ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Ziemie polskie 1815–1848klasa 3 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/3/historia/powstanie-krakowskie-1846-i-wiosna-ludow-na-ziemiach-polskich/

Historia · Ziemie polskie 1815–1848 · kl. 3 · zakres rozszerzony

Powstanie krakowskie 1846 i Wiosna Ludów na ziemiach polskich

Rok 1846 w Krakowie i rok 1848 na ziemiach polskich: czym skończył się zryw i jak rewolucja w Europie dotarła do zaborów.

ok. 3 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Powstanie krakowskie (II 1846)

  • Kraków był wolnym miastem i ośrodkiem konspiracji. Szlachta i demokraci planowali powstanie w kilku zaborach, ale władze rozbiły spisek, więc zryw wybuchł praktycznie tylko w Krakowie. Austriacy wycofali się z miasta, a 22 II 1846 ogłoszono Rząd Narodowy Rzeczypospolitej Polskiej.
  • Dyktatorem został Jan Tyssowski. Powstańcy wydali Manifest do narodu polskiego z obietnicą uwłaszczenia i równości. Symbolem lewicy był Edward Dembowski, który zginął 27 II 1846 w Podgórzu, prowadząc procesję, która miała zjednać chłopów.
  • Powstanie upadło po kilku dniach: 3 III Tyssowski złożył władzę, a do miasta weszły wojska austriackie i rosyjskie. 16 XI 1846 roku trzy mocarstwa zlikwidowały Wolne Miasto Kraków i włączyły je do Austrii.
  • Rabacja galicyjska to osobne wydarzenie. Wiąże je z krakowskim zrywem tylko wspólne tło.
Sprawdź, czy rozumiesz

Manifest do narodu polskiego z 1846 roku zawierał obietnicę

2Wiosna Ludów na ziemiach polskich (1848)

  • Wielkopolska: działał Komitet Narodowy w Poznaniu, a oddziały prowadził Ludwik Mierosławski. Powstańcy wygrali pod Miłosławiem (30 IV 1848), ale wkrótce przegrali pod Sokołowem i skapitulowali (9 V 1848). Skutek: ograniczenie autonomii Wielkiego Księstwa Poznańskiego.
  • Galicja: Polacy utworzyli Radę Narodową we Lwowie i Komitet Narodowy w Krakowie. Gubernator Franz Stadion zniósł pańszczyznę (22 IV 1848), żeby odebrać tę sprawę polskim działaczom.
  • We Lwowie powstała Główna Rada Ruska, czyli reprezentacja Ukraińców (Rusinów), która sprzeciwiała się polskim żądaniom. Austriacy zbombardowali Kraków (IV 1848) i Lwów (XI 1848).
II 1846Rabacja galicyjskachłopi Szeli atakują dwory w Galicji Zachodniej22 II 1846Powstanie krakowskieRząd Narodowy, dyktator Tyssowski27 II 1846Śmierć DembowskiegoPodgórze, procesja do chłopów3 III 1846Upadek powstaniado Krakowa wchodzą Austriacy i Rosjanie16 XI 1846Koniec Wolnego MiastaKraków włączony do Austrii22 IV 1848Koniec pańszczyzny w Galicjidecyzja gubernatora Stadiona30 IV 1848Miłosławzwycięstwo powstańców w Wielkopolsce2 V 1848Główna Rada RuskaLwów: reprezentacja Ukraińców9 V 1848Kapitulacja w WielkopolscePrusy ograniczają autonomię
Rok 1846 i Wiosna Ludów na ziemiach polskich na osi czasu
  • Polacy walczyli też w rewolucjach w Europie (Bem, Legion Mickiewicza).
Zapamiętaj

1846 – powstanie krakowskie przegrane, Kraków w Austrii; 1848 – zniesienie pańszczyzny w Galicji i ograniczenie autonomii Poznańskiego.

Uwaga na błąd

Mieszanie rabacji galicyjskiej z powstaniem krakowskim. To dwa osobne wydarzenia z 1846 roku.

✎Ściąga: Powstanie krakowskie 1846 i Wiosna Ludów na ziemiach polskich

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • 1846 – powstanie krakowskie przegrane, Kraków w Austrii; 1848 – zniesienie pańszczyzny w Galicji i ograniczenie autonomii Poznańskiego.
  • Wielkopolska: działał Komitet Narodowy w Poznaniu, a oddziały prowadził Ludwik Mierosławski. Powstańcy wygrali pod Miłosławiem (30 IV 1848), ale wkrótce przegrali pod Sokołowem i skapitulowali (9 V 1848). Skutek: ograniczenie autonomii Wielkiego Księstwa Poznańskiego.
  • Galicja: Polacy utworzyli Radę Narodową we Lwowie i Komitet Narodowy w Krakowie. Gubernator Franz Stadion zniósł pańszczyznę (22 IV 1848), żeby odebrać tę sprawę polskim działaczom.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Powstanie krakowskie wybuchło w

    1. Asierpniu 1914 roku
    2. Blistopadzie 1830 roku
    3. Clutym 1846 roku
    4. Dstyczniu 1863 roku
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: lutym 1846 roku – 22 II 1846 w Krakowie ogłoszono Rząd Narodowy i manifest.

  2. Dyktatorem powstania krakowskiego był

    1. AJan Tyssowski
    2. BJakub Szela
    3. CPiotr Wysocki
    4. DRomuald Traugutt
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Jan Tyssowski – Tyssowski stał na czele powstańców.

  3. Manifest do narodu polskiego z 1846 roku zawierał obietnicę

    1. Aprzywrócenia monarchii
    2. Bwojny z Prusami
    3. Cunii z Rosją
    4. Duwłaszczenia i równości
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: uwłaszczenia i równości – Powstańcy chcieli pozyskać chłopów.

  4. Skutkiem powstania krakowskiego było

    1. Azwycięstwo powstańców
    2. Bniepodległość Krakowa
    3. Cprzyłączenie Krakowa do Prus
    4. Dwłączenie Wolnego Miasta Krakowa do Austrii
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: włączenie Wolnego Miasta Krakowa do Austrii – Kraków utracił status wolnego miasta w listopadzie 1846.

  5. Kto wystąpił zbrojnie przeciw szlachcie w Galicji w 1846 roku?

    1. AWojska pruskie
    2. BPowstańcy krakowscy
    3. CLegion Mickiewicza
    4. DChłopi pod wodzą Jakuba Szeli
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Chłopi pod wodzą Jakuba Szeli – To rabacja galicyjska, odrębna od powstania krakowskiego.

  6. Gdzie w 1848 roku walczyli polscy powstańcy, którzy zwyciężyli pod Miłosławiem?

    1. AW Galicji
    2. BW Królestwie Polskim
    3. CW Wielkim Księstwie Poznańskim
    4. DW Wolnym Mieście Krakowie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: W Wielkim Księstwie Poznańskim – Wielkopolanie pod wodzą Mierosławskiego walczyli z Prusakami, ale w maju 1848 skapitulowali.

  7. Co stało się w Galicji w 1848 roku?

    1. AWybuchło powstanie listopadowe
    2. BZniesiono pańszczyznę
    3. COgłoszono niepodległość
    4. DZlikwidowano Sejm Krajowy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Zniesiono pańszczyznę – Austria zniosła pańszczyznę w czasie Wiosny Ludów.

  8. Główna Rada Ruska powstała w 1848 roku we

    1. ALwowie
    2. BPoznaniu
    3. CWarszawie
    4. DKrakowie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Lwowie – Była reprezentacją Ukraińców (Rusinów) Galicji.

Cały dział „Ziemie polskie 1815–1848”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 9🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Historia, klasa 3

Kongres wiedeński i nowy ładRewolucja przemysłowa i nurty ideowe XIX wiekuWiosna Ludów i wojna krymskaRuchy niepodległościowe w Ameryce Łacińskiej i doktryna MonroegoKrólestwo Polskie i pozostałe ziemie polskie po 1815 rokuPowstanie listopadowe 1830–1831Wielka Emigracja – główne obozyRabacja galicyjska i kultura romantycznaZjednoczenie Włoch i NiemiecWojna secesyjna w Stanach ZjednoczonychKolonializm i imperializmPrzemiany społeczne i gospodarcze, nowe ideologie i demokratyzacjaKultura artystyczna przełomu XIX i XX wiekuPowstanie styczniowe 1863–1864Uwłaszczenie, rusyfikacja, germanizacja i autonomia galicyjskaNowoczesne ruchy polityczne na ziemiach polskichRewolucja 1905–1907 w Królestwie PolskimPozytywizm, Młoda Polska i nauka polskaI wojna światowa – przyczyny, fronty, zakończenieRewolucje w Rosji w 1917 rokuSprawa polska w czasie I wojny światowejOdbudowa państwa polskiego i walka o graniceŁad wersalski – Wersal, Rapallo i LocarnoWielki kryzys i przemiany cywilizacyjneFaszyzm we Włoszech i nazizm w NiemczechZSRS w latach 30. – terror i totalitaryzmDroga do II wojny światowejUstrój II RP – konstytucja marcowa, przewrót majowy, konstytucja kwietniowaSpołeczeństwo, gospodarka i kultura II RPPolityka zagraniczna II RP i położenie Polski w 1939 rokuŹródła historyczne i argumentacja w historiiInterpretacje historyków i ocena wieloaspektowaŚwięte Przymierze i system wiedeńskiPrzebieg Wiosny Ludów w Europie i udział PolakówPodział świata i modernizacja JaponiiTeoretycy ideologii i reformy w państwach zaborczychPowstanie styczniowe: ocena i Polacy na SyberiiPrzemysł, nowe warstwy społeczne i polskość Górnego ŚląskaProgramy ruchów politycznych i rewolucja 1905 w Rosji i KrólestwieProgram pozytywizmu, nurty w sztuce i kultura jako obrona tożsamościKonflikty przed 1914, zależności między frontami i ludność cywilnaPolskie przedsięwzięcia polityczne, zniszczenia wojenne i Polacy w armiach zaborcówUwarunkowania niepodległości, wojny o wschodnie granice i granice południoweTraktaty z sojusznikami Niemiec i Liga NarodówPrzyczyny Wielkiego kryzysu i metody walki z nimNiemcy w latach 20. i przemiany cywilizacyjneKryzys demokracji, totalitaryzmy i państwa autorytarneWielki Terror w ZSRS i operacja polska NKWDAgresje lat 30., Liga Narodów i wojna domowa w HiszpaniiPolityka przed i po 1926 roku oraz wizje Piłsudskiego i DmowskiegoReforma rolna, mniejszości narodowe i ocena polityki państwaOświata i kultura masowa w II RP