–1921
    3. C1915–1916
    4. D1912–1913
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 1915–1916 – Masowe deportacje i mordy ludności ormiańskiej wiążą się z czasem I wojny światowej.

  7. Przykładem skutku wojny dla ludności cywilnej w Niemczech była

    1. Aspadek cen żywności
    2. B„zima rzepowa” 1916/1917
    3. Crozwój turystyki
    4. Dzniesienie poboru
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: „zima rzepowa” 1916/1917 – Blokada morska powodowała głód i brak żywności.

  8. Dlaczego fronty I wojny światowej były od siebie zależne?

    1. ANie były zależne
    2. BKażdy front miał osobną armię i dowódcę
    3. CSiły i rezerwy przerzucano między nimi, a ofensywa odciążała sojusznika
    4. DWalki toczyły się tylko na morzu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Siły i rezerwy przerzucano między nimi, a ofensywa odciążała sojusznika – Wojsko przerzucano koleją tam, gdzie była potrzeba.

Cały dział „I wojna światowa i niepodległość”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 9🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Historia, klasa 3

Kongres wiedeński i nowy ładRewolucja przemysłowa i nurty ideowe XIX wiekuWiosna Ludów i wojna krymskaRuchy niepodległościowe w Ameryce Łacińskiej i doktryna MonroegoKrólestwo Polskie i pozostałe ziemie polskie po 1815 rokuPowstanie listopadowe 1830–1831Wielka Emigracja – główne obozyRabacja galicyjska i kultura romantycznaPowstanie krakowskie 1846 i Wiosna Ludów na ziemiach polskichZjednoczenie Włoch i NiemiecWojna secesyjna w Stanach ZjednoczonychKolonializm i imperializmPrzemiany społeczne i gospodarcze, nowe ideologie i demokratyzacjaKultura artystyczna przełomu XIX i XX wiekuPowstanie styczniowe 1863–1864Uwłaszczenie, rusyfikacja, germanizacja i autonomia galicyjskaNowoczesne ruchy polityczne na ziemiach polskichRewolucja 1905–1907 w Królestwie PolskimPozytywizm, Młoda Polska i nauka polskaI wojna światowa – przyczyny, fronty, zakończenieRewolucje w Rosji w 1917 rokuSprawa polska w czasie I wojny światowejOdbudowa państwa polskiego i walka o graniceŁad wersalski – Wersal, Rapallo i LocarnoWielki kryzys i przemiany cywilizacyjneFaszyzm we Włoszech i nazizm w NiemczechZSRS w latach 30. – terror i totalitaryzmDroga do II wojny światowejUstrój II RP – konstytucja marcowa, przewrót majowy, konstytucja kwietniowaSpołeczeństwo, gospodarka i kultura II RPPolityka zagraniczna II RP i położenie Polski w 1939 rokuŹródła historyczne i argumentacja w historiiInterpretacje historyków i ocena wieloaspektowaŚwięte Przymierze i system wiedeńskiPrzebieg Wiosny Ludów w Europie i udział PolakówPodział świata i modernizacja JaponiiTeoretycy ideologii i reformy w państwach zaborczychPowstanie styczniowe: ocena i Polacy na SyberiiPrzemysł, nowe warstwy społeczne i polskość Górnego ŚląskaProgramy ruchów politycznych i rewolucja 1905 w Rosji i KrólestwieProgram pozytywizmu, nurty w sztuce i kultura jako obrona tożsamościPolskie przedsięwzięcia polityczne, zniszczenia wojenne i Polacy w armiach zaborcówUwarunkowania niepodległości, wojny o wschodnie granice i granice południoweTraktaty z sojusznikami Niemiec i Liga NarodówPrzyczyny Wielkiego kryzysu i metody walki z nimNiemcy w latach 20. i przemiany cywilizacyjneKryzys demokracji, totalitaryzmy i państwa autorytarneWielki Terror w ZSRS i operacja polska NKWDAgresje lat 30., Liga Narodów i wojna domowa w HiszpaniiPolityka przed i po 1926 roku oraz wizje Piłsudskiego i DmowskiegoReforma rolna, mniejszości narodowe i ocena polityki państwaOświata i kultura masowa w II RP