ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Ład międzywojenny i totalitaryzmyklasa 3 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/3/historia/zsrs-w-latach-30-terror-i-totalitaryzm/

Historia · Ład międzywojenny i totalitaryzmy · kl. 3

ZSRS w latach 30. – terror i totalitaryzm

Państwo sowieckie powstało z rewolucji, a pod rządami Stalina stało się dyktaturą z masowym terrorem. Zobaczysz, jak to działało i czym różni się totalitaryzm od autorytaryzmu.

ok. 3 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Od rewolucji do Stalina

  • Po wojnie domowej bolszewicy wprowadzili NEP (1921), czyli częściowy powrót do gospodarki rynkowej, bo kraj był zrujnowany. W 1922 roku powstał ZSRS.
  • Po śmierci Lenina (1924) władzę zdobył Józef Stalin. Pod koniec lat 20. skończył z NEP-em i ruszył z planami pięcioletnimi.
  • Industrializacja: szybka budowa fabryk kosztem życia ludzi. Kolektywizacja: chłopów przymusowo zapędzano do kołchozów, a bogatszych (tzw. kułaków) wywożono lub zabijano.
  • Skutek: wielki głód na Ukrainie i w Kazachstanie (1932–1933), który pochłonął miliony ofiar. Na Ukrainie nazywa się go Hołodomorem.
1917Przewrót bolszewicki1918–1921Wojna domowawygrywają bolszewicy1921NEPczęściowy powrót do rynku1922Powstanie ZSRS1924Śmierć LeninaStalin zdobywa władzę1928–1929Plany pięcioletnie i kolektywizacjakoniec NEP1932–1933Wielki głódUkraina i Kazachstan1934ZSRS w Lidze Narodów1937–1938Wielki TerrorNKWD, procesy pokazowe, Gułag
ZSRS 1917–1938 na osi czasu

2Polityka zagraniczna

  • ZSRS działał przez Komintern (organizację wspierającą komunistów na świecie), ale szukał też uznania: uznały go m.in. Wielka Brytania i Francja (1924) oraz USA (1933). W 1934 roku wszedł do Ligi Narodów. W 1939 roku zawarł pakt z Hitlerem.
Sprawdź, czy rozumiesz

Wielki głód w ZSRS (1932–1933) dotknął szczególnie

3Terror i totalitaryzm

  • NKWD (policja polityczna) aresztowała „wrogów ludu”. Więźniów wysyłano do obozów pracy przymusowej, czyli Gułagu.
  • W latach 1937–1938 trwał Wielki Terror (procesy pokazowe zaczęły się w 1936 roku): procesy pokazowe, czystka w partii i w armii, setki tysięcy rozstrzelanych. Wokół Stalina zbudowano kult jednostki.
ZSRSIII RzeszaPolicjaNKWDGestapo i SSObozyGułag: obozy pracyprzymusowejniemieckie obozykoncentracyjne (od 1933,pierwszy w Dachau)Ofiary„wrogów ludu”, kułaków,rywali Stalina, całenarodowościprzeciwników politycznych,Żydów (ustawy norymberskie1935)SzczytterroruWielki Terror 1937–1938likwidacja partii i związków1933, noc kryształowa 1938
Aparat terroru: ZSRS i III Rzesza
  • Totalitaryzm: państwo kontroluje całe życie człowieka (jedna partia, oficjalna ideologia, cenzura, propaganda, kult wodza i masowy terror). Przykłady: ZSRS i III Rzesza.
  • Autorytaryzm: silna władza, ale bez pełnej kontroli nad życiem obywateli i bez masowego terroru. Przykład: Portugalia Salazara.
Zapamiętaj

Stalin to planowanie, kolektywizacja, głód, NKWD i Gułag, Wielki Terror 1937–1938. Totalitaryzm kontroluje całe życie, autorytaryzm tylko politykę.

Uwaga na błąd

Uznawanie każdej dyktatury za totalitaryzm. Kluczowa jest kontrola całego życia społecznego i masowy terror.

✎Ściąga: ZSRS w latach 30. – terror i totalitaryzm

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Stalin to planowanie, kolektywizacja, głód, NKWD i Gułag, Wielki Terror 1937–1938. Totalitaryzm kontroluje całe życie, autorytaryzm tylko politykę.
  • Industrializacja: szybka budowa fabryk kosztem życia ludzi. Kolektywizacja: chłopów przymusowo zapędzano do kołchozów, a bogatszych (tzw. kułaków) wywożono lub zabijano.
  • NKWD (policja polityczna) aresztowała „wrogów ludu”. Więźniów wysyłano do obozów pracy przymusowej, czyli Gułagu.
  • Totalitaryzm: państwo kontroluje całe życie człowieka (jedna partia, oficjalna ideologia, cenzura, propaganda, kult wodza i masowy terror). Przykłady: ZSRS i III Rzesza.
  • Autorytaryzm: silna władza, ale bez pełnej kontroli nad życiem obywateli i bez masowego terroru. Przykład: Portugalia Salazara.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. NEP wprowadzony w 1921 roku w Rosji sowieckiej był

    1. Apoczątkiem Gułagu
    2. Bcałkowitym upaństwowieniem ziemi
    3. Cplanem pięcioletnim
    4. Dczęściowym powrotem do gospodarki rynkowej
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: częściowym powrotem do gospodarki rynkowej – NEP miał odbudować zrujnowany kraj i został zakończony przez Stalina.

  2. ZSRS powstał w roku

    1. A1939
    2. B1917
    3. C1922
    4. D1929
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 1922 – Rok 1917 to rewolucje, a 1922 to formalne powstanie związku republik.

  3. Kolektywizacja rolnictwa polegała na

    1. Arozdaniu ziemi chłopom
    2. Bprzymusowym łączeniu gospodarstw chłopskich w kołchozy
    3. Cpowrocie ziemi obszarnikom
    4. Dprywatyzacji fabryk
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: przymusowym łączeniu gospodarstw chłopskich w kołchozy – Chłopi tracili ziemię, a opornych deportowano lub zabijano.

  4. Wielki głód w ZSRS (1932–1933) dotknął szczególnie

    1. AGruzję
    2. BSyberię Wschodnią
    3. CPolskę
    4. DUkrainę i Kazachstan
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Ukrainę i Kazachstan – Przyczyną była przymusowa kolektywizacja i rekwizycje zboża.

  5. Gułag to

    1. Asystem obozów pracy przymusowej w ZSRS
    2. Bnazwa partii komunistycznej
    3. Cnazwa tajnej policji
    4. Dplan gospodarczy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: system obozów pracy przymusowej w ZSRS – Tajną policją było NKWD, a Gułag to system obozów.

  6. Szczyt Wielkiego Terroru w ZSRS przypadł na lata

    1. A1921–1924
    2. B1945–1953
    3. C1937–1938
    4. D1917–1920
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 1937–1938 – W tym okresie odbywały się procesy pokazowe i masowe rozstrzeliwania.

  7. Którą cechę mają WSPÓLNĄ ZSRS Stalina i III Rzesza Hitlera?

    1. AWolne wybory
    2. BRasizm jako podstawa ideologii
    3. CJedna partia, kult wodza i masowy terror
    4. DGospodarka rynkowa
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Jedna partia, kult wodza i masowy terror – Wspólny jest totalitarny model władzy. Rasizm to cecha nazizmu.

  8. Czym różni się totalitaryzm od autorytaryzmu?

    1. ATotalitaryzm nie ma wodza
    2. BAutorytaryzm to demokracja
    3. CTotalitaryzm kontroluje całe życie obywateli, autorytaryzm głównie politykę
    4. DAutorytaryzm ma większy terror
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Totalitaryzm kontroluje całe życie obywateli, autorytaryzm głównie politykę – W autorytaryzmie władza jest silna, ale nie sięga do każdej dziedziny życia.

Cały dział „Ład międzywojenny i totalitaryzmy”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 10🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Historia, klasa 3

Kongres wiedeński i nowy ładRewolucja przemysłowa i nurty ideowe XIX wiekuWiosna Ludów i wojna krymskaRuchy niepodległościowe w Ameryce Łacińskiej i doktryna MonroegoKrólestwo Polskie i pozostałe ziemie polskie po 1815 rokuPowstanie listopadowe 1830–1831Wielka Emigracja – główne obozyRabacja galicyjska i kultura romantycznaPowstanie krakowskie 1846 i Wiosna Ludów na ziemiach polskichZjednoczenie Włoch i NiemiecWojna secesyjna w Stanach ZjednoczonychKolonializm i imperializmPrzemiany społeczne i gospodarcze, nowe ideologie i demokratyzacjaKultura artystyczna przełomu XIX i XX wiekuPowstanie styczniowe 1863–1864Uwłaszczenie, rusyfikacja, germanizacja i autonomia galicyjskaNowoczesne ruchy polityczne na ziemiach polskichRewolucja 1905–1907 w Królestwie PolskimPozytywizm, Młoda Polska i nauka polskaI wojna światowa – przyczyny, fronty, zakończenieRewolucje w Rosji w 1917 rokuSprawa polska w czasie I wojny światowejOdbudowa państwa polskiego i walka o graniceŁad wersalski – Wersal, Rapallo i LocarnoWielki kryzys i przemiany cywilizacyjneFaszyzm we Włoszech i nazizm w NiemczechDroga do II wojny światowejUstrój II RP – konstytucja marcowa, przewrót majowy, konstytucja kwietniowaSpołeczeństwo, gospodarka i kultura II RPPolityka zagraniczna II RP i położenie Polski w 1939 rokuŹródła historyczne i argumentacja w historiiInterpretacje historyków i ocena wieloaspektowaŚwięte Przymierze i system wiedeńskiPrzebieg Wiosny Ludów w Europie i udział PolakówPodział świata i modernizacja JaponiiTeoretycy ideologii i reformy w państwach zaborczychPowstanie styczniowe: ocena i Polacy na SyberiiPrzemysł, nowe warstwy społeczne i polskość Górnego ŚląskaProgramy ruchów politycznych i rewolucja 1905 w Rosji i KrólestwieProgram pozytywizmu, nurty w sztuce i kultura jako obrona tożsamościKonflikty przed 1914, zależności między frontami i ludność cywilnaPolskie przedsięwzięcia polityczne, zniszczenia wojenne i Polacy w armiach zaborcówUwarunkowania niepodległości, wojny o wschodnie granice i granice południoweTraktaty z sojusznikami Niemiec i Liga NarodówPrzyczyny Wielkiego kryzysu i metody walki z nimNiemcy w latach 20. i przemiany cywilizacyjneKryzys demokracji, totalitaryzmy i państwa autorytarneWielki Terror w ZSRS i operacja polska NKWDAgresje lat 30., Liga Narodów i wojna domowa w HiszpaniiPolityka przed i po 1926 roku oraz wizje Piłsudskiego i DmowskiegoReforma rolna, mniejszości narodowe i ocena polityki państwaOświata i kultura masowa w II RP