1Geneza
- Po wojnie krymskiej car Aleksander II złagodził politykę, a w Królestwie nasiliły się manifestacje patriotyczne (1861–1862). Reformy próbował prowadzić Aleksander Wielopolski.
- W nocy z 14 na 15 I 1863 Wielopolski przeprowadził brankę: pobór do wojska rosyjskiego, który miał wyłapać młodych patriotów. To był bezpośredni powód wybuchu powstania 22 I 1863.
| Stronnictwo | Kto | Czego chciało |
|---|---|---|
| Czerwoni | radykałowie, młodzież, demokraci | walki zbrojnej i reformy rolnej |
| Biali | ziemiaństwo, umiarkowani | ostrożności, liczyli na dyplomację |
2Władze, walki i państwo podziemne
- Powstanie kierował Komitet Centralny Narodowy, potem Tymczasowy Rząd Narodowy. Dyktatorami byli m.in. Marian Langiewicz i Romuald Traugutt (Rząd Narodowy).
- Walki miały charakter wojny partyzanckiej wobec wyraźnej przewagi Rosji.
- W manifeście z 22 I 1863 władze powstańcze ogłosiły uwłaszczenie chłopów, żeby pozyskać wieś.
- Państwo podziemne tworzyło instytucje cywilne: administrację, skarbowość, sądy i pocztę, a nie tylko oddziały zbrojne.
- Za granicą: konwencja Alvenslebena (Prusy i Rosja przeciw powstańcom) oraz noty dyplomatyczne Francji i Wielkiej Brytanii, ale bez realnej pomocy.
Państwo podziemne w powstaniu styczniowym miało
Rząd Narodowy zarządzał krajem w konspiracji.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Skutki
- Traugutta aresztowano w IV 1864 roku i stracono w VIII 1864.
- Represje, konfiskaty majątków, zsyłki na Syberię, likwidacja resztek autonomii Królestwa i nasilenie rusyfikacji. Władze zaczęły nazywać Królestwo Krajem Przywiślańskim.
- W 1864 roku car uwłaszczył chłopów w Królestwie, by odciągnąć wieś od szlachty.
branka (14/15 I 1863), wybuch (22 I 1863), wojna partyzancka, państwo podziemne, klęska 1864, represje i uwłaszczenie.
Mylenie powstania styczniowego z listopadowym. Styczniowe było wojną partyzancką bez regularnej armii.
✎Ściąga: Powstanie styczniowe 1863–1864
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- branka (14/15 I 1863), wybuch (22 I 1863), wojna partyzancka, państwo podziemne, klęska 1864, represje i uwłaszczenie.
- Państwo podziemne tworzyło instytucje cywilne: administrację, skarbowość, sądy i pocztę, a nie tylko oddziały zbrojne.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Powstanie styczniowe wybuchło w
- A1905 roku
- B1944 roku
- C1830 roku
- D1863 roku
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 1863 roku – Trwało do 1864 roku.
Bezpośrednią przyczyną wybuchu była
- Adetronizacja cara
- Bśmierć króla
- Cwojna z Prusami
- Dbranka
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: branka – Zapowiedziano pobór młodzieży do armii rosyjskiej.
Biali w powstaniu to
- Aumiarkowani, związani z ziemiaństwem
- Bkonserwatyści rosyjscy
- Cradykalni demokraci
- Dsocjaliści
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: umiarkowani, związani z ziemiaństwem – Czerwoni byli bardziej radykalni.
Ostatnim dyktatorem powstania był
- AIgnacy Prądzyński
- BRomuald Traugutt
- CJózef Chłopicki
- DMarian Langiewicz
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Romuald Traugutt – Został stracony w 1864 roku.
Państwo podziemne w powstaniu styczniowym miało
- Akrólewskie dwory
- Btylko oddziały partyzanckie
- Crząd, sądy i podatki
- Dwłasną flotę
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: rząd, sądy i podatki – Rząd Narodowy zarządzał krajem w konspiracji.
Konwencja Alvenslebena była
- Augodą Białych i Czerwonych
- Bporozumieniem Prus z Rosją przeciw powstańcom
- Ctraktatem Polski z Francją
- Dumową z Austrią
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: porozumieniem Prus z Rosją przeciw powstańcom – Wzmocniła Rosję.
Główną postawą Francji i Wielkiej Brytanii było
- Apomoc finansowa
- Buznanie niepodległości Polski
- Cograniczenie się do protestów dyplomatycznych
- Dwysłanie armii
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: ograniczenie się do protestów dyplomatycznych – Mocarstwa nie interweniowały.
Jednym ze skutków klęski było
- Azesłanie tysięcy ludzi na Syberię
- Bniepodległość Królestwa
- Cpomoc Prus
- Dprzywrócenie konstytucji
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: zesłanie tysięcy ludzi na Syberię – Rosja skonfiskowała majątki i zlikwidowała autonomię.
Cały dział „Polacy pod zaborami”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.