ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Ład międzywojenny i totalitaryzmyklasa 3 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/3/historia/kryzys-demokracji-totalitaryzmy-i-panstwa-autorytarne/

Historia · Ład międzywojenny i totalitaryzmy · kl. 3 · zakres rozszerzony

Kryzys demokracji, totalitaryzmy i państwa autorytarne

W okresie międzywojennym demokracje upadały jedna po drugiej. Zobaczysz dlaczego, jak działały systemy totalitarne i czym były autorytaryzmy.

ok. 2 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Kryzys demokracji

  • Po wojnie w Europie powstało wiele demokracji, ale większość nie przetrwała lat 30.
  • Przyczyny: skutki wojny i niezadowolenie z pokoju, kryzys gospodarczy, słabe i skłócone partie, strach przed komunizmem, nacjonalizm i brak tradycji demokratycznych w nowych państwach.
  • Ludzie chętnie szli za silnym wodzem, który obiecywał porządek i pracę.

2Ideologia i kult jednostki

  • Ideologia tłumaczyła świat jednym kluczem: w faszyzmie to naród i wódz, w nazizmie rasa, w komunizmie walka klas.
  • Kult jednostki budowano propagandą, plakatami, paradami, hasłami i kontrolą młodzieży (Hitlerjugend, komsomoł).
WłochyZSRSIII RzeszaWódzMussolini (Duce)StalinHitler (Führer)Partiapartia faszystowskapartia komunistycznaNSDAPIdeologianacjonalizm, państwokorporacyjnekomunizm, walka klasrasizm,antysemityzm,„przestrzeń życiowa”Terrorpolicja polityczna,bojówkiNKWD, GułagGestapo, SS,niemieckie obozy
Porównanie systemów totalitarnych
Sprawdź, czy rozumiesz

Do przyczyn kryzysu demokracji w międzywojniu należały

3Cele imperialne

  • Włochy Mussoliniego chciały odbudować „imperium” nad Morzem Śródziemnym (Etiopia, Albania).
  • Hitler dążył do „przestrzeni życiowej” na wschodzie i panowania nad Europą.
  • ZSRS Stalina miał własne cele terytorialne (pakt z Niemcami) i wspierał komunizm w świecie.

4Autorytaryzmy

  • Autorytaryzm to dyktatura polityczna bez pełnej kontroli nad całym życiem obywateli.
  • Przykłady: Węgry admirała Horthy’ego, Portugalia Salazara i Japonia w latach 30. (rządy wojskowych przy cesarzu).
  • Takich państw przybywało: w latach 30. demokracje ocalały głównie w Europie Zachodniej i Północnej oraz w USA.
Zapamiętaj

kryzys demokracji, kult wodza i ideologia to wspólne cechy totalitaryzmów. Autorytaryzm (Węgry, Portugalia, Japonia) ma silną władzę, ale bez totalnej kontroli i masowego terroru.

Uwaga na błąd

Wrzucanie wszystkich dyktatur do jednego worka. Totalitaryzm ma ideologię obejmującą całe życie i masowy terror, a autorytaryzm zwykle ogranicza się do polityki.

Sprawdź, czy rozumiesz

Czym różni się autorytaryzm od totalitaryzmu?

✎Ściąga: Kryzys demokracji, totalitaryzmy i państwa autorytarne

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • kryzys demokracji, kult wodza i ideologia to wspólne cechy totalitaryzmów. Autorytaryzm (Węgry, Portugalia, Japonia) ma silną władzę, ale bez totalnej kontroli i masowego terroru.
  • Ideologia tłumaczyła świat jednym kluczem: w faszyzmie to naród i wódz, w nazizmie rasa, w komunizmie walka klas.
  • Kult jednostki budowano propagandą, plakatami, paradami, hasłami i kontrolą młodzieży (Hitlerjugend, komsomoł).
  • Autorytaryzm to dyktatura polityczna bez pełnej kontroli nad całym życiem obywateli.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Do przyczyn kryzysu demokracji w międzywojniu należały

    1. Abrak ideologii
    2. Bpowszechne bogactwo
    3. Csilne związki zawodowe
    4. Dskutki wojny, kryzys gospodarczy i słabość partii
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: skutki wojny, kryzys gospodarczy i słabość partii – Niezadowolenie dawało szansę radykałom.

  2. Kult jednostki polegał na

    1. Azakazie propagandy
    2. Brządach rady
    3. Cprzedstawianiu wodza jako nieomylnego, np. propagandą
    4. Dwyborze wodza przez naród
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: przedstawianiu wodza jako nieomylnego, np. propagandą – Plakaty, parady i kontrola młodzieży budowały wizerunek wodza.

  3. Główna ideologia stalinowskiego ZSRS opierała się na

    1. Aliberalizmie
    2. Bnacjonalizmie
    3. Crasizmie
    4. Dkomunizmie i walce klas
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: komunizmie i walce klas – Rasizm był podstawą nazizmu.

  4. Które państwo było przykładem autorytaryzmu w Europie?

    1. AIII Rzesza
    2. BWielka Brytania
    3. CPortugalia Salazara
    4. DZSRS
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Portugalia Salazara – Salazar rządził jako dyktator bez masowego terroru i pełnej kontroli.

  5. Hitlerowska idea „przestrzeni życiowej” oznaczała

    1. Apokojowy handel
    2. Bekspansję na wschód kosztem innych narodów
    3. Cbudowę mieszkań
    4. Dochronę przyrody
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: ekspansję na wschód kosztem innych narodów – Chodziło o zdobycie ziem i podporządkowanie ludności.

  6. Czym różni się autorytaryzm od totalitaryzmu?

    1. ANie dąży do pełnej kontroli nad życiem obywateli
    2. BJest demokracją
    3. CNie ma wodza
    4. DMa więcej terroru
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Nie dąży do pełnej kontroli nad życiem obywateli – W autorytaryzmie rządzący ogranicza głównie politykę.

  7. Japonia w latach 30. była państwem

    1. Arządzonym przez militarystów pod władzą cesarza
    2. Bdemokratycznym
    3. Cfaszystowskim w sensie włoskim
    4. Dkomunistycznym
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: rządzonym przez militarystów pod władzą cesarza – Wojsko miało przemożny wpływ na politykę.

  8. Do cech wspólnych systemów totalitarnych NIE należy

    1. Akult wodza
    2. Bwolność prasy
    3. Cjedna partia
    4. Dpropaganda
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: wolność prasy – W totalitaryzmach prasa jest kontrolowana przez państwo.

Cały dział „Ład międzywojenny i totalitaryzmy”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Historia, klasa 3

Kongres wiedeński i nowy ładRewolucja przemysłowa i nurty ideowe XIX wiekuWiosna Ludów i wojna krymskaRuchy niepodległościowe w Ameryce Łacińskiej i doktryna MonroegoKrólestwo Polskie i pozostałe ziemie polskie po 1815 rokuPowstanie listopadowe 1830–1831Wielka Emigracja – główne obozyRabacja galicyjska i kultura romantycznaPowstanie krakowskie 1846 i Wiosna Ludów na ziemiach polskichZjednoczenie Włoch i NiemiecWojna secesyjna w Stanach ZjednoczonychKolonializm i imperializmPrzemiany społeczne i gospodarcze, nowe ideologie i demokratyzacjaKultura artystyczna przełomu XIX i XX wiekuPowstanie styczniowe 1863–1864Uwłaszczenie, rusyfikacja, germanizacja i autonomia galicyjskaNowoczesne ruchy polityczne na ziemiach polskichRewolucja 1905–1907 w Królestwie PolskimPozytywizm, Młoda Polska i nauka polskaI wojna światowa – przyczyny, fronty, zakończenieRewolucje w Rosji w 1917 rokuSprawa polska w czasie I wojny światowejOdbudowa państwa polskiego i walka o graniceŁad wersalski – Wersal, Rapallo i LocarnoWielki kryzys i przemiany cywilizacyjneFaszyzm we Włoszech i nazizm w NiemczechZSRS w latach 30. – terror i totalitaryzmDroga do II wojny światowejUstrój II RP – konstytucja marcowa, przewrót majowy, konstytucja kwietniowaSpołeczeństwo, gospodarka i kultura II RPPolityka zagraniczna II RP i położenie Polski w 1939 rokuŹródła historyczne i argumentacja w historiiInterpretacje historyków i ocena wieloaspektowaŚwięte Przymierze i system wiedeńskiPrzebieg Wiosny Ludów w Europie i udział PolakówPodział świata i modernizacja JaponiiTeoretycy ideologii i reformy w państwach zaborczychPowstanie styczniowe: ocena i Polacy na SyberiiPrzemysł, nowe warstwy społeczne i polskość Górnego ŚląskaProgramy ruchów politycznych i rewolucja 1905 w Rosji i KrólestwieProgram pozytywizmu, nurty w sztuce i kultura jako obrona tożsamościKonflikty przed 1914, zależności między frontami i ludność cywilnaPolskie przedsięwzięcia polityczne, zniszczenia wojenne i Polacy w armiach zaborcówUwarunkowania niepodległości, wojny o wschodnie granice i granice południoweTraktaty z sojusznikami Niemiec i Liga NarodówPrzyczyny Wielkiego kryzysu i metody walki z nimNiemcy w latach 20. i przemiany cywilizacyjneWielki Terror w ZSRS i operacja polska NKWDAgresje lat 30., Liga Narodów i wojna domowa w HiszpaniiPolityka przed i po 1926 roku oraz wizje Piłsudskiego i DmowskiegoReforma rolna, mniejszości narodowe i ocena polityki państwaOświata i kultura masowa w II RP