1Rabacja galicyjska (1846)
- Tło: pańszczyzna, napięcia między dworem a wsią i zabiegi władz austriackich. Szlachta szykowała powstanie narodowe, ale chłopi mieli własne krzywdy.
- W lutym 1846 roku chłopi pod wodzą Jakuba Szeli zaatakowali dwory w Galicji Zachodniej. Zginęło ponad tysiąc osób, głównie oficjalistów dworskich i ziemian. Urzędnicy austriaccy (np. w obwodzie tarnowskim) podsycali bunt i płacili za wydawanie „buntowników”.
- Skutek: spisek szlachty został rozbity, a nieufność między wsią a dworem pogłębiła się.
Jaką postawę wobec rabacji zajęły władze austriackie?
Urzędnicy austriaccy płacili chłopom za wydawanie powstańców.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
2Kultura romantyzmu
- Romantyzm to nurt, który stawiał na uczucie, wyobraźnię i kult narodu.
- Literatura: Mickiewicz (Dziady, Pan Tadeusz), Słowacki (Kordian), Krasiński (Nie-Boska komedia). Muzyka: Chopin (polonezy, mazurki). Nauka: historyk Lelewel.
- Mesjanizm to przekonanie, że cierpienie Polski ma sens: naród cierpi za innych i przyniesie im wolność, jak Chrystus (Mickiewicz, Księgi narodu polskiego i pielgrzymstwa polskiego, 1832).
- Znaczenie: bez własnego państwa kultura była wspólnym językiem i pamięcią narodu.
rabacja 1846 to bunt chłopów przeciw dworom, a kultura romantyczna podtrzymywała wspólnotę podzielonego narodu.
Traktowanie rabacji jako powstania narodowego. To był bunt społeczny, odrębny od powstania krakowskiego.
✎Ściąga: Rabacja galicyjska i kultura romantyczna
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- rabacja 1846 to bunt chłopów przeciw dworom, a kultura romantyczna podtrzymywała wspólnotę podzielonego narodu.
- Romantyzm to nurt, który stawiał na uczucie, wyobraźnię i kult narodu.
- Mesjanizm to przekonanie, że cierpienie Polski ma sens: naród cierpi za innych i przyniesie im wolność, jak Chrystus (Mickiewicz, Księgi narodu polskiego i pielgrzymstwa polskiego, 1832).
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Przywódcą rabacji galicyjskiej był
- APiotr Wysocki
- BJoachim Lelewel
- CEdward Dembowski
- DJakub Szela
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Jakub Szela – Szela dowodził chłopami w Galicji Zachodniej.
Rabacja galicyjska miała miejsce w
- A1905 roku
- B1830 roku
- C1846 roku
- D1863 roku
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: 1846 roku – Wydarzyła się w lutym 1846.
Przeciw komu skierowana była rabacja?
- APrzeciw wojskom pruskim
- BPrzeciw Kościołowi
- CPrzeciw carowi
- DPrzeciw dworom i szlachcie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Przeciw dworom i szlachcie – Chłopi obwiniali szlachtę o pańszczyznę.
Jaką postawę wobec rabacji zajęły władze austriackie?
- AZdławiły ją natychmiast
- BPodsycały ją, bo rozbijała spisek szlachty
- CWprowadziły w Galicji republikę
- DPoparły powstanie krakowskie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Podsycały ją, bo rozbijała spisek szlachty – Urzędnicy austriaccy płacili chłopom za wydawanie powstańców.
Autorem Dziadów i Pana Tadeusza był
- ACyprian Norwid
- BZygmunt Krasiński
- CAdam Mickiewicz
- DJuliusz Słowacki
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Adam Mickiewicz – To główne dzieła Mickiewicza.
Mesjanizm to
- Apolityka ustępstw wobec zaborców
- Bnazwa Rządu Narodowego
- Cinterpretacja losów narodu jako ofiary i misji
- Dprogram pracy organicznej
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: interpretacja losów narodu jako ofiary i misji – Polska miała być „Chrystusem narodów”.
Którego z twórców łączymy z muzyką romantyczną?
- AStanisława Wyspiańskiego
- BFryderyka Chopina
- CBolesława Prusa
- DJana Matejkę
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Fryderyka Chopina – Chopin tworzył na emigracji w Paryżu.
Znaczenie kultury romantycznej w czasach zaborów polegało na
- Apropagowaniu rusyfikacji
- Bpodtrzymywaniu wspólnoty narodowej bez własnego państwa
- Cpoparciu Świętego Przymierza
- Dodrzuceniu tradycji
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: podtrzymywaniu wspólnoty narodowej bez własnego państwa – Literatura i muzyka dawały Polakom wspólną pamięć.
Cały dział „Ziemie polskie 1815–1848”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.