1Uwłaszczenie
- Uwłaszczenie to zmiana chłopów z użytkowników ziemi w jej właścicieli i zniesienie pańszczyzny.
- W zaborze pruskim reformy zaczęły się od 1807 roku, a w Wielkim Księstwie Poznańskim od 1823 roku. Uwłaszczenie szło stopniowo, za wykup (pieniędzmi albo częścią ziemi). W Galicji pańszczyznę zniesiono w 1848 roku, a w Królestwie ukazem cara w 1864 roku.
- Zmiany gospodarcze: w Królestwie rozwijał się przemysł, w zaborze pruskim rolnictwo, a Galicja pozostała biedna („nędza galicyjska”).
2Polityka zaborców
- Rusyfikacja (narzucanie języka i kultury rosyjskiej): rosyjski w szkole i urzędzie, Szkołę Główną w Warszawie zamieniono na rosyjski uniwersytet (1869), a Kościół unicki na Chełmszczyźnie zlikwidowano (1875).
- Germanizacja: Kulturkampf (lata 70., walka Bismarcka z Kościołem katolickim), rugi pruskie (1885, wysiedlenie Polaków bez obywatelstwa pruskiego), Komisja Kolonizacyjna (1886) wykupująca polską ziemię, strajk dzieci we Wrześni (1901), ustawa o wywłaszczeniu (1908).
- Autonomia galicyjska (od lat 60. XIX wieku): Sejm Krajowy oraz język polski w urzędach i szkołach. Dawała możliwości działania, ale nie suwerenność.
Autonomia galicyjska oznaczała między innymi
Powstał Sejm Krajowy.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Postawy Polaków
- Lojalizm (wierność władzy zaborczej) i ugodowość, np. krakowscy stańczycy.
- Praca organiczna (rozwój gospodarki i oświaty) i praca u podstaw (uczenie ludu).
- Opór, np. strajki szkolne i tajne nauczanie.
- Świadomość narodową budowały język, wiara i edukacja: tajne nauczanie i Uniwersytet Latający. Podobne procesy zachodziły u Ukraińców, Litwinów i Białorusinów.
uwłaszczenie w trzech zaborach, rusyfikacja i germanizacja jako polityka wynarodowienia, autonomia Galicji jako wyjątek.
Przypisywanie wszystkim zaborom takiej samej polityki. Metody różniły się, a Galicja miała najszersze swobody.
✎Ściąga: Uwłaszczenie, rusyfikacja, germanizacja i autonomia galicyjska
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- uwłaszczenie w trzech zaborach, rusyfikacja i germanizacja jako polityka wynarodowienia, autonomia Galicji jako wyjątek.
- Uwłaszczenie to zmiana chłopów z użytkowników ziemi w jej właścicieli i zniesienie pańszczyzny.
- Rusyfikacja (narzucanie języka i kultury rosyjskiej): rosyjski w szkole i urzędzie, Szkołę Główną w Warszawie zamieniono na rosyjski uniwersytet (1869), a Kościół unicki na Chełmszczyźnie zlikwidowano (1875).
- Germanizacja: Kulturkampf (lata 70., walka Bismarcka z Kościołem katolickim), rugi pruskie (1885, wysiedlenie Polaków bez obywatelstwa pruskiego), Komisja Kolonizacyjna (1886) wykupująca polską ziemię, strajk dzieci we Wrześni (1901), ustawa o wywłaszczeniu (1908).
- Autonomia galicyjska (od lat 60. XIX wieku): Sejm Krajowy oraz język polski w urzędach i szkołach. Dawała możliwości działania, ale nie suwerenność.
- Lojalizm (wierność władzy zaborczej) i ugodowość, np. krakowscy stańczycy.
- Praca organiczna (rozwój gospodarki i oświaty) i praca u podstaw (uczenie ludu).
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Uwłaszczenie w Królestwie Polskim przeprowadzono w
- A1848 roku
- B1864 roku
- C1918 roku
- D1807 roku
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: 1864 roku – Zarządził je car Aleksander II.
Rusyfikacja polegała na
- Anadawaniu autonomii
- Bnauczaniu po polsku
- Cnarzucaniu języka i kultury rosyjskiej
- Drozwoju kultury polskiej
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: narzucaniu języka i kultury rosyjskiej – Dotyczyła zaboru rosyjskiego.
Germanizacja dotyczyła przede wszystkim
- AWolnego Miasta Krakowa
- Bzaboru pruskiego
- Czaboru rosyjskiego
- DGalicji
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: zaboru pruskiego – Prusy narzucały język niemiecki.
Kulturkampf był
- Awojną z Austrią
- Bwalką państwa pruskiego z Kościołem katolickim
- Cpowstaniem
- Dsporem o granice
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: walką państwa pruskiego z Kościołem katolickim – Prowadził go Bismarck.
Strajk dzieci we Wrześni (1901) był protestem przeciw
- Apoborowi do wojska
- Bzamknięciu uniwersytetu
- Cnauczaniu religii po niemiecku
- Dpodwyżce podatków
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: nauczaniu religii po niemiecku – Młodzież odmówiła uczenia się katechizmu po niemiecku.
Autonomia galicyjska oznaczała między innymi
- Apolski język w urzędach i szkołach
- Bzakaz polskich uniwersytetów
- Cpełną niepodległość
- Drządy cara
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: polski język w urzędach i szkołach – Powstał Sejm Krajowy.
Galicja pozostała
- Aczęścią Rosji
- Bnajbiedniejszą dzielnicą
- Cczęścią Prus
- Dnajbogatszą dzielnicą
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: najbiedniejszą dzielnicą – Mimo autonomii panowała tam bieda.
Praca organiczna to
- Awalka zbrojna
- Brozwój gospodarczy i oświatowy społeczeństwa
- Cpraca w fabryce
- Drolnictwo
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: rozwój gospodarczy i oświatowy społeczeństwa – Miała wzmacniać naród bez powstania.
Cały dział „Polacy pod zaborami”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.