ogarniam.edu.pl Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Matematyka · Równaniaklasa 7 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/7/matematyka/rownania-z-ulamkami-i-proporcje/

Matematyka · Równania · kl. 7

Równania z ułamkami i proporcje

Jak pozbyć się ułamków w równaniu, mnożąc obie strony przez wspólny mianownik, i jak rozwiązywać proporcje.

ok. 3 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Mnożenie przez wspólny mianownik

  • Gdy w równaniu są ułamki, mnożysz obie strony – każdy wyraz! – przez wspólny mianownik wszystkich ułamków. Ułamki znikają.
  • Licznik będący sumą bierzesz w nawias: 6 · x + 1 przez 3 = 2(x + 1).

2Przykład krok po kroku

  • Zadanie: rozwiąż x + 1 przez 3 − x przez 2 = 1.
  • Wspólny mianownik 3 i 2 to 6. Mnożę każdy wyraz przez 6: 2(x + 1) − 3x = 6.
  • Opuszczam nawias: 2x + 2 − 3x = 6.
  • Redukuję: −⁠x + 2 = 6, więc −⁠x = 4.
  • Dzielę przez −⁠1: x = −⁠4.
  • Sprawdzam: L = −⁠3 przez 3 − −⁠4 przez 2 = −⁠1 + 2 = 1 = P.
  • Odpowiedź: x = −⁠4.
Sprawdź, czy rozumiesz

Rozwiązaniem równania x przez 3 − 1 = x przez 2 jest

3Proporcje

Zapamiętaj

a przez b = c przez d ⇔ a · d = b · c

  • a, b, c, d to liczby lub wyrażenia, b ≠ 0 i d ≠ 0. Mnożysz „na krzyż”: licznik lewego ułamka przez mianownik prawego i odwrotnie.
  • x przez 6 = 5 przez 3, więc 3x = 30 i x = 10.
  • x − 1 przez 4 = x + 2 przez 6, więc 6(x − 1) = 4(x + 2), 6x − 6 = 4x + 8, 2x = 14 i x = 7.
  • Proporcja w zadaniu: 3 kg jabłek kosztuje 7,50 zł, ile kosztuje 5 kg? 3 przez 7,5 = 5 przez x, więc 3x = 37,5 i x = 12,5. Odpowiedź: 12,50 zł.
Uwaga na błąd

Pominięcie wyrazu bez ułamka przy mnożeniu przez mianownik. Z x przez 3 − 1 = x przez 2 po pomnożeniu przez 6 wychodzi 2x − 6 = 3x, a nie 2x − 1 = 3x.

✎Ściąga: Równania z ułamkami i proporcje

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • a przez b = c przez d ⇔ a · d = b · c

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Rozwiązaniem równania x przez 3 − 1 = x przez 2 jest

    1. Ax = −⁠6
    2. Bx = 6
    3. Cx = −⁠1
    4. Dx = 1
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: x = −⁠6 – Mnożymy każdy wyraz przez 6: 2x − 6 = 3x, więc x = −⁠6.

  2. Rozwiązaniem proporcji x przez 4 = 9 przez 6 jest

    1. Ax = 6
    2. Bx = 7
    3. Cx = 8 przez 3
    4. Dx = 13,5
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: x = 6 – Mnożymy na krzyż: 6x = 36, więc x = 6.

  3. Rozwiązaniem równania 2x − 1 przez 5 = 3 jest

    1. Ax = 7
    2. Bx = 2
    3. Cx = 1,2
    4. Dx = 8
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: x = 8 – 2x − 1 = 15, 2x = 16, x = 8.

  4. Rozwiązaniem równania x − 1 przez 4 = x + 2 przez 6 jest

    1. Ax = 7
    2. Bx = −⁠7
    3. Cx = 1
    4. Dx = 3
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: x = 7 – 6(x − 1) = 4(x + 2), 6x − 6 = 4x + 8, 2x = 14, x = 7.

  5. Najmniejsza liczba, przez którą trzeba pomnożyć obie strony równania x przez 4 + x przez 6 = 5, żeby zniknęły ułamki, to

    1. A12
    2. B24
    3. C10
    4. D6
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 12 – 12 to najmniejsza wspólna wielokrotność liczb 4 i 6.

  6. 4 zeszyty kosztują 14 zł. Ile kosztuje 10 takich zeszytów?

    1. A28 zł
    2. B35 zł
    3. C56 zł
    4. D140 zł
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 35 zł – 4 przez 14 = 10 przez x, więc 4x = 140 i x = 35 zł.

  7. Rozwiązaniem proporcji 3 przez x = 6 przez 8 jest

    1. Ax = 2,25
    2. Bx = 16
    3. Cx = 4
    4. Dx = 1
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: x = 4 – 6x = 3 · 8 = 24, więc x = 4.

  8. Rozwiązaniem równania x przez 2 + x przez 3 = 10 jest

    1. Ax = 60
    2. Bx = 12
    3. Cx = 5
    4. Dx = 2
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: x = 12 – Mnożymy przez 6: 3x + 2x = 60, 5x = 60, x = 12.

Cały dział „Równania”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Matematyka, klasa 7