1Przed i po 1926 roku
- Przed 1926: wiele partii (ludowcy, socjaliści, endecja, mniejszości), koalicje i krótkotrwałe rządy. Sejm miał dużo władzy, ale partie kłóciły się o reformy. Do tego dochodziły inflacja i wojna celna z Niemcami.
- Po 1926: formalnie nadal istniał parlament, ale realną władzę miał Piłsudski (minister spraw wojskowych i generalny inspektor sił zbrojnych). Obóz sanacji ograniczał opozycję (Brześć 1930, Bereza Kartuska 1934).
- Po 1935 władzę przejęli ludzie Piłsudskiego, tzw. „pułkownicy”. Opozycja (ludowcy, socjaliści, endecja) została słabsza, ale nie zniknęła.
| Cecha | Przed 1926 | Po 1926 |
|---|---|---|
| Władza | Sejm i partie | Prezydent, Piłsudski, sanacja |
| Rządy | częste zmiany | stabilniejsze |
| Opozycja | działa swobodnie | ograniczana |
| Gospodarka | inflacja, złoty 1924 | stabilizacja, potem kryzys |
2Dwie wizje Polski
- Józef Piłsudski: silne państwo wielonarodowe, sojusze (federacja) na wschodzie, wróg główny to Rosja. Ważna była silna władza wykonawcza.
- Roman Dmowski: państwo narodowe, katolickie i bardziej jednolite. Dmowski chciał asymilacji mniejszości, a wróg główny to Niemcy. Dmowski kierował narodową demokracją (endecją) i założył Obóz Wielkiej Polski (1926).
Obóz Wielkiej Polski założył w 1926 roku
Obóz nawiązywał do tradycji narodowej demokracji.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Ocena wpływu
- Piłsudski wygrał wojnę z bolszewikami i zbudował armię, ale jego rządy ograniczyły demokrację. Dmowski miał ogromną rolę w Paryżu, ale jego koncepcja jednolitej Polski nie odpowiadała realiom wielonarodowego państwa.
- Na losy II RP wpływali też Witos, Daszyński, Paderewski i Korfanty.
przed 1926 Sejm i partie, po 1926 rządy sanacji. Piłsudski to państwo wielonarodowe i silna władza, Dmowski to państwo narodowe i asymilacja.
Utożsamianie Piłsudskiego z demokracją. Był bohaterem niepodległości, ale zbudował ustrój ograniczający demokrację.
✎Ściąga: Polityka przed i po 1926 roku oraz wizje Piłsudskiego i Dmowskiego
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- przed 1926 Sejm i partie, po 1926 rządy sanacji. Piłsudski to państwo wielonarodowe i silna władza, Dmowski to państwo narodowe i asymilacja.
- Przed 1926: wiele partii (ludowcy, socjaliści, endecja, mniejszości), koalicje i krótkotrwałe rządy. Sejm miał dużo władzy, ale partie kłóciły się o reformy. Do tego dochodziły inflacja i wojna celna z Niemcami.
- Po 1926: formalnie nadal istniał parlament, ale realną władzę miał Piłsudski (minister spraw wojskowych i generalny inspektor sił zbrojnych). Obóz sanacji ograniczał opozycję (Brześć 1930, Bereza Kartuska 1934).
- Józef Piłsudski: silne państwo wielonarodowe, sojusze (federacja) na wschodzie, wróg główny to Rosja. Ważna była silna władza wykonawcza.
- Roman Dmowski: państwo narodowe, katolickie i bardziej jednolite. Dmowski chciał asymilacji mniejszości, a wróg główny to Niemcy. Dmowski kierował narodową demokracją (endecją) i założył Obóz Wielkiej Polski (1926).
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Charakterystyczną cechą polityki II RP przed 1926 rokiem było
- Arządy wojskowych
- Bwiele partii i częste zmiany rządów
- Cjedna partia i stałe rządy
- Dbrak parlamentu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: wiele partii i częste zmiany rządów – Sejm miał dużą władzę, ale koalicje były nietrwałe.
Po 1926 roku realną władzę miał
- ASejm
- BWitos
- CPiłsudski, mimo że nie był prezydentem
- DDmowski
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Piłsudski, mimo że nie był prezydentem – Piłsudski był ministrem spraw wojskowych i generalnym inspektorem sił zbrojnych.
Wizja Polski Piłsudskiego zakładała
- Apaństwo jednolite narodowo
- Bpaństwo wielonarodowe i federację na wschodzie
- Cunię z Niemcami
- Dpolonizację mniejszości
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: państwo wielonarodowe i federację na wschodzie – Wrogiem głównym była Rosja.
Dmowski chciał państwa
- Anarodowego, z asymilacją mniejszości
- Bkomunistycznego
- Cfederacyjnego
- Dmonarchii
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: narodowego, z asymilacją mniejszości – Uważał Niemcy za głównego wroga.
Obóz Wielkiej Polski założył w 1926 roku
- ARoman Dmowski
- BJózef Piłsudski
- CWincenty Witos
- DIgnacy Daszyński
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Roman Dmowski – Obóz nawiązywał do tradycji narodowej demokracji.
Po 1926 roku opozycja w II RP
- Azostała zlikwidowana całkowicie
- Brządziła krajem
- Cbyła ograniczana, ale istniała
- Dmiała większość w Sejmie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: była ograniczana, ale istniała – Doszło do aresztowań w 1930 i utworzenia Berezy Kartuskiej.
„Pułkownicy” to
- Adelegaci Ligi Narodów
- Bwspółpracownicy Piłsudskiego, którzy rządzili po jego śmierci
- Cdowódcy z 1920 roku
- Dprzeciwnicy sanacji
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: współpracownicy Piłsudskiego, którzy rządzili po jego śmierci – Po 1935 roku to oni tworzyli ośrodek władzy.
Jaką zasługę miał Piłsudski dla niepodległej Polski?
- ANapisał Konstytucję marcową
- BReprezentował Polskę w Wersalu
- CWygrał wojnę z bolszewikami i zbudował armię
- DWprowadził złotego
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Wygrał wojnę z bolszewikami i zbudował armię – W Paryżu Polskę reprezentował Dmowski.
Cały dział „II Rzeczpospolita”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.