ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Matematyka · Funkcja kwadratowaklasa 2 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/2/matematyka/wlasnosci-funkcji-kwadratowej-i-odczytywanie-z-wykresu/

Matematyka · Funkcja kwadratowa · kl. 2

Własności funkcji kwadratowej i odczytywanie z wykresu

Z wykresu paraboli odczytasz prawie wszystko: gdzie funkcja rośnie, gdzie maleje, jakie wartości przyjmuje i kiedy jest dodatnia. Tu masz to uporządkowane.

ok. 3 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Dziedzina i zbiór wartości

  • Dziedzina każdej funkcji kwadratowej to cały zbiór R, bo za x możesz wstawić dowolną liczbę.
  • Zbiór wartości (ZW) zależy od kierunku ramion i od q, czyli wysokości wierzchołka: dla a > 0 to ⟨q, +∞), dla a < 0 to (−⁠∞, q⟩. Nawias ⟨ jest domknięty, bo wierzchołek należy do wykresu.
  • Przykład: f(x) = (x − 2)² − 1 ma ZW = ⟨−⁠1, +∞).

2Monotoniczność

znak amaleje wrośnie w
a > 0(−⁠∞, p⟩⟨p, +∞)
a < 0⟨p, +∞)(−⁠∞, p⟩
  • p to współrzędna x wierzchołka. W wierzchołku parabola „zawraca”, więc tam zmienia się monotoniczność.
xy0−112345−3−2−112345W(2, −1)malejerośnieZW = ⟨−1, +∞)
Parabola y = (x − 2)² − 1: maleje do x = 2, potem rośnie; ZW = ⟨−⁠1, +∞).
Sprawdź, czy rozumiesz

Dziedziną każdej funkcji kwadratowej jest

3Miejsca zerowe

  • Ich liczbę mówi znak wyróżnika Δ: Δ > 0 dwa, Δ = 0 jedno, Δ < 0 brak. Wzory na nie poznasz w temacie o równaniach kwadratowych.
x₁x₂Δ > 0dwa miejsca zerowex₀Δ = 0jedno miejsce zeroweΔ < 0brak miejsc zerowych
Liczba miejsc zerowych zależy od położenia wierzchołka względem osi OX.

4Odczyt z wykresu – przykład

  • Dane: f(x) = x² − 4x + 3, zera 1 i 3, wierzchołek W(2, −⁠1), ramiona w górę.
  • f(x) > 0 dla x < 1 lub x > 3. f(x) < 0 dla 1 < x < 3.
  • Maleje w (−⁠∞, 2⟩, rośnie w ⟨2, +∞). ZW = ⟨−⁠1, +∞).
  • Wartość najmniejsza to −⁠1 (dla x = 2). Wartości największej nie ma.
  • Porównanie z inną liczbą: f(x) = 3 dla x = 0 i x = 4 (prosta y = 3 przecina parabolę). Stąd f(x) ≥ 3 dla x ≤ 0 lub x ≥ 4, a f(x) < 3 dla 0 < x < 4.
Zapamiętaj

Wartość najmniejsza (dla a > 0) lub największa (dla a < 0) to zawsze q, osiągana w x = p.

Uwaga na błąd

Pomylenie osi. Przedziały monotoniczności zapisujemy przez p (oś x), a zbiór wartości przez q (oś y). „Maleje w (−⁠∞, q⟩” to błąd.

Sprawdź, czy rozumiesz

Największa wartość funkcji f(x) = −⁠2(x + 1)² + 7 jest równa

✎Ściąga: Własności funkcji kwadratowej i odczytywanie z wykresu

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Wartość najmniejsza (dla a > 0) lub największa (dla a < 0) to zawsze q, osiągana w x = p.
  • Dziedzina każdej funkcji kwadratowej to cały zbiór R, bo za x możesz wstawić dowolną liczbę.
  • Zbiór wartości (ZW) zależy od kierunku ramion i od q, czyli wysokości wierzchołka: dla a > 0 to ⟨q, +∞), dla a < 0 to (−⁠∞, q⟩. Nawias ⟨ jest domknięty, bo wierzchołek należy do wykresu.
  • p to współrzędna x wierzchołka. W wierzchołku parabola „zawraca”, więc tam zmienia się monotoniczność.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Zbiorem wartości funkcji f(x) = −⁠x² + 4x − 1 jest

    1. A⟨3, +∞)
    2. B⟨2, +∞)
    3. C(−⁠∞, 2⟩
    4. D(−⁠∞, 3⟩
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: (−⁠∞, 3⟩ – Ramiona w dół, p = 2, q = f(2) = −⁠4 + 8 − 1 = 3, więc ZW = (−⁠∞, 3⟩.

  2. Funkcja f(x) = x² − 6x + 5 jest rosnąca w przedziale

    1. A⟨3, +∞)
    2. B(−⁠∞, 3⟩
    3. C⟨−⁠4, +∞)
    4. D(−⁠∞, −⁠4⟩
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: ⟨3, +∞) – p = 3, ramiona w górę, więc rośnie na prawo od wierzchołka. Liczba −⁠4 to q, a nie p.

  3. Największa wartość funkcji f(x) = −⁠2(x + 1)² + 7 jest równa

    1. A7
    2. B−⁠7
    3. Cfunkcja nie ma największej wartości
    4. D−⁠1
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 7 – Ramiona w dół, więc maksimum to q = 7.

  4. Ile miejsc zerowych ma funkcja f(x) = x² − 2x + 3?

    1. Atrzy
    2. Bżadnego
    3. Cdwa
    4. Djedno
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: żadnego – Δ = 4 − 12 = −⁠8 < 0, więc parabola nie przecina osi OX.

  5. Funkcja f(x) = x² − 2x − 3 przyjmuje wartości ujemne dla

    1. Ax ∈ (−⁠3, 1)
    2. Bx ∈ (−⁠∞, −⁠1) ∪ (3, +∞)
    3. Cx ∈ ⟨−⁠1, 3⟩
    4. Dx ∈ (−⁠1, 3)
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: x ∈ (−⁠1, 3) – Zera to −⁠1 i 3, ramiona w górę, więc pod osią jest wykres między zerami (bez nich, bo f(x) < 0 jest nierównością ostrą).

  6. Dziedziną każdej funkcji kwadratowej jest

    1. Azbiór R bez p
    2. Bprzedział (0, +∞)
    3. Czbiór R
    4. Dprzedział ⟨q, +∞)
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: zbiór R – Za x można podstawić dowolną liczbę rzeczywistą.

  7. Funkcja f(x) = 3(x − 4)² − 2 maleje w przedziale

    1. A⟨−⁠2, +∞)
    2. B⟨4, +∞)
    3. C(−⁠∞, 4⟩
    4. D(−⁠∞, −⁠2⟩
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: (−⁠∞, 4⟩ – Ramiona w górę, p = 4, więc maleje na lewo od wierzchołka.

  8. Najmniejsza wartość funkcji f(x) = x² − 6x + 11 jest równa

    1. A2
    2. B−⁠2
    3. C11
    4. D3
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 2 – p = 3, q = f(3) = 9 − 18 + 11 = 2.

Cały dział „Funkcja kwadratowa”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Matematyka, klasa 2

Równania i nierówności kwadratoweWartość najmniejsza i największa funkcji kwadratowej, optymalizacjaWzory Viète'a i wyrażenia symetryczne pierwiastkówRównania i nierówności kwadratowe z parametremRównania dwukwadratowe i układy równań liniowo-kwadratowychWykres funkcji kwadratowej: parabola, wierzchołek i przesuwaniePostacie wzoru funkcji kwadratowej i wyznaczanie wzoruWartość bezwzględna w funkcji kwadratowejWielomiany – pojęcie, działania i wzory skróconego mnożeniaRozkład wielomianu na czynniki i równania w postaci iloczynowejDzielenie wielomianu przez dwumian, twierdzenie Bézouta i schemat HorneraRównania i nierówności wielomianoweSymbol Newtona, trójkąt Pascala i wzór dwumianowyWzory na sześciany i rozkład wielomianu: grupowanie, suma i różnica sześcianówFunkcja wymierna – hiperbola i asymptotyOdwrotna proporcjonalność w zadaniach: praca, ruch, zakupyFunkcja (ax + b)/(cx + d): wydzielanie całości, monotoniczność, złożenieZadania z równaniami wymiernymi: wspólna praca i ruchOkrąg, cięciwa, styczna – wzajemne położenieKąty w okręgu, długość łuku i pole wycinkaOkrąg wpisany i opisany na trójkącie, punkty szczególneCzworokąty wpisane w okrąg i opisane na okręgu, twierdzenie odwrotne do TalesaTwierdzenie o dwusiecznej i o odcinkach w trójkącie prostokątnymWzajemne położenie dwóch okręgówDowody istnienia punktów szczególnych trójkątaTrygonometria w figurach płaskich – pola i długości odcinkówKąt skierowany i miara łukowaFunkcje trygonometryczne dowolnego kąta, ćwiartki i wzory redukcyjneWykresy funkcji trygonometrycznychWzory na sumę, różnicę i kąt podwojonyRównania trygonometryczneTwierdzenia sinusów i cosinusów – trójkąty dowolneAnaliza przypadków i dowód nie wprost – trójkąt niejednoznacznyDowodzenie w geometrii – jak zapisać uzasadnienieModelowanie matematyczne i zapis rozwiązania na maturze