ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Ład międzywojenny i totalitaryzmyklasa 3 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/3/historia/wielki-kryzys-i-przemiany-cywilizacyjne/

Historia · Ład międzywojenny i totalitaryzmy · kl. 3

Wielki kryzys i przemiany cywilizacyjne

Krach na giełdzie w 1929 roku zapoczątkował największy kryzys gospodarczy XX wieku. W tym samym czasie kultura i nauka szły do przodu.

ok. 2 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Wielki kryzys

  • 24 października 1929 (czarny czwartek) runęły ceny akcji na giełdzie w Nowym Jorku. Inwestorzy tracili oszczędności, a banki upadały.
  • Z USA kryzys przeniósł się do Europy, bo Amerykanie wycofywali kredyty. Spadła produkcja i ceny, a firmy zwalniały ludzi.
  • Skutki: upadki banków, masowe bezrobocie, bieda, spadek cen produktów rolnych. Państwa broniły się protekcjonizmem, czyli wysokimi cłami na zagraniczne towary, co jeszcze osłabiło handel światowy.
Krach na giełdzie w Nowym Jorku24 X 1929, „czarny czwartek”Upadki banków, spadek produkcji i cenfirmy bankrutują, rolnicy tracą dochodyMasowe bezrobociew Niemczech ok. 6 mln osóbBieda i protekcjonizmpaństwa zamykają się cłamiRadykalizacja politycznaw Niemczech rośnie poparcie dla NSDAP
Łańcuch skutków Wielkiego kryzysu
  • Kryzys miał skutki polityczne. Tam, gdzie demokracja była słaba, ludzie szli za radykałami. W Niemczech bezrobotnych było ok. 6 milionów, a poparcie dla NSDAP rosło razem z bezrobociem.
Bezrobotni w Niemczech (mln)Poparcie NSDAP (% głosów)1,919293,119304,519315,619324,819332,6%192818,3%193037,3%VII 1932Dane przybliżone (średnie roczne). Kryzys, bezrobocie, radykalizacja wyborców.
Bezrobocie w Niemczech a poparcie dla NSDAP
Sprawdź, czy rozumiesz

Który z wymienionych skutków kryzysu jest prawdziwy?

2Kultura i nauka okresu międzywojennego

  • Film dźwiękowy (od 1927), radio i jazz stworzyły kulturę masową. Rozwinęły się motoryzacja i lotnictwo.
  • W architekturze i wzornictwie liczyła się funkcja, czego symbolem był Bauhaus (szkoła w Niemczech).
  • W nauce: teoria względności Einsteina i fizyka kwantowa, a w medycynie penicylina (Fleming, 1928), pierwszy antybiotyk.
Zapamiętaj

krach 1929 → bankructwa, bezrobocie, protekcjonizm → radykalizacja polityczna. W kulturze: film dźwiękowy, radio, jazz, Bauhaus, nauka (Einstein, Fleming).

Uwaga na błąd

Ograniczanie kryzysu do giełdy. Dotknął banków, przemysłu, rolnictwa i polityki, a w wielu krajach zakończył się dopiero w drugiej połowie lat 30.

✎Ściąga: Wielki kryzys i przemiany cywilizacyjne

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • krach 1929 → bankructwa, bezrobocie, protekcjonizm → radykalizacja polityczna. W kulturze: film dźwiękowy, radio, jazz, Bauhaus, nauka (Einstein, Fleming).
  • 24 października 1929 (czarny czwartek) runęły ceny akcji na giełdzie w Nowym Jorku. Inwestorzy tracili oszczędności, a banki upadały.
  • Film dźwiękowy (od 1927), radio i jazz stworzyły kulturę masową. Rozwinęły się motoryzacja i lotnictwo.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Początkiem Wielkiego kryzysu był

    1. Awojna secesyjna
    2. Bpożar Reichstagu
    3. Ckrach na giełdzie w Nowym Jorku (24 X 1929)
    4. Dzamach w Sarajewie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: krach na giełdzie w Nowym Jorku (24 X 1929) – Upadek cen akcji na Wall Street uruchomił lawinę bankructw.

  2. Który z wymienionych skutków kryzysu jest prawdziwy?

    1. ARozwój wolnego handlu bez ceł
    2. BWzrost cen produktów rolnych
    3. CUpadki banków i masowe bezrobocie
    4. DSpadek bezrobocia
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Upadki banków i masowe bezrobocie – Spadła produkcja i ceny, a bezrobocie gwałtownie wzrosło.

  3. Protekcjonizm polegał na

    1. Azakazie handlu zagranicznego z USA
    2. Bochronie własnego rynku wysokimi cłami
    3. Cobniżaniu ceł do zera
    4. Dwymianie waluty na złoto
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: ochronie własnego rynku wysokimi cłami – Państwa chroniły swoje firmy, ale ograniczały handel światowy.

  4. Dlaczego kryzys z USA dotarł do Niemiec?

    1. AUSA wypowiedziały wojnę
    2. BNiemcy straciły kolonie
    3. CAmerykanie wycofali kredyty, na których opierała się gospodarka Niemiec
    4. DNiemcy zbudowały armię
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Amerykanie wycofali kredyty, na których opierała się gospodarka Niemiec – Niemieckie firmy zależały od amerykańskich pożyczek.

  5. W Niemczech w czasie kryzysu bezrobotnych było około

    1. A60 tysięcy
    2. B600 tysięcy
    3. C6 milionów
    4. D60 milionów
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 6 milionów – Skala bezrobocia pomogła radykałom pozyskiwać wyborców.

  6. Skutkiem politycznym kryzysu w Niemczech był

    1. Awzrost poparcia dla NSDAP
    2. Bstabilizacja demokracji
    3. Ckoniec ruchu narodowego
    4. Dprzywrócenie monarchii
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: wzrost poparcia dla NSDAP – Ludzie szukali prostych rozwiązań i wiązali nadzieje z Hitlerem.

  7. Film dźwiękowy upowszechnił się od

    1. AXVIII wieku
    2. Blat 50. XX wieku
    3. Ckońca lat 20. XX wieku
    4. Dpoczątku XIX wieku
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: końca lat 20. XX wieku – Pierwszy głośny film dźwiękowy powstał w 1927 roku.

  8. Odkrycie penicyliny (Fleming, 1928) to przykład osiągnięć

    1. Alotnictwa
    2. Bfizyki jądrowej
    3. Carchitektury
    4. Dmedycyny, która uratowała miliony ludzi
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: medycyny, która uratowała miliony ludzi – Penicylina to pierwszy antybiotyk, przełom w leczeniu infekcji.

Cały dział „Ład międzywojenny i totalitaryzmy”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Historia, klasa 3

Kongres wiedeński i nowy ładRewolucja przemysłowa i nurty ideowe XIX wiekuWiosna Ludów i wojna krymskaRuchy niepodległościowe w Ameryce Łacińskiej i doktryna MonroegoKrólestwo Polskie i pozostałe ziemie polskie po 1815 rokuPowstanie listopadowe 1830–1831Wielka Emigracja – główne obozyRabacja galicyjska i kultura romantycznaPowstanie krakowskie 1846 i Wiosna Ludów na ziemiach polskichZjednoczenie Włoch i NiemiecWojna secesyjna w Stanach ZjednoczonychKolonializm i imperializmPrzemiany społeczne i gospodarcze, nowe ideologie i demokratyzacjaKultura artystyczna przełomu XIX i XX wiekuPowstanie styczniowe 1863–1864Uwłaszczenie, rusyfikacja, germanizacja i autonomia galicyjskaNowoczesne ruchy polityczne na ziemiach polskichRewolucja 1905–1907 w Królestwie PolskimPozytywizm, Młoda Polska i nauka polskaI wojna światowa – przyczyny, fronty, zakończenieRewolucje w Rosji w 1917 rokuSprawa polska w czasie I wojny światowejOdbudowa państwa polskiego i walka o graniceŁad wersalski – Wersal, Rapallo i LocarnoFaszyzm we Włoszech i nazizm w NiemczechZSRS w latach 30. – terror i totalitaryzmDroga do II wojny światowejUstrój II RP – konstytucja marcowa, przewrót majowy, konstytucja kwietniowaSpołeczeństwo, gospodarka i kultura II RPPolityka zagraniczna II RP i położenie Polski w 1939 rokuŹródła historyczne i argumentacja w historiiInterpretacje historyków i ocena wieloaspektowaŚwięte Przymierze i system wiedeńskiPrzebieg Wiosny Ludów w Europie i udział PolakówPodział świata i modernizacja JaponiiTeoretycy ideologii i reformy w państwach zaborczychPowstanie styczniowe: ocena i Polacy na SyberiiPrzemysł, nowe warstwy społeczne i polskość Górnego ŚląskaProgramy ruchów politycznych i rewolucja 1905 w Rosji i KrólestwieProgram pozytywizmu, nurty w sztuce i kultura jako obrona tożsamościKonflikty przed 1914, zależności między frontami i ludność cywilnaPolskie przedsięwzięcia polityczne, zniszczenia wojenne i Polacy w armiach zaborcówUwarunkowania niepodległości, wojny o wschodnie granice i granice południoweTraktaty z sojusznikami Niemiec i Liga NarodówPrzyczyny Wielkiego kryzysu i metody walki z nimNiemcy w latach 20. i przemiany cywilizacyjneKryzys demokracji, totalitaryzmy i państwa autorytarneWielki Terror w ZSRS i operacja polska NKWDAgresje lat 30., Liga Narodów i wojna domowa w HiszpaniiPolityka przed i po 1926 roku oraz wizje Piłsudskiego i DmowskiegoReforma rolna, mniejszości narodowe i ocena polityki państwaOświata i kultura masowa w II RP