ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Polacy pod zaboramiklasa 3 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/3/historia/program-pozytywizmu-nurty-w-sztuce-i-kultura-jako-obrona-tozsamosci/

Historia · Polacy pod zaborami · kl. 3 · zakres rozszerzony

Program pozytywizmu, nurty w sztuce i kultura jako obrona tożsamości

Czym naprawdę był program pozytywizmu, jakie nurty w sztuce pojawiły się na przełomie wieków i jak kultura pomagała przetrwać rusyfikację i germanizację.

ok. 2 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Podstawy ideowe pozytywizmu

  • Scjentyzm: wiara w naukę. Utylitaryzm: liczy się pożytek. Ewolucjonizm: wpływ Darwina. Organicyzm: społeczeństwo jak organizm, w którym każda część ma swoje zadanie.
  • Program: praca organiczna, praca u podstaw, emancypacja kobiet. Część pozytywistów postulowała też asymilację Żydów, co budziło spory.
  • Po powstaniu styczniowym pozytywiści przestrzegali przed zrywami bez przygotowania.

2Nurty w sztuce na przełomie wieków

NurtCechyPrzykład
Impresjonizmchwila, światło, kolorJózef Pankiewicz
Symbolizmobraz jako znak idei, nastrójJacek Malczewski
Secesjalinia roślinna, ornament, sztuka użytkowaJózef Mehoffer, witraże Wyspiańskiego
Sprawdź, czy rozumiesz

Który nurt w sztuce opierał się na grze światła i chwili?

3Kultura a tożsamość

  • Wobec rusyfikacji i germanizacji kultura pozwalała mówić po polsku, pamiętać historię i czuć się częścią jednego narodu mimo granic zaborów.
  • Siłę miały powieści historyczne Sienkiewicza, obrazy Matejki, teatr w Krakowie i Lwowie oraz tajne nauczanie.
Zapamiętaj

pozytywizm to scjentyzm, utylitaryzm i praca organiczna; na przełomie wieków wchodzą impresjonizm, symbolizm i secesja; kultura chroniła tożsamość.

Uwaga na błąd

Mylenie pozytywizmu z Młodą Polską. Młodopolanie buntowali się wobec pozytywistycznego utylitaryzmu i stawiali na symbol i nastrój.

✎Ściąga: Program pozytywizmu, nurty w sztuce i kultura jako obrona tożsamości

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • pozytywizm to scjentyzm, utylitaryzm i praca organiczna; na przełomie wieków wchodzą impresjonizm, symbolizm i secesja; kultura chroniła tożsamość.
  • Scjentyzm: wiara w naukę. Utylitaryzm: liczy się pożytek. Ewolucjonizm: wpływ Darwina. Organicyzm: społeczeństwo jak organizm, w którym każda część ma swoje zadanie.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Scjentyzm to

    1. Aodrzucenie edukacji
    2. Bwiara w naukę
    3. Ckult wodza
    4. Dwiara w mesjanizm
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: wiara w naukę – Pozytywiści ufali nauce i postępowi.

  2. Utylitaryzm w pozytywizmie oznaczał, że

    1. Aliczy się tradycja
    2. Bliczy się praktyczny pożytek
    3. Cliczy się walka zbrojna
    4. Dliczy się tylko sztuka
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: liczy się praktyczny pożytek – Pożytek społeczny był kryterium ocen.

  3. Organicyzm traktował społeczeństwo jak

    1. Aarmię
    2. Bklasztor
    3. Cmaszynę parową
    4. Dorganizm, w którym każdy ma zadanie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: organizm, w którym każdy ma zadanie – Stąd nazwa „praca organiczna”.

  4. Który nurt w sztuce opierał się na grze światła i chwili?

    1. ASocrealizm
    2. BRealizm
    3. CKlasycyzm
    4. DImpresjonizm
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Impresjonizm – Impresjoniści oddawali wrażenia światła i koloru.

  5. Jacek Malczewski jest kojarzony z

    1. Asymbolizmem
    2. Bimpresjonizmem
    3. Ckubizmem
    4. Dpozytywizmem w literaturze
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: symbolizmem – Jego obrazy pełne są symboli.

  6. Który twórca łączy się z secesją?

    1. ABolesław Prus
    2. BKarol Marks
    3. CJan Matejko
    4. DJózef Mehoffer
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Józef Mehoffer – Secesja to linia roślinna i dekoracja.

  7. Jak kultura pomagała w walce z rusyfikacją i germanizacją?

    1. APodtrzymywała język, pamięć i poczucie wspólnoty
    2. BOdciągała ludzi od edukacji
    3. CWspierała politykę zaborców
    4. DZakazywała czytania po polsku
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Podtrzymywała język, pamięć i poczucie wspólnoty – Kultura była wspólnym językiem rozdzielonych zaborów.

  8. Dlaczego młodopolanie sprzeciwiali się pozytywistom?

    1. AOdrzucali utylitaryzm i stawiali na symbol, nastrój i indywidualizm
    2. BChcieli wrócić do klasycyzmu
    3. CPopierali pracę organiczną bez zastrzeżeń
    4. DUważali, że nauka jest zbędna
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Odrzucali utylitaryzm i stawiali na symbol, nastrój i indywidualizm – Młoda Polska szukała nowych środków wyrazu.

Cały dział „Polacy pod zaborami”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 9🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Historia, klasa 3

Kongres wiedeński i nowy ładRewolucja przemysłowa i nurty ideowe XIX wiekuWiosna Ludów i wojna krymskaRuchy niepodległościowe w Ameryce Łacińskiej i doktryna MonroegoKrólestwo Polskie i pozostałe ziemie polskie po 1815 rokuPowstanie listopadowe 1830–1831Wielka Emigracja – główne obozyRabacja galicyjska i kultura romantycznaPowstanie krakowskie 1846 i Wiosna Ludów na ziemiach polskichZjednoczenie Włoch i NiemiecWojna secesyjna w Stanach ZjednoczonychKolonializm i imperializmPrzemiany społeczne i gospodarcze, nowe ideologie i demokratyzacjaKultura artystyczna przełomu XIX i XX wiekuPowstanie styczniowe 1863–1864Uwłaszczenie, rusyfikacja, germanizacja i autonomia galicyjskaNowoczesne ruchy polityczne na ziemiach polskichRewolucja 1905–1907 w Królestwie PolskimPozytywizm, Młoda Polska i nauka polskaI wojna światowa – przyczyny, fronty, zakończenieRewolucje w Rosji w 1917 rokuSprawa polska w czasie I wojny światowejOdbudowa państwa polskiego i walka o graniceŁad wersalski – Wersal, Rapallo i LocarnoWielki kryzys i przemiany cywilizacyjneFaszyzm we Włoszech i nazizm w NiemczechZSRS w latach 30. – terror i totalitaryzmDroga do II wojny światowejUstrój II RP – konstytucja marcowa, przewrót majowy, konstytucja kwietniowaSpołeczeństwo, gospodarka i kultura II RPPolityka zagraniczna II RP i położenie Polski w 1939 rokuŹródła historyczne i argumentacja w historiiInterpretacje historyków i ocena wieloaspektowaŚwięte Przymierze i system wiedeńskiPrzebieg Wiosny Ludów w Europie i udział PolakówPodział świata i modernizacja JaponiiTeoretycy ideologii i reformy w państwach zaborczychPowstanie styczniowe: ocena i Polacy na SyberiiPrzemysł, nowe warstwy społeczne i polskość Górnego ŚląskaProgramy ruchów politycznych i rewolucja 1905 w Rosji i KrólestwieKonflikty przed 1914, zależności między frontami i ludność cywilnaPolskie przedsięwzięcia polityczne, zniszczenia wojenne i Polacy w armiach zaborcówUwarunkowania niepodległości, wojny o wschodnie granice i granice południoweTraktaty z sojusznikami Niemiec i Liga NarodówPrzyczyny Wielkiego kryzysu i metody walki z nimNiemcy w latach 20. i przemiany cywilizacyjneKryzys demokracji, totalitaryzmy i państwa autorytarneWielki Terror w ZSRS i operacja polska NKWDAgresje lat 30., Liga Narodów i wojna domowa w HiszpaniiPolityka przed i po 1926 roku oraz wizje Piłsudskiego i DmowskiegoReforma rolna, mniejszości narodowe i ocena polityki państwaOświata i kultura masowa w II RP