ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Europa po 1815 rokuklasa 3 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/3/historia/rewolucja-przemyslowa-i-nurty-ideowe-xix-wieku/

Historia · Europa po 1815 roku · kl. 3

Rewolucja przemysłowa i nurty ideowe XIX wieku

Maszyny zmieniły pracę, miasta i politykę. Razem z nimi pojawiły się nowe idee: liberalizm, konserwatyzm, nacjonalizm i wczesny socjalizm.

ok. 2 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Skąd się wzięła rewolucja przemysłowa

  • Zaczęła się w Anglii w XVIII wieku. Chodzi o przejście od pracy rzemieślniczej i rolniczej do produkcji fabrycznej.
  • Przełomem były maszyna parowa Jamesa Watta, mechanizacja przemysłu włókienniczego i kolej. Pierwsza linia z parową lokomotywą Stephensona ruszyła w 1825 roku.

2Co zmieniło się w życiu ludzi

  • Urbanizacja: ludzie ze wsi przenosili się do miast przy fabrykach.
  • Powstały dwie nowe grupy: burżuazja przemysłowa (właściciele fabryk) i proletariat (robotnicy żyjący z płacy).
  • Pojawiła się kwestia robotnicza: niskie płace, długi dzień pracy, praca dzieci i kobiet, ciasne dzielnice. Rozwijał się kapitalizm, czyli gospodarka oparta na prywatnej własności, wolnym rynku i pracy najemnej.
Maszyna parowa i mechanizacjaWatt, krosna mechaniczne, kolej (Stephenson, 1825)Fabryki zamiast warsztatówprodukcja masowa, kapitalizmUrbanizacjaludzie przenoszą się ze wsi do miastNowe klasyburżuazja przemysłowa i proletariatKwestia robotniczaniskie płace, praca dzieci i kobiet, nędza
Skutki rewolucji przemysłowej krok po kroku
Sprawdź, czy rozumiesz

Proletariat to

3Idee pierwszej połowy XIX wieku

  • Każdy nurt wyrażał doświadczenie i interesy jakiejś grupy.
  • Liberalizm: wolność jednostki, własność prywatna i władza króla ograniczona konstytucją. Popierała go burżuazja.
  • Konserwatyzm: tradycja, monarchia i Kościół, ostrożność wobec zmian. Był bliski arystokracji.
  • Nacjonalizm: naród to wspólnota polityczna, która powinna mieć własne państwo. Był silny u Włochów, Niemców i Polaków.
  • Wczesny socjalizm (Robert Owen, Henri de Saint-Simon): krytyka nędzy robotników i pomysły sprawiedliwszego społeczeństwa.
NurtKto go popierałNajważniejsze hasłaLiberalizmburżuazja, wykształcenimieszczaniewolność jednostki, własnośćprywatna, konstytucja,ograniczenie władzy królaKonserwatyzmarystokracja, Kościół,dworytradycja, monarchia, porządek,ostrożność wobec zmianNacjonalizmnarody bez własnego państwalub podzielone (Włosi,Niemcy, Polacy)naród jako wspólnotapolityczna, własne państwoWczesnysocjalizmrobotnicy i ich obrońcy(Owen, Saint-Simon)sprawiedliwość społeczna,krytyka nędzy robotniczejRomantyzmartyści, poeci, młodzież(to nurt kultury, niepartia)uczucie i wyobraźnia, bunt,kult narodu i natury
Nurty ideowe I połowy XIX wieku i ich zwolennicy
  • Romantyzm w literaturze, muzyce i malarstwie stawiał na uczucia, bunt i kult narodu (Mickiewicz, Chopin, Delacroix).
Zapamiętaj

rewolucja przemysłowa to fabryki, miasta, burżuazja i proletariat. Idee wiąż zawsze z grupą społeczną, której odpowiadały.

Uwaga na błąd

Mylenie dzisiejszego „liberalizmu światopoglądowego” z liberalizmem XIX wieku, który dotyczył głównie konstytucji, własności i wolności gospodarczej.

✎Ściąga: Rewolucja przemysłowa i nurty ideowe XIX wieku

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • rewolucja przemysłowa to fabryki, miasta, burżuazja i proletariat. Idee wiąż zawsze z grupą społeczną, której odpowiadały.
  • Urbanizacja: ludzie ze wsi przenosili się do miast przy fabrykach.
  • Liberalizm: wolność jednostki, własność prywatna i władza króla ograniczona konstytucją. Popierała go burżuazja.
  • Konserwatyzm: tradycja, monarchia i Kościół, ostrożność wobec zmian. Był bliski arystokracji.
  • Nacjonalizm: naród to wspólnota polityczna, która powinna mieć własne państwo. Był silny u Włochów, Niemców i Polaków.
  • Wczesny socjalizm (Robert Owen, Henri de Saint-Simon): krytyka nędzy robotników i pomysły sprawiedliwszego społeczeństwa.
  • Romantyzm w literaturze, muzyce i malarstwie stawiał na uczucia, bunt i kult narodu (Mickiewicz, Chopin, Delacroix).

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Gdzie zaczęła się rewolucja przemysłowa?

    1. AW Polsce
    2. BWe Włoszech
    3. CW Rosji
    4. DW Anglii
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: W Anglii – Anglia miała węgiel, kapitał i flotę, więc fabryki powstały tam najwcześniej.

  2. Maszynę parową, która napędziła fabryki, udoskonalił

    1. AKarl Benz
    2. BThomas Edison
    3. CAlexander Bell
    4. DJames Watt
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: James Watt – Watt zbudował sprawną maszynę parową, a Edison i Bell żyli później.

  3. Proletariat to

    1. Awłaściciele fabryk
    2. Bduchowieństwo
    3. Crobotnicy najemni żyjący z płacy
    4. Dszlachta ziemska
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: robotnicy najemni żyjący z płacy – Proletariat to klasa robotnicza, a właściciele fabryk to burżuazja.

  4. Urbanizacja to

    1. Abudowa tylko dróg
    2. Bpowrót ludzi na wieś
    3. Cszybki wzrost liczby i znaczenia miast
    4. Dzanik przemysłu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: szybki wzrost liczby i znaczenia miast – Ludzie szli za pracą do fabryk w miastach.

  5. Kwestia robotnicza oznaczała

    1. Abiedę i złe warunki pracy robotników
    2. Bbrak surowców w kolonii
    3. Crozwój szkolnictwa
    4. Dspór o granice państw
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: biedę i złe warunki pracy robotników – Chodziło o niskie płace, pracę dzieci i nędzę dzielnic robotniczych.

  6. Który zestaw haseł pasuje do liberalizmu?

    1. AKonstytucja, wolność jednostki, własność prywatna
    2. BWspólna własność i równość płac
    3. CTylko dynastia decyduje o prawie
    4. DTradycja, monarchia i Kościół
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Konstytucja, wolność jednostki, własność prywatna – Liberałowie chcieli ograniczyć władzę króla konstytucją.

  7. Konserwatyzm w XIX wieku najlepiej odpowiadał interesom

    1. Aarystokracji i Kościoła
    2. Brobotników fabrycznych
    3. Cnarodów bez państwa
    4. Dburżuazji przemysłowej
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: arystokracji i Kościoła – Konserwatyści bronili tradycji, monarchii i dawnego porządku.

  8. Romantyzm w kulturze to nurt, który

    1. Awspierał rządy cenzury
    2. Bodrzucał muzykę i poezję
    3. Cstawiał na uczucia, bunt i kult narodu
    4. Dopierał się wyłącznie na nauce
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: stawiał na uczucia, bunt i kult narodu – Romantycy cenili uczucie i wyobraźnię, np. Mickiewicz i Chopin.

Cały dział „Europa po 1815 roku”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Historia, klasa 3

Kongres wiedeński i nowy ładWiosna Ludów i wojna krymskaRuchy niepodległościowe w Ameryce Łacińskiej i doktryna MonroegoKrólestwo Polskie i pozostałe ziemie polskie po 1815 rokuPowstanie listopadowe 1830–1831Wielka Emigracja – główne obozyRabacja galicyjska i kultura romantycznaPowstanie krakowskie 1846 i Wiosna Ludów na ziemiach polskichZjednoczenie Włoch i NiemiecWojna secesyjna w Stanach ZjednoczonychKolonializm i imperializmPrzemiany społeczne i gospodarcze, nowe ideologie i demokratyzacjaKultura artystyczna przełomu XIX i XX wiekuPowstanie styczniowe 1863–1864Uwłaszczenie, rusyfikacja, germanizacja i autonomia galicyjskaNowoczesne ruchy polityczne na ziemiach polskichRewolucja 1905–1907 w Królestwie PolskimPozytywizm, Młoda Polska i nauka polskaI wojna światowa – przyczyny, fronty, zakończenieRewolucje w Rosji w 1917 rokuSprawa polska w czasie I wojny światowejOdbudowa państwa polskiego i walka o graniceŁad wersalski – Wersal, Rapallo i LocarnoWielki kryzys i przemiany cywilizacyjneFaszyzm we Włoszech i nazizm w NiemczechZSRS w latach 30. – terror i totalitaryzmDroga do II wojny światowejUstrój II RP – konstytucja marcowa, przewrót majowy, konstytucja kwietniowaSpołeczeństwo, gospodarka i kultura II RPPolityka zagraniczna II RP i położenie Polski w 1939 rokuŹródła historyczne i argumentacja w historiiInterpretacje historyków i ocena wieloaspektowaŚwięte Przymierze i system wiedeńskiPrzebieg Wiosny Ludów w Europie i udział PolakówPodział świata i modernizacja JaponiiTeoretycy ideologii i reformy w państwach zaborczychPowstanie styczniowe: ocena i Polacy na SyberiiPrzemysł, nowe warstwy społeczne i polskość Górnego ŚląskaProgramy ruchów politycznych i rewolucja 1905 w Rosji i KrólestwieProgram pozytywizmu, nurty w sztuce i kultura jako obrona tożsamościKonflikty przed 1914, zależności między frontami i ludność cywilnaPolskie przedsięwzięcia polityczne, zniszczenia wojenne i Polacy w armiach zaborcówUwarunkowania niepodległości, wojny o wschodnie granice i granice południoweTraktaty z sojusznikami Niemiec i Liga NarodówPrzyczyny Wielkiego kryzysu i metody walki z nimNiemcy w latach 20. i przemiany cywilizacyjneKryzys demokracji, totalitaryzmy i państwa autorytarneWielki Terror w ZSRS i operacja polska NKWDAgresje lat 30., Liga Narodów i wojna domowa w HiszpaniiPolityka przed i po 1926 roku oraz wizje Piłsudskiego i DmowskiegoReforma rolna, mniejszości narodowe i ocena polityki państwaOświata i kultura masowa w II RP