ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Ziemie polskie 1815–1848klasa 3 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/3/historia/krolestwo-polskie-i-pozostale-ziemie-polskie-po-1815-roku/

Historia · Ziemie polskie 1815–1848 · kl. 3

Królestwo Polskie i pozostałe ziemie polskie po 1815 roku

Konstytucja 1815 roku wyglądała świetnie na papierze, ale w praktyce car i jego brat rządzili po swojemu. Zobaczysz też, jak wyglądało życie w pozostałych zaborach.

ok. 2 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Królestwo Polskie

  • Konstytucja 1815 roku była jedną z najbardziej liberalnych w Europie. Dawała Sejm, odrębną armię, własną administrację i język polski w urzędach. Królem był car Aleksander I, a na miejscu rządził namiestnik, gen. Józef Zajączek.
  • W praktyce dużo do powiedzenia miał wielki książę Konstanty, dowódca wojska. Od 1819 roku działała cenzura. Po burzliwym Sejmie z 1820 roku (liberalna opozycja kaliszan, m.in. bracia Niemojowscy) car długo nie zwoływał posłów, a Akt dodatkowy (1825) zniósł jawność obrad. Prześladowano też opozycję, np. Waleriana Łukasińskiego.
Co zapisano w 1815Jak było w praktyceWładzakról (car) rządzi przeznamiestnika, gen. Zajączkawielki książę Konstanty mieszasię w sprawy państwaSejmuchwala prawa i budżet, obradyjawnepo 1820 rzadko zwoływany; Aktdodatkowy (1825) znosi jawnośćobradPrasawolność drukuod 1819 cenzuraWojskoodrębna armia polskadowódca: wielki książęKonstanty
Zapis konstytucji a praktyka władzy
  • Gospodarka: reformy skarbowe Franciszka Ksawerego Druckiego-Lubeckiego, rozwój przemysłu (m.in. Łódź) i Bank Polski (1828). Powstał Uniwersytet Warszawski (1816).
Sprawdź, czy rozumiesz

Konstytucja Królestwa Polskiego z 1815 roku

2Pozostałe ziemie polskie

  • Ziemie zabrane (dawne województwa wschodnie I RP w granicach Rosji) podlegały administracji rosyjskiej, ale polska kultura była tam silna, np. w Uniwersytecie Wileńskim.
  • Wielkie Księstwo Poznańskie (Prusy) miało ograniczoną autonomię. Od 1823 roku chłopi stopniowo uwłaszczali się za wykup.
  • Galicja (Austria): stany prowincjonalne bez realnej władzy, utrzymywała się pańszczyzna.
  • Wolne Miasto Kraków miało własny ustrój i Uniwersytet Jagielloński.
Zapamiętaj

konstytucja 1815 była liberalna, ale łamana. Rozróżniaj zapis prawa i praktykę władzy.

Uwaga na błąd

Ocenianie Królestwa Polskiego tylko po tekście konstytucji. Liczy się też to, jak rządzili car i Konstanty.

✎Ściąga: Królestwo Polskie i pozostałe ziemie polskie po 1815 roku

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • konstytucja 1815 była liberalna, ale łamana. Rozróżniaj zapis prawa i praktykę władzy.
  • Konstytucja 1815 roku była jedną z najbardziej liberalnych w Europie. Dawała Sejm, odrębną armię, własną administrację i język polski w urzędach. Królem był car Aleksander I, a na miejscu rządził namiestnik, gen. Józef Zajączek.
  • Ziemie zabrane (dawne województwa wschodnie I RP w granicach Rosji) podlegały administracji rosyjskiej, ale polska kultura była tam silna, np. w Uniwersytecie Wileńskim.
  • Wielkie Księstwo Poznańskie (Prusy) miało ograniczoną autonomię. Od 1823 roku chłopi stopniowo uwłaszczali się za wykup.
  • Galicja (Austria): stany prowincjonalne bez realnej władzy, utrzymywała się pańszczyzna.
  • Wolne Miasto Kraków miało własny ustrój i Uniwersytet Jagielloński.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Pierwszym królem Polski w Królestwie Polskim (od 1815 roku) był

    1. AAleksander I
    2. BMikołaj I
    3. CFryderyk Wilhelm III
    4. DFranciszek I
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Aleksander I – Aleksander I był królem do śmierci w 1825 roku, potem tron objął Mikołaj I.

  2. Konstytucja Królestwa Polskiego z 1815 roku

    1. Aznosiła carat
    2. Bznosiła pańszczyznę
    3. Cprzewidywała Sejm i własne wojsko
    4. Dnadawała pełną niepodległość
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: przewidywała Sejm i własne wojsko – Należała do najbardziej liberalnych w Europie.

  3. Wielki książę Konstanty był

    1. Aprymasem
    2. Bdowódcą wojska polskiego
    3. Cministrem skarbu
    4. Dprezydentem Sejmu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: dowódcą wojska polskiego – Naczelnym wodzem armii Królestwa.

  4. Ministrem skarbu, który uzdrowił finanse Królestwa, był

    1. AWalerian Łukasiński
    2. BStanisław Staszic
    3. CFranciszek Ksawery Drucki-Lubecki
    4. DAdam Czartoryski
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Franciszek Ksawery Drucki-Lubecki – Wprowadził reformy gospodarcze.

  5. Uniwersytet Warszawski powstał w

    1. A1862 roku
    2. B1816 roku
    3. C1795 roku
    4. D1831 roku
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 1816 roku – Został założony w Królestwie Polskim.

  6. Wolne Miasto Kraków istniało w latach

    1. A1831–1863
    2. B1815–1846
    3. C1815–1830
    4. D1795–1807
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 1815–1846 – Zlikwidowano je po powstaniu krakowskim.

  7. W zaborze austriackim szczególnie dotkliwa dla chłopów była

    1. Apańszczyzna
    2. Bpolonizacja
    3. Cordynacja wyborcza
    4. Dwolność religijna
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: pańszczyzna – Nadal obowiązywała do 1848 roku.

  8. Prześladowaną przez władze Królestwa postacią tajnych organizacji był

    1. AJózef Poniatowski
    2. BPiotr Wysocki
    3. CStanisław Staszic
    4. DWalerian Łukasiński
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Walerian Łukasiński – Założył Wolnomularstwo Narodowe i Towarzystwo Patriotyczne, w 1822 roku został uwięziony.

Cały dział „Ziemie polskie 1815–1848”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Historia, klasa 3

Kongres wiedeński i nowy ładRewolucja przemysłowa i nurty ideowe XIX wiekuWiosna Ludów i wojna krymskaRuchy niepodległościowe w Ameryce Łacińskiej i doktryna MonroegoPowstanie listopadowe 1830–1831Wielka Emigracja – główne obozyRabacja galicyjska i kultura romantycznaPowstanie krakowskie 1846 i Wiosna Ludów na ziemiach polskichZjednoczenie Włoch i NiemiecWojna secesyjna w Stanach ZjednoczonychKolonializm i imperializmPrzemiany społeczne i gospodarcze, nowe ideologie i demokratyzacjaKultura artystyczna przełomu XIX i XX wiekuPowstanie styczniowe 1863–1864Uwłaszczenie, rusyfikacja, germanizacja i autonomia galicyjskaNowoczesne ruchy polityczne na ziemiach polskichRewolucja 1905–1907 w Królestwie PolskimPozytywizm, Młoda Polska i nauka polskaI wojna światowa – przyczyny, fronty, zakończenieRewolucje w Rosji w 1917 rokuSprawa polska w czasie I wojny światowejOdbudowa państwa polskiego i walka o graniceŁad wersalski – Wersal, Rapallo i LocarnoWielki kryzys i przemiany cywilizacyjneFaszyzm we Włoszech i nazizm w NiemczechZSRS w latach 30. – terror i totalitaryzmDroga do II wojny światowejUstrój II RP – konstytucja marcowa, przewrót majowy, konstytucja kwietniowaSpołeczeństwo, gospodarka i kultura II RPPolityka zagraniczna II RP i położenie Polski w 1939 rokuŹródła historyczne i argumentacja w historiiInterpretacje historyków i ocena wieloaspektowaŚwięte Przymierze i system wiedeńskiPrzebieg Wiosny Ludów w Europie i udział PolakówPodział świata i modernizacja JaponiiTeoretycy ideologii i reformy w państwach zaborczychPowstanie styczniowe: ocena i Polacy na SyberiiPrzemysł, nowe warstwy społeczne i polskość Górnego ŚląskaProgramy ruchów politycznych i rewolucja 1905 w Rosji i KrólestwieProgram pozytywizmu, nurty w sztuce i kultura jako obrona tożsamościKonflikty przed 1914, zależności między frontami i ludność cywilnaPolskie przedsięwzięcia polityczne, zniszczenia wojenne i Polacy w armiach zaborcówUwarunkowania niepodległości, wojny o wschodnie granice i granice południoweTraktaty z sojusznikami Niemiec i Liga NarodówPrzyczyny Wielkiego kryzysu i metody walki z nimNiemcy w latach 20. i przemiany cywilizacyjneKryzys demokracji, totalitaryzmy i państwa autorytarneWielki Terror w ZSRS i operacja polska NKWDAgresje lat 30., Liga Narodów i wojna domowa w HiszpaniiPolityka przed i po 1926 roku oraz wizje Piłsudskiego i DmowskiegoReforma rolna, mniejszości narodowe i ocena polityki państwaOświata i kultura masowa w II RP