ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Matematyka · Umiejętności i metody pracyklasa 2 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/2/matematyka/dowodzenie-w-geometrii-jak-zapisac-uzasadnienie/

Matematyka · Umiejętności i metody pracy · kl. 2

Dowodzenie w geometrii – jak zapisać uzasadnienie

Jak pisać uzasadnienia w zadaniach z dowodem: wprost, nie wprost i metodą analizy – oraz które dowody warto znać z tego rozdziału.

ok. 3 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Uzasadniaj każdy krok

  • W dowodzie przy każdym kroku zapisz, z czego korzystasz: „z twierdzenia o kątach w okręgu”, „z Pitagorasa”, „bo trójkąt jest równoramienny”.
  • Kilka przykładów nie jest dowodem. Sprawdzenie na trójkącie 3, 4, 5 nie dowodzi niczego dla wszystkich trójkątów.

2Dowód wprost

  • Teza: w trójkącie prostokątnym środkowa z wierzchołka kąta prostego ma długość połowy przeciwprostokątnej.
  • Dane: trójkąt ABC z kątem prostym przy C, |AB| = c.
  • Krok 1: kąt ACB = 90° jest wpisany w okrąg opisany, więc jest oparty na średnicy. Środek O tego okręgu to środek AB.
  • Krok 2: OC jest promieniem, więc |OC| = R = c przez 2.
  • Wniosek: środkowa CO ma długość c przez 2, co należało udowodnić.

3Dowód nie wprost

  • Teza: jeśli suma dwóch liczb jest większa od 100, to jedna z nich jest większa od 50.
  • Załóż, że obie liczby są nie większe niż 50. Wtedy ich suma jest nie większa niż 100 – sprzeczność z założeniem. Teza jest prawdziwa.
Sprawdź, czy rozumiesz

Teza: jeśli suma dwóch liczb jest większa od 100, to jedna jest większa od 50. Dowód nie wprost zakłada, że

4Metoda analizy

  • Przy równaniu wyznaczasz „potencjalne rozwiązania”, a potem sprawdzasz, które spełniają równanie. Przykład: pierwiastek z x + 2 = x. Podnosimy do kwadratu: x + 2 = x², więc x = 2 lub x = −⁠1. Sprawdzenie: dla 2 jest pierwiastek z 4 = 2 – dobrze, dla −⁠1 jest pierwiastek z 1 = 1 ≠ −⁠1 – odpada.

5Dowody z tego rozdziału

TwierdzenieGdzie w aplikacji
kąty w okręguKąty w okręgu, długość łuku i pole wycinka
dwusieczna, odcinki w trójkącie prostokątnymTwierdzenie o dwusiecznej i o odcinkach w trójkącie prostokątnym
cosinusów, odwrotne do PitagorasaTwierdzenia sinusów i cosinusów
pole z sinusemTrygonometria w figurach płaskich
pierwiastki trójmianuRównania i nierówności kwadratowe
Uwaga na błąd

Wniosek „z rysunku” – wygląda na prostopadłe, więc jest prostopadłe. Rysunek ilustruje, ale nie dowodzi.

Sprawdź, czy rozumiesz

Co to jest metoda analizy?

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Czy sprawdzenie twierdzenia na kilku przykładach jest dowodem?

    1. ANie, dowód musi działać dla wszystkich przypadków
    2. BTak, jeśli rysunek jest dokładny
    3. CTak, jeśli są różne
    4. DTak, jeśli przykładów jest co najmniej trzy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Nie, dowód musi działać dla wszystkich przypadków – Przykłady mogą wyglądać dobrze, a twierdzenie i tak być fałszywe.

  2. Dowód nie wprost zaczyna się od

    1. Azałożenia, że teza jest prawdziwa
    2. Bwyliczenia kilku przykładów
    3. Cnarysowania rysunku
    4. Dzałożenia, że teza jest fałszywa
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: założenia, że teza jest fałszywa – Zakładasz zaprzeczenie tezy i szukasz sprzeczności.

  3. Środkowa z wierzchołka kąta prostego w trójkącie prostokątnym o przeciwprostokątnej c ma długość

    1. Ac przez 2
    2. Bc przez 3
    3. Cc
    4. Dcpierwiastek z 2 przez 2
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: c przez 2 – Wierzchołek C leży na okręgu opisanym o środku na przeciwprostokątnej, a promień to c przez 2.

  4. W równaniu pierwiastek z x + 2 = x po podniesieniu do kwadratu wychodzi x = 2 lub x = −⁠1. Rozwiązaniem jest

    1. Atylko x = −⁠1
    2. Btylko x = 2
    3. Cżadna liczba
    4. Dx = 2 i x = −⁠1
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: tylko x = 2 – Dla x = −⁠1 lewa strona to 1, a prawa −⁠1.

  5. Co to jest metoda analizy?

    1. ADowód przez przykład
    2. BDowód przez sprzeczność
    3. CZnajdź potencjalne rozwiązania, a potem sprawdź je
    4. DRysowanie wykresu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Znajdź potencjalne rozwiązania, a potem sprawdź je – Podniesienie do kwadratu może dać fałszywe rozwiązania, więc sprawdzenie jest konieczne.

  6. Teza: jeśli suma dwóch liczb jest większa od 100, to jedna jest większa od 50. Dowód nie wprost zakłada, że

    1. Asuma jest mniejsza od 100
    2. Bjedna liczba jest równa 50
    3. Cobie liczby są nie większe niż 50
    4. Dobie liczby są większe niż 50
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: obie liczby są nie większe niż 50 – To zaprzeczenie tezy.

  7. Przy dowodzie z kątem w okręgu przy każdym kroku należy

    1. Asprawdzić na przykładzie
    2. Bnarysować kolejny rysunek
    3. Cpodać użyte twierdzenie lub własność
    4. Dobliczyć przybliżoną wartość
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: podać użyte twierdzenie lub własność – Uzasadnienie to podstawa dowodu.

  8. Który dowód pochodzi z działu okręgów?

    1. Awzory Viète'a
    2. Btwierdzenie o reszcie z dzielenia wielomianu
    3. Ctwierdzenie o kącie wpisanym i środkowym
    4. Dwzór dwumianowy Newtona
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: twierdzenie o kącie wpisanym i środkowym – To twierdzenie o kątach w okręgu.

Cały dział „Umiejętności i metody pracy”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Matematyka, klasa 2

Równania i nierówności kwadratoweWartość najmniejsza i największa funkcji kwadratowej, optymalizacjaWzory Viète'a i wyrażenia symetryczne pierwiastkówRównania i nierówności kwadratowe z parametremRównania dwukwadratowe i układy równań liniowo-kwadratowychWykres funkcji kwadratowej: parabola, wierzchołek i przesuwaniePostacie wzoru funkcji kwadratowej i wyznaczanie wzoruWłasności funkcji kwadratowej i odczytywanie z wykresuWartość bezwzględna w funkcji kwadratowejWielomiany – pojęcie, działania i wzory skróconego mnożeniaRozkład wielomianu na czynniki i równania w postaci iloczynowejDzielenie wielomianu przez dwumian, twierdzenie Bézouta i schemat HorneraRównania i nierówności wielomianoweSymbol Newtona, trójkąt Pascala i wzór dwumianowyWzory na sześciany i rozkład wielomianu: grupowanie, suma i różnica sześcianówFunkcja wymierna – hiperbola i asymptotyOdwrotna proporcjonalność w zadaniach: praca, ruch, zakupyFunkcja (ax + b)/(cx + d): wydzielanie całości, monotoniczność, złożenieZadania z równaniami wymiernymi: wspólna praca i ruchOkrąg, cięciwa, styczna – wzajemne położenieKąty w okręgu, długość łuku i pole wycinkaOkrąg wpisany i opisany na trójkącie, punkty szczególneCzworokąty wpisane w okrąg i opisane na okręgu, twierdzenie odwrotne do TalesaTwierdzenie o dwusiecznej i o odcinkach w trójkącie prostokątnymWzajemne położenie dwóch okręgówDowody istnienia punktów szczególnych trójkątaTrygonometria w figurach płaskich – pola i długości odcinkówKąt skierowany i miara łukowaFunkcje trygonometryczne dowolnego kąta, ćwiartki i wzory redukcyjneWykresy funkcji trygonometrycznychWzory na sumę, różnicę i kąt podwojonyRównania trygonometryczneTwierdzenia sinusów i cosinusów – trójkąty dowolneAnaliza przypadków i dowód nie wprost – trójkąt niejednoznacznyModelowanie matematyczne i zapis rozwiązania na maturze