ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Ład międzywojenny i totalitaryzmyklasa 3 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/3/historia/wielki-terror-w-zsrs-i-operacja-polska-nkwd/

Historia · Ład międzywojenny i totalitaryzmy · kl. 3 · zakres rozszerzony

Wielki Terror w ZSRS i operacja polska NKWD

W latach 1937–1938 ZSRS pogrążył się w terrorze. W jego ramach NKWD przeprowadziła operację wymierzoną w ludność polskiego pochodzenia.

ok. 2 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Skala represji w ZSRS

  • W latach 30. represje obejmowały miliony ludzi: wywózki kułaków, aresztowania „wrogów ludu”, obozy Gułagu i egzekucje.
  • Szczyt przypadł na Wielki Terror 1937–1938 (kierowany przez szefa NKWD Nikołaja Jeżowa). Wielki Terror oznaczał setki tysięcy rozstrzelanych.
Sprawdź, czy rozumiesz

Kto kierował NKWD w czasie Wielkiego Terroru?

2Operacja polska

  • 11 sierpnia 1937 roku NKWD wydało rozkaz nr 00485. Polecał on „likwidację polskiej dywersji”. Oskarżano Polaków o szpiegostwo i rzekomą organizację dywersyjną (POW).
  • Ofiarami byli obywatele sowieccy polskiego pochodzenia lub uznani za Polaków: chłopi, robotnicy, nauczyciele, księża, a także działacze Komunistycznej Partii Polski (rozwiązanej przez Komintern w 1938).
  • Skutki: skazano ok. 140 tysięcy osób, z czego ponad 100 tysięcy rozstrzelano (ok. 111 tys.). Rodziny często zsyłano, m.in. do Kazachstanu, a dzieci trafiały do domów dziecka.
  • Operacja polska była największą z tzw. operacji narodowościowych NKWD (podobne wymierzono w Niemców, Łotyszy i inne mniejszości).
CechaOperacja polska
Rozkaznr 00485 z 11 VIII 1937
KierowałNKWD, Nikołaj Jeżow
Ofiaryobywatele ZSRS polskiego pochodzenia
Skalaponad 100 tys. rozstrzelanych
Zapamiętaj

operacja polska NKWD (VIII 1937–XI 1938) wg rozkazu nr 00485 pochłonęła ponad 100 tysięcy ofiar. To część Wielkiego Terroru, ale wymierzona w narodowość.

Uwaga na błąd

Mylenie z Katyniem. Zbrodnia katyńska (1940) dotyczyła polskich jeńców i obywateli II RP, a operacja polska (1937–1938) obywateli ZSRS polskiego pochodzenia.

✎Ściąga: Wielki Terror w ZSRS i operacja polska NKWD

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • operacja polska NKWD (VIII 1937–XI 1938) wg rozkazu nr 00485 pochłonęła ponad 100 tysięcy ofiar. To część Wielkiego Terroru, ale wymierzona w narodowość.
  • 11 sierpnia 1937 roku NKWD wydało rozkaz nr 00485. Polecał on „likwidację polskiej dywersji”. Oskarżano Polaków o szpiegostwo i rzekomą organizację dywersyjną (POW).

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Operacja polska NKWD miała miejsce w latach

    1. A1920–1921
    2. B1940
    3. C1937–1938
    4. D1945–1947
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 1937–1938 – Rozkaz wydano w sierpniu 1937 roku.

  2. Rozkaz nr 00485 z 11 VIII 1937 dotyczył

    1. Adeportacji kułaków
    2. Blikwidacji „polskiej dywersji” w ZSRS
    3. Cpowstania Gułagu
    4. Dpaktu z Niemcami
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: likwidacji „polskiej dywersji” w ZSRS – Był podstawą operacji polskiej.

  3. Ofiarami operacji polskiej byli przede wszystkim

    1. Aobywatele ZSRS polskiego pochodzenia
    2. Bpolscy dyplomaci
    3. Cjeńcy wojenni z 1939 roku
    4. Dżołnierze Armii Czerwonej
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: obywatele ZSRS polskiego pochodzenia – Katyń dotyczył innych ofiar.

  4. Ilu ludzi rozstrzelano w operacji polskiej?

    1. Aokoło 10 milionów
    2. Bokoło 1000
    3. Cokoło 10 tysięcy
    4. DPonad 100 tysięcy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Ponad 100 tysięcy – Według dokumentów NKWD rozstrzelano ok. 111 tysięcy osób.

  5. Kto kierował NKWD w czasie Wielkiego Terroru?

    1. AWłodzimierz Lenin
    2. BNikołaj Jeżow
    3. CŁawrientij Beria
    4. DFeliks Dzierżyński
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Nikołaj Jeżow – Jeżow stał na czele NKWD w latach 1936–1938.

  6. Operacja polska należała do

    1. Abitew wojny domowej
    2. Bplanu pięcioletniego
    3. Creform Gorbaczowa
    4. Doperacji narodowościowych NKWD
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: operacji narodowościowych NKWD – Podobne działania skierowano m.in. przeciw Niemcom, Łotyszom czy Finom.

  7. Czym różniła się operacja polska od zbrodni katyńskiej?

    1. AOperacja polska dotyczyła Niemców
    2. BNie różniły się
    3. CKatyń był wcześniej
    4. DDotyczyła obywateli ZSRS, a Katyń jeńców i obywateli II RP z 1940 roku
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Dotyczyła obywateli ZSRS, a Katyń jeńców i obywateli II RP z 1940 roku – Operacja polska to lata 1937–1938, a Katyń to 1940 rok.

  8. Jakie były skutki dla rodzin ofiar?

    1. ACzęsto deportacje do Kazachstanu, a dzieci do domów dziecka
    2. BAwans społeczny
    3. CPowrót do Polski
    4. DWypłata odszkodowań
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Często deportacje do Kazachstanu, a dzieci do domów dziecka – Rodziny uznawano za „rodziny wrogów”.

Cały dział „Ład międzywojenny i totalitaryzmy”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 8🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Historia, klasa 3

Kongres wiedeński i nowy ładRewolucja przemysłowa i nurty ideowe XIX wiekuWiosna Ludów i wojna krymskaRuchy niepodległościowe w Ameryce Łacińskiej i doktryna MonroegoKrólestwo Polskie i pozostałe ziemie polskie po 1815 rokuPowstanie listopadowe 1830–1831Wielka Emigracja – główne obozyRabacja galicyjska i kultura romantycznaPowstanie krakowskie 1846 i Wiosna Ludów na ziemiach polskichZjednoczenie Włoch i NiemiecWojna secesyjna w Stanach ZjednoczonychKolonializm i imperializmPrzemiany społeczne i gospodarcze, nowe ideologie i demokratyzacjaKultura artystyczna przełomu XIX i XX wiekuPowstanie styczniowe 1863–1864Uwłaszczenie, rusyfikacja, germanizacja i autonomia galicyjskaNowoczesne ruchy polityczne na ziemiach polskichRewolucja 1905–1907 w Królestwie PolskimPozytywizm, Młoda Polska i nauka polskaI wojna światowa – przyczyny, fronty, zakończenieRewolucje w Rosji w 1917 rokuSprawa polska w czasie I wojny światowejOdbudowa państwa polskiego i walka o graniceŁad wersalski – Wersal, Rapallo i LocarnoWielki kryzys i przemiany cywilizacyjneFaszyzm we Włoszech i nazizm w NiemczechZSRS w latach 30. – terror i totalitaryzmDroga do II wojny światowejUstrój II RP – konstytucja marcowa, przewrót majowy, konstytucja kwietniowaSpołeczeństwo, gospodarka i kultura II RPPolityka zagraniczna II RP i położenie Polski w 1939 rokuŹródła historyczne i argumentacja w historiiInterpretacje historyków i ocena wieloaspektowaŚwięte Przymierze i system wiedeńskiPrzebieg Wiosny Ludów w Europie i udział PolakówPodział świata i modernizacja JaponiiTeoretycy ideologii i reformy w państwach zaborczychPowstanie styczniowe: ocena i Polacy na SyberiiPrzemysł, nowe warstwy społeczne i polskość Górnego ŚląskaProgramy ruchów politycznych i rewolucja 1905 w Rosji i KrólestwieProgram pozytywizmu, nurty w sztuce i kultura jako obrona tożsamościKonflikty przed 1914, zależności między frontami i ludność cywilnaPolskie przedsięwzięcia polityczne, zniszczenia wojenne i Polacy w armiach zaborcówUwarunkowania niepodległości, wojny o wschodnie granice i granice południoweTraktaty z sojusznikami Niemiec i Liga NarodówPrzyczyny Wielkiego kryzysu i metody walki z nimNiemcy w latach 20. i przemiany cywilizacyjneKryzys demokracji, totalitaryzmy i państwa autorytarneAgresje lat 30., Liga Narodów i wojna domowa w HiszpaniiPolityka przed i po 1926 roku oraz wizje Piłsudskiego i DmowskiegoReforma rolna, mniejszości narodowe i ocena polityki państwaOświata i kultura masowa w II RP