ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Polacy pod zaboramiklasa 3 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/3/historia/przemysl-nowe-warstwy-spoleczne-i-polskosc-gornego-slaska/

Historia · Polacy pod zaborami · kl. 3 · zakres rozszerzony

Przemysł, nowe warstwy społeczne i polskość Górnego Śląska

Jak rozwijał się przemysł na ziemiach polskich, kto tworzył nowe warstwy społeczne i jak odradzała się polskość na Górnym Śląsku.

ok. 2 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Rozwój przemysłu i miast

  • W zaborze rosyjskim rozwinęły się Łódź (włókiennictwo), Warszawa i Zagłębie Dąbrowskie (węgiel, hutnictwo). W zaborze pruskim liczył się Górny Śląsk (węgiel, hutnictwo), a w Galicji – zagłębie naftowe wokół Borysławia.
  • Przemysł przyciągał ludzi do miast, czyli napędzał urbanizację.
ŁódźWarszawaZagłębie DąbrowskieGórny ŚląskBorysławRosjaPrusyAustriaRosja: włókiennictwo(Łódź), węgiel i hutnictwo(Zagłębie Dąbrowskie)Prusy: węgiel i hutnictwo(Górny Śląsk)Galicja: ropa naftowa(Borysław)
Ośrodki przemysłu na ziemiach polskich

2Nowe warstwy społeczne

  • Burżuazja: właściciele fabryk, bankierzy, kupcy.
  • Inteligencja: wykształceni urzędnicy, nauczyciele, lekarze, prawnicy. Często wywodziła się ze zubożałej szlachty, a angażowała się w kulturę i pracę organiczną.
  • Robotnicy: fabryczni i górnicy. Z ich środowiska wyrósł ruch socjalistyczny.
Sprawdź, czy rozumiesz

Inteligencja to

3Polskość na Górnym Śląsku

  • Ludność polska żyła tu w państwie niemieckim, wystawiona na germanizację.
  • Polskość podtrzymywała prasa polska, np. Karol Miarka wydawał w Królewskiej Hucie (dziś Chorzów) gazetę Katolik. Polacy zakładali też biblioteki, chóry i gniazda „Sokoła”.
  • Wojciech Korfanty, publicysta, w 1903 roku został wybrany do parlamentu Rzeszy (Reichstagu) jako kandydat polski.
Zapamiętaj

przemysł (Łódź, Warszawa, Zagłębie Dąbrowskie, Górny Śląsk) tworzył burżuazję, inteligencję i robotników; na Górnym Śląsku polskość odradzały prasa, Miarka i Korfanty.

Uwaga na błąd

Zakładanie, że cały zabór miał ten sam poziom rozwoju. Zabory różniły się strukturą gospodarki i społeczeństwa.

✎Ściąga: Przemysł, nowe warstwy społeczne i polskość Górnego Śląska

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • przemysł (Łódź, Warszawa, Zagłębie Dąbrowskie, Górny Śląsk) tworzył burżuazję, inteligencję i robotników; na Górnym Śląsku polskość odradzały prasa, Miarka i Korfanty.
  • Burżuazja: właściciele fabryk, bankierzy, kupcy.
  • Inteligencja: wykształceni urzędnicy, nauczyciele, lekarze, prawnicy. Często wywodziła się ze zubożałej szlachty, a angażowała się w kulturę i pracę organiczną.
  • Robotnicy: fabryczni i górnicy. Z ich środowiska wyrósł ruch socjalistyczny.
  • Wojciech Korfanty, publicysta, w 1903 roku został wybrany do parlamentu Rzeszy (Reichstagu) jako kandydat polski.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Które miasto było głównym ośrodkiem włókiennictwa w zaborze rosyjskim?

    1. ALwów
    2. BKraków
    3. CŁódź
    4. DPoznań
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Łódź – Łódź rozwinęła się dzięki fabrykom włókienniczym.

  2. Zagłębie Dąbrowskie słynęło z

    1. Awęgla i hutnictwa
    2. Bwinnic
    3. Cstoczni
    4. Dropy naftowej
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: węgla i hutnictwa – Był to ośrodek przemysłu w zaborze rosyjskim.

  3. Urbanizacja to

    1. Azanik przemysłu
    2. Bbudowa tylko dróg
    3. Cwyjazd mieszkańców na wieś
    4. Dwzrost liczby i znaczenia miast
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: wzrost liczby i znaczenia miast – Przemysł przyciągał ludzi do miast.

  4. Burżuazja to

    1. Awłaściciele fabryk, bankierzy i kupcy
    2. Bchłopi uwłaszczeni
    3. Cduchowieństwo
    4. Drobotnicy fabryczni
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: właściciele fabryk, bankierzy i kupcy – Byli właścicielami kapitału.

  5. Inteligencja to

    1. Achłopi
    2. Bwłaściciele fabryk
    3. Cwykształcona warstwa: urzędnicy, nauczyciele, lekarze, prawnicy
    4. Dgórnicy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: wykształcona warstwa: urzędnicy, nauczyciele, lekarze, prawnicy – Często wywodziła się ze zubożałej szlachty.

  6. Z którego środowiska wyrósł ruch socjalistyczny?

    1. AZe szlachty ziemiańskiej
    2. BZ urzędników zaborczych
    3. CZ robotników
    4. DZ duchowieństwa
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Z robotników – To robotnicy fabryczni i górnicy byli jego bazą.

  7. Kto wydawał polską prasę na Górnym Śląsku?

    1. ARoman Dmowski
    2. BWincenty Witos
    3. CJózef Piłsudski
    4. DKarol Miarka
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Karol Miarka – Miarka wydawał m.in. Katolika.

  8. Wojciech Korfanty był

    1. Apremierem Rządu Narodowego
    2. Bgenerałem Legionów
    3. Cministrem skarbu Królestwa
    4. Dpublicystą i posłem do parlamentu niemieckiego
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: publicystą i posłem do parlamentu niemieckiego – Reprezentował Polaków z Górnego Śląska.

Cały dział „Polacy pod zaborami”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 9🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Historia, klasa 3

Kongres wiedeński i nowy ładRewolucja przemysłowa i nurty ideowe XIX wiekuWiosna Ludów i wojna krymskaRuchy niepodległościowe w Ameryce Łacińskiej i doktryna MonroegoKrólestwo Polskie i pozostałe ziemie polskie po 1815 rokuPowstanie listopadowe 1830–1831Wielka Emigracja – główne obozyRabacja galicyjska i kultura romantycznaPowstanie krakowskie 1846 i Wiosna Ludów na ziemiach polskichZjednoczenie Włoch i NiemiecWojna secesyjna w Stanach ZjednoczonychKolonializm i imperializmPrzemiany społeczne i gospodarcze, nowe ideologie i demokratyzacjaKultura artystyczna przełomu XIX i XX wiekuPowstanie styczniowe 1863–1864Uwłaszczenie, rusyfikacja, germanizacja i autonomia galicyjskaNowoczesne ruchy polityczne na ziemiach polskichRewolucja 1905–1907 w Królestwie PolskimPozytywizm, Młoda Polska i nauka polskaI wojna światowa – przyczyny, fronty, zakończenieRewolucje w Rosji w 1917 rokuSprawa polska w czasie I wojny światowejOdbudowa państwa polskiego i walka o graniceŁad wersalski – Wersal, Rapallo i LocarnoWielki kryzys i przemiany cywilizacyjneFaszyzm we Włoszech i nazizm w NiemczechZSRS w latach 30. – terror i totalitaryzmDroga do II wojny światowejUstrój II RP – konstytucja marcowa, przewrót majowy, konstytucja kwietniowaSpołeczeństwo, gospodarka i kultura II RPPolityka zagraniczna II RP i położenie Polski w 1939 rokuŹródła historyczne i argumentacja w historiiInterpretacje historyków i ocena wieloaspektowaŚwięte Przymierze i system wiedeńskiPrzebieg Wiosny Ludów w Europie i udział PolakówPodział świata i modernizacja JaponiiTeoretycy ideologii i reformy w państwach zaborczychPowstanie styczniowe: ocena i Polacy na SyberiiProgramy ruchów politycznych i rewolucja 1905 w Rosji i KrólestwieProgram pozytywizmu, nurty w sztuce i kultura jako obrona tożsamościKonflikty przed 1914, zależności między frontami i ludność cywilnaPolskie przedsięwzięcia polityczne, zniszczenia wojenne i Polacy w armiach zaborcówUwarunkowania niepodległości, wojny o wschodnie granice i granice południoweTraktaty z sojusznikami Niemiec i Liga NarodówPrzyczyny Wielkiego kryzysu i metody walki z nimNiemcy w latach 20. i przemiany cywilizacyjneKryzys demokracji, totalitaryzmy i państwa autorytarneWielki Terror w ZSRS i operacja polska NKWDAgresje lat 30., Liga Narodów i wojna domowa w HiszpaniiPolityka przed i po 1926 roku oraz wizje Piłsudskiego i DmowskiegoReforma rolna, mniejszości narodowe i ocena polityki państwaOświata i kultura masowa w II RP