ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · II Rzeczpospolitaklasa 3 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/3/historia/spoleczenstwo-gospodarka-i-kultura-ii-rp/

Historia · II Rzeczpospolita · kl. 3

Społeczeństwo, gospodarka i kultura II RP

Odrodzone państwo musiało zszyć trzy zabory w jedną całość. Zobaczysz kłopoty, sukcesy gospodarcze i bogactwo kultury II RP.

ok. 2 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Dziedzictwo zaborów

  • Po 123 latach zaborów Polska miała trzy systemy prawne, trzy waluty (rubel, korona, marka), różne koleje i inne tradycje gospodarcze. Do tego kraj został zniszczony przez wojny 1914–1920.
  • Społeczeństwo było wielonarodowe, wielokulturowe i wieloreligijne. Według spisu z 1931 roku ok. jedną trzecią ludności stanowiły mniejszości: Ukraińcy, Żydzi, Białorusini, Niemcy.
Język ojczysty w II RP, spis 1931 (% ludności)Polacy68,9%Ukraińcy13,9%Żydzi8,6%Białorusini3,1%Niemcy2,3%inni3,2%Mniejszości razem: ok. 1/3 ludności.
Skład narodowościowy II RP według języka ojczystego (spis 1931)
  • Spis pytał o język ojczysty i wyznanie, a nie o narodowość, więc dane o narodowościach są przybliżone.

2Gospodarka

  • Reforma walutowa Władysława Grabskiego (1924) wprowadziła złotego, stabilną walutę zamiast szybko tracącej wartość marki polskiej.
  • Gdynia: port budowany od zera (ustawa sejmowa 1922, otwarcie portu tymczasowego 1923), żeby Polska nie zależała od Gdańska. Stał się jednym z największych portów Bałtyku.
  • Centralny Okręg Przemysłowy (COP) od 1936 roku, pomysł Eugeniusza Kwiatkowskiego: nowe fabryki między Wisłą a Sanem, mające zmniejszyć biedę wsi i wzmocnić obronność.
GdyniaKatowiceBydgoszczStalowa WolaMielecStarachowiceCOPmagistrala węglowaGórny Śląsk – GdyniaCentralny OkręgPrzemysłowy (od 1936)tło: dzisiejszegranice Polski
Gdynia, COP i magistrala węglowa
  • Wielki kryzys uderzył w Polskę mocno: spadły ceny płodów rolnych, wzrosło bezrobocie, wybuchały strajki i protesty chłopskie.
Sprawdź, czy rozumiesz

Centralny Okręg Przemysłowy (COP) powstawał

3Kultura i nauka

  • Literatura: Skamandryci (Tuwim, Słonimski, Lechoń), Witkacy, Gombrowicz. Muzyka: Szymanowski. Rozwijały się Polskie Radio (regularne audycje od 1926) i kino.
  • Nauka: lwowska szkoła matematyczna (Stefan Banach) oraz Marian Rejewski, który złamał szyfr niemieckiej Enigmy (1932).
Zapamiętaj

II RP łączyła trzy zabory i wiele narodów. Sukcesy: złoty (1924), Gdynia, COP. Problemy: kryzys, bezrobocie, bieda na wsi. Kultura rozkwitała.

Uwaga na błąd

Opisywanie II RP jako państwa jednolitego narodowo. Mniejszości stanowiły około jednej trzeciej ludności.

✎Ściąga: Społeczeństwo, gospodarka i kultura II RP

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • II RP łączyła trzy zabory i wiele narodów. Sukcesy: złoty (1924), Gdynia, COP. Problemy: kryzys, bezrobocie, bieda na wsi. Kultura rozkwitała.
  • Gdynia: port budowany od zera (ustawa sejmowa 1922, otwarcie portu tymczasowego 1923), żeby Polska nie zależała od Gdańska. Stał się jednym z największych portów Bałtyku.
  • Centralny Okręg Przemysłowy (COP) od 1936 roku, pomysł Eugeniusza Kwiatkowskiego: nowe fabryki między Wisłą a Sanem, mające zmniejszyć biedę wsi i wzmocnić obronność.
  • Wielki kryzys uderzył w Polskę mocno: spadły ceny płodów rolnych, wzrosło bezrobocie, wybuchały strajki i protesty chłopskie.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Trzy waluty, z którymi musiała się zmierzyć odrodzona Polska, to

    1. Alej, dinar i frank
    2. Bzłoty, rubel i lira
    3. Crubel, korona i marka
    4. Dfunt, frank i dolar
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: rubel, korona i marka – Każdy zabór miał inną walutę, więc trzeba je było zastąpić jedną.

  2. Mniejszości narodowe w II RP stanowiły według spisu 1931

    1. Aokoło połowy ludności
    2. Bokoło 5 procent
    3. Cmniej niż 1 procent
    4. Dokoło jedną trzecią ludności
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: około jedną trzecią ludności – Największe mniejszości to Ukraińcy i Żydzi.

  3. Reforma Grabskiego z 1924 roku wprowadziła

    1. Amarkę polską
    2. Bzłotego
    3. Ckoronę
    4. Drubla
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: złotego – Złoty zastąpił szybko tracącą wartość markę polską.

  4. Po co zbudowano port w Gdyni?

    1. AŻeby skomunikować się z ZSRS
    2. BŻeby zastąpić Hel
    3. CŻeby uniezależnić handel morski Polski od Gdańska
    4. DŻeby zablokować Niemcy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Żeby uniezależnić handel morski Polski od Gdańska – Gdańsk był Wolnym Miastem, a Polska potrzebowała własnego portu.

  5. Centralny Okręg Przemysłowy (COP) powstawał

    1. Anad Bałtykiem
    2. Bna Górnym Śląsku w XIX wieku
    3. Cw Wielkopolsce w 1920 roku
    4. Dod 1936 roku między Wisłą a Sanem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: od 1936 roku między Wisłą a Sanem – Miał rozwijać przemysł i zmniejszyć przeludnienie wsi.

  6. Pomysłodawcą COP był

    1. AJózef Piłsudski
    2. BWładysław Grabski
    3. CIgnacy Mościcki
    4. DEugeniusz Kwiatkowski
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Eugeniusz Kwiatkowski – Kwiatkowski był wicepremierem i ministrem skarbu.

  7. Wielki kryzys w Polsce oznaczał m.in.

    1. Aspadek cen rolnych i bezrobocie
    2. Bszybki rozwój eksportu
    3. Czniknięcie bezrobocia
    4. Dwzrost cen zboża
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: spadek cen rolnych i bezrobocie – Najbardziej ucierpiała wieś, bo ceny płodów rolnych spadły najmocniej.

  8. Marian Rejewski jest znany z

    1. Azłamania niemieckiego szyfru Enigmy
    2. Bnapisania Ferdydurke
    3. Creformy walutowej
    4. Dbudowy portu w Gdyni
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: złamania niemieckiego szyfru Enigmy – Jego praca ułatwiła Aliantom odczytywanie szyfrów w czasie wojny.

Cały dział „II Rzeczpospolita”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Historia, klasa 3

Kongres wiedeński i nowy ładRewolucja przemysłowa i nurty ideowe XIX wiekuWiosna Ludów i wojna krymskaRuchy niepodległościowe w Ameryce Łacińskiej i doktryna MonroegoKrólestwo Polskie i pozostałe ziemie polskie po 1815 rokuPowstanie listopadowe 1830–1831Wielka Emigracja – główne obozyRabacja galicyjska i kultura romantycznaPowstanie krakowskie 1846 i Wiosna Ludów na ziemiach polskichZjednoczenie Włoch i NiemiecWojna secesyjna w Stanach ZjednoczonychKolonializm i imperializmPrzemiany społeczne i gospodarcze, nowe ideologie i demokratyzacjaKultura artystyczna przełomu XIX i XX wiekuPowstanie styczniowe 1863–1864Uwłaszczenie, rusyfikacja, germanizacja i autonomia galicyjskaNowoczesne ruchy polityczne na ziemiach polskichRewolucja 1905–1907 w Królestwie PolskimPozytywizm, Młoda Polska i nauka polskaI wojna światowa – przyczyny, fronty, zakończenieRewolucje w Rosji w 1917 rokuSprawa polska w czasie I wojny światowejOdbudowa państwa polskiego i walka o graniceŁad wersalski – Wersal, Rapallo i LocarnoWielki kryzys i przemiany cywilizacyjneFaszyzm we Włoszech i nazizm w NiemczechZSRS w latach 30. – terror i totalitaryzmDroga do II wojny światowejUstrój II RP – konstytucja marcowa, przewrót majowy, konstytucja kwietniowaPolityka zagraniczna II RP i położenie Polski w 1939 rokuŹródła historyczne i argumentacja w historiiInterpretacje historyków i ocena wieloaspektowaŚwięte Przymierze i system wiedeńskiPrzebieg Wiosny Ludów w Europie i udział PolakówPodział świata i modernizacja JaponiiTeoretycy ideologii i reformy w państwach zaborczychPowstanie styczniowe: ocena i Polacy na SyberiiPrzemysł, nowe warstwy społeczne i polskość Górnego ŚląskaProgramy ruchów politycznych i rewolucja 1905 w Rosji i KrólestwieProgram pozytywizmu, nurty w sztuce i kultura jako obrona tożsamościKonflikty przed 1914, zależności między frontami i ludność cywilnaPolskie przedsięwzięcia polityczne, zniszczenia wojenne i Polacy w armiach zaborcówUwarunkowania niepodległości, wojny o wschodnie granice i granice południoweTraktaty z sojusznikami Niemiec i Liga NarodówPrzyczyny Wielkiego kryzysu i metody walki z nimNiemcy w latach 20. i przemiany cywilizacyjneKryzys demokracji, totalitaryzmy i państwa autorytarneWielki Terror w ZSRS i operacja polska NKWDAgresje lat 30., Liga Narodów i wojna domowa w HiszpaniiPolityka przed i po 1926 roku oraz wizje Piłsudskiego i DmowskiegoReforma rolna, mniejszości narodowe i ocena polityki państwaOświata i kultura masowa w II RP