ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Europa po 1815 rokuklasa 3 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/3/historia/kongres-wiedenski-i-nowy-lad/

Historia · Europa po 1815 roku · kl. 3

Kongres wiedeński i nowy ład

Po upadku Napoleona mocarstwa na nowo narysowały mapę Europy. Zobaczysz, jakimi zasadami się kierowały i co to oznaczało dla ziem polskich.

ok. 3 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Po co był kongres

  • Po klęsce Napoleona (1814–1815) władcy zjechali do Wiednia, żeby uporządkować Europę po latach wojen. Najważniejszą rolę odegrał austriacki kanclerz Klemens von Metternich.
  • Mocarstwa kierowały się trzema zasadami. Pierwsza to legitymizm: prawa dawnych dynastii do tronów. Druga to restauracja: powrót do porządku politycznego sprzed rewolucji. Trzecia to równowaga sił: żadne mocarstwo nie może zdominować reszty.
ZasadaCo znaczyłaPrzykład
Legitymizmprawa dawnych dynastiiBurbonowie wracają na tron Francji
Restauracjapowrót do dawnego porządkuFrancja w granicach sprzed rewolucji
Równowaga siłbrak hegemonii jednego państwawzmocnienie sąsiadów Francji

2Nowa mapa Europy

  • Francją rządził znów Burbon, Ludwik XVIII. Kraj wrócił do granic sprzed rewolucji.
  • Powstał Związek Niemiecki (luźny związek państw, z Austrią na czele) oraz Królestwo Niderlandów.
  • Decyzje objęły też resztę Europy i świata. Austria dostała Lombardię i Wenecję, Prusy – Nadrenię, a Szwecja zatrzymała Norwegię. Szwajcaria zyskała gwarancję wieczystej neutralności (niebrania udziału w wojnach). Wielka Brytania zachowała zdobyte kolonie, m.in. Kapsztad i Cejlon, oraz Maltę. Kongres potępił też handel niewolnikami.
Sprawdź, czy rozumiesz

Co stało się z Francją po kongresie?

3Co z ziemiami polskimi

  • Księstwo Warszawskie zniknęło. Powstało Królestwo Polskie z własną konstytucją (1815), ale połączone z Rosją unią personalną: królem był car.
  • Prusy dostały Wielkie Księstwo Poznańskie, a Austria Galicję.
  • Kraków został Wolnym Miastem (1815–1846) pod wspólnym nadzorem trzech mocarstw.
WarszawaPoznańLwówWilnoWolne Miasto KrakówKrólestwo PolskieGalicjaziemie zabrane(Rosja)PrusyKrólestwo Polskie (Rosja,unia personalna)ziemie zabrane (Rosja)Wielkie KsięstwoPoznańskie (Prusy)reszta państwa pruskiegoGalicja (Austria)Wolne Miasto Kraków(3 mocarstwa)
Podział ziem polskich po 1815 roku (schemat poglądowy)
Zapamiętaj

legitymizm, restauracja i równowaga sił – tak mocarstwa „naprawiały” Europę po Napoleonie. Polacy nie dostali niepodległości, tylko Królestwo w unii z Rosją.

Uwaga na błąd

Uznawanie Królestwa Polskiego z 1815 roku za państwo niepodległe. Miało konstytucję, ale królem był car Rosji.

✎Ściąga: Kongres wiedeński i nowy ład

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • legitymizm, restauracja i równowaga sił – tak mocarstwa „naprawiały” Europę po Napoleonie. Polacy nie dostali niepodległości, tylko Królestwo w unii z Rosją.
  • Kraków został Wolnym Miastem (1815–1846) pod wspólnym nadzorem trzech mocarstw.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Zasada legitymizmu na kongresie wiedeńskim oznaczała uznanie praw

    1. Azwycięskich mocarstw do podziału kolonii
    2. Bparlamentów do wyboru władców
    3. Cdawnych dynastii do tronów
    4. Dwszystkich narodów do własnych państw
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: dawnych dynastii do tronów – Legitymizm to obrona praw dawnych dynastii, np. Burbonów we Francji.

  2. Restauracja po 1815 roku polegała na

    1. Aprzekazaniu władzy parlamentom
    2. Bbudowie republik w całej Europie
    3. Cpowrocie do porządku politycznego sprzed rewolucji
    4. Dzniesieniu granic między państwami
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: powrocie do porządku politycznego sprzed rewolucji – Restauracja to przywracanie dawnego ładu.

  3. Równowaga sił miała zapobiec

    1. Awszelkim wojnom na świecie
    2. Bzdominowaniu Europy przez jedno mocarstwo
    3. Cpowstaniu Związku Niemieckiego
    4. Dpowrotowi Burbonów
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: zdominowaniu Europy przez jedno mocarstwo – Chodziło o to, by żaden kraj nie stał się nowym Napoleonem.

  4. Najważniejszą rolę na kongresie wiedeńskim odegrał

    1. ACamillo Cavour
    2. BOtto von Bismarck
    3. CNapoleon III
    4. DKlemens von Metternich
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Klemens von Metternich – Metternich był kanclerzem Austrii i gospodarzem obrad.

  5. Co stało się z Francją po kongresie?

    1. AZostała podzielona między zwycięzców
    2. BZachowała wszystkie zdobycze Napoleona
    3. CWróciła do granic sprzed rewolucji pod rządami Burbonów
    4. DStała się republiką pod opieką Rosji
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Wróciła do granic sprzed rewolucji pod rządami Burbonów – Francja odzyskała tron Burbonów, ale straciła podboje.

  6. Które państwo otrzymało Wielkie Księstwo Poznańskie?

    1. ASaksonia
    2. BPrusy
    3. CRosja
    4. DAustria
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Prusy – Poznańskie pozostało pod władzą pruską.

  7. Wolne Miasto Kraków (1815–1846) znajdowało się pod nadzorem

    1. ASzwecji i Danii
    2. BRosji, Austrii i Prus
    3. CFrancji i Wielkiej Brytanii
    4. Dsamej Austrii
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Rosji, Austrii i Prus – Trzy mocarstwa rozbiorowe pilnowały Krakowa wspólnie.

  8. Królestwo Polskie utworzone w 1815 roku było

    1. Aprowincją pruską
    2. Bw pełni niepodległe
    3. Codnowionym Księstwem Warszawskim
    4. Dpołączone z Rosją unią personalną i miało konstytucję
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: połączone z Rosją unią personalną i miało konstytucję – Car był jednocześnie królem Polski.

Cały dział „Europa po 1815 roku”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Historia, klasa 3

Rewolucja przemysłowa i nurty ideowe XIX wiekuWiosna Ludów i wojna krymskaRuchy niepodległościowe w Ameryce Łacińskiej i doktryna MonroegoKrólestwo Polskie i pozostałe ziemie polskie po 1815 rokuPowstanie listopadowe 1830–1831Wielka Emigracja – główne obozyRabacja galicyjska i kultura romantycznaPowstanie krakowskie 1846 i Wiosna Ludów na ziemiach polskichZjednoczenie Włoch i NiemiecWojna secesyjna w Stanach ZjednoczonychKolonializm i imperializmPrzemiany społeczne i gospodarcze, nowe ideologie i demokratyzacjaKultura artystyczna przełomu XIX i XX wiekuPowstanie styczniowe 1863–1864Uwłaszczenie, rusyfikacja, germanizacja i autonomia galicyjskaNowoczesne ruchy polityczne na ziemiach polskichRewolucja 1905–1907 w Królestwie PolskimPozytywizm, Młoda Polska i nauka polskaI wojna światowa – przyczyny, fronty, zakończenieRewolucje w Rosji w 1917 rokuSprawa polska w czasie I wojny światowejOdbudowa państwa polskiego i walka o graniceŁad wersalski – Wersal, Rapallo i LocarnoWielki kryzys i przemiany cywilizacyjneFaszyzm we Włoszech i nazizm w NiemczechZSRS w latach 30. – terror i totalitaryzmDroga do II wojny światowejUstrój II RP – konstytucja marcowa, przewrót majowy, konstytucja kwietniowaSpołeczeństwo, gospodarka i kultura II RPPolityka zagraniczna II RP i położenie Polski w 1939 rokuŹródła historyczne i argumentacja w historiiInterpretacje historyków i ocena wieloaspektowaŚwięte Przymierze i system wiedeńskiPrzebieg Wiosny Ludów w Europie i udział PolakówPodział świata i modernizacja JaponiiTeoretycy ideologii i reformy w państwach zaborczychPowstanie styczniowe: ocena i Polacy na SyberiiPrzemysł, nowe warstwy społeczne i polskość Górnego ŚląskaProgramy ruchów politycznych i rewolucja 1905 w Rosji i KrólestwieProgram pozytywizmu, nurty w sztuce i kultura jako obrona tożsamościKonflikty przed 1914, zależności między frontami i ludność cywilnaPolskie przedsięwzięcia polityczne, zniszczenia wojenne i Polacy w armiach zaborcówUwarunkowania niepodległości, wojny o wschodnie granice i granice południoweTraktaty z sojusznikami Niemiec i Liga NarodówPrzyczyny Wielkiego kryzysu i metody walki z nimNiemcy w latach 20. i przemiany cywilizacyjneKryzys demokracji, totalitaryzmy i państwa autorytarneWielki Terror w ZSRS i operacja polska NKWDAgresje lat 30., Liga Narodów i wojna domowa w HiszpaniiPolityka przed i po 1926 roku oraz wizje Piłsudskiego i DmowskiegoReforma rolna, mniejszości narodowe i ocena polityki państwaOświata i kultura masowa w II RP