ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Matematyka · Funkcja kwadratowaklasa 2 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/2/matematyka/wartosc-bezwzgledna-w-funkcji-kwadratowej/

Matematyka · Funkcja kwadratowa · kl. 2 · zakres rozszerzony

Wartość bezwzględna w funkcji kwadratowej

Zakres rozszerzony: wartość bezwzględna „odbija” ujemną część paraboli nad oś OX. Dzięki temu rozwiążesz równanie z modułem i policzysz jego rozwiązania prosto z wykresu.

ok. 3 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Wykres y = |f(x)|

  • |a| to odległość liczby a od zera: |a| = a dla a ≥ 0 i |a| = −⁠a dla a < 0. Wynik nigdy nie jest ujemny.
  • Wykres y = |f(x)|: część wykresu f nad osią OX zostawiasz, a część pod osią odbijasz symetrycznie względem OX.
  • Przykład: parabola y = x² − 4 ma zera ±2 i między nimi leży pod osią. Po odbiciu dostajemy y = |x² − 4| z „górką” w punkcie (0, 4).
xy0−3−2−1123−4−3−2−112345y = |x² − 4|y = x² − 4
Wykres y = |x² − 4|: część paraboli pod osią OX została odbita nad oś.

2Równania i nierówności z modułem

  • Dane: |x² − 4| = 3. Dwa przypadki: x² − 4 = 3 lub x² − 4 = −⁠3.
  • Obliczenia: x² = 7, więc x = ±pierwiastek z 7; x² = 1, więc x = ±1.
  • Odpowiedź: x ∈ {−⁠pierwiastek z 7, −⁠1, 1, pierwiastek z 7} – cztery rozwiązania.
  • Dla sumy modułów dzielimy oś na przedziały. |x − 1| + |x + 2| ≤ 5: wyrażenia zerują się w x = 1 i x = −⁠2.
  • Dla x < −⁠2 mamy −⁠(x − 1) − (x + 2) = −⁠2x − 1 ≤ 5, stąd x ≥ −⁠3, czyli ⟨−⁠3, −⁠2).
  • Dla −⁠2 ≤ x < 1 mamy −⁠(x − 1) + (x + 2) = 3 ≤ 5, więc spełnia cały przedział ⟨−⁠2, 1).
  • Dla x ≥ 1 mamy 2x + 1 ≤ 5, stąd x ≤ 2, czyli ⟨1, 2⟩. Odpowiedź: x ∈ ⟨−⁠3, 2⟩.
Sprawdź, czy rozumiesz

Wykres y = |f(x)| powstaje z wykresu y = f(x) przez

3Ile rozwiązań ma |f(x)| = m

  • Rysujesz poziomą prostą y = m i liczysz jej punkty wspólne z wykresem y = |f(x)|. Litera m to ustalona liczba, tzw. parametr.
  • Dla |x² − 4| = m: m < 0 brak, m = 0 dwa, 0 < m < 4 cztery, m = 4 trzy, m > 4 dwa rozwiązania.
xy0−3−2−1123456−11234567m = 2: 4 rozw.m = 4: 3 rozw.m = 5: 2 rozw.
Proste y = m i wykres y = |x² − 4|: 4, 3 albo 2 punkty wspólne.
Zapamiętaj

Dla m < 0 równanie |f(x)| = m nie ma rozwiązań, bo moduł nie bywa ujemny.

Uwaga na błąd

Rozwiązanie |x² − 4| = 3 tylko jako x² − 4 = 3. Drugi przypadek, x² − 4 = −⁠3, daje kolejne dwa rozwiązania.

✎Ściąga: Wartość bezwzględna w funkcji kwadratowej

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Dla m < 0 równanie |f(x)| = m nie ma rozwiązań, bo moduł nie bywa ujemny.
  • |a| to odległość liczby a od zera: |a| = a dla a ≥ 0 i |a| = −⁠a dla a < 0. Wynik nigdy nie jest ujemny.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Ile rozwiązań ma równanie |x² − 4| = 3?

    1. A4
    2. B2
    3. C3
    4. D1
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 4 – x² − 4 = 3 daje x = ±√7, a x² − 4 = −⁠3 daje x = ±1.

  2. Ile rozwiązań ma równanie |x² − 4| = 4?

    1. A1
    2. B2
    3. C4
    4. D3
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 3 – x² − 4 = 4 daje x = ±2√2, a x² − 4 = −⁠4 daje x = 0.

  3. Ile rozwiązań ma równanie |x² − 4| = 7?

    1. A4
    2. B3
    3. C0
    4. D2
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 2 – x² = 11 daje dwa rozwiązania, a x² = −⁠3 żadnego.

  4. Równanie |x² − 4| = −⁠1

    1. Ama cztery rozwiązania
    2. Bma dwa rozwiązania
    3. Cma jedno rozwiązanie
    4. Dnie ma rozwiązań
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: nie ma rozwiązań – Wartość bezwzględna nie jest ujemna.

  5. Jaki jest najwyższy punkt wykresu y = |x² − 4| między jego zerami −⁠2 i 2?

    1. A(0, −⁠4)
    2. B(0, 4)
    3. C(0, 0)
    4. D(2, 4)
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: (0, 4) – Wierzchołek (0, −⁠4) paraboli x² − 4 po odbiciu względem OX trafia do (0, 4).

  6. Wykres y = |f(x)| powstaje z wykresu y = f(x) przez

    1. Aodbicie całego wykresu względem osi OY
    2. Bprzesunięcie wykresu w górę o |f(0)|
    3. Codbicie części leżącej pod osią OX względem tej osi
    4. Dodbicie całego wykresu względem osi OX
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: odbicie części leżącej pod osią OX względem tej osi – Część nad osią zostaje, a część pod osią OX jest odbijana nad nią.

  7. Rozwiązaniem nierówności |x − 1| + |x + 2| ≤ 5 jest

    1. A⟨−⁠3, 2⟩
    2. B(−⁠∞, 2⟩
    3. C⟨−⁠3, 1⟩
    4. D⟨−⁠2, 1⟩
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: ⟨−⁠3, 2⟩ – Po rozbiciu na trzy przedziały dostajemy ⟨−⁠3, −⁠2), ⟨−⁠2, 1) i ⟨1, 2⟩, czyli razem ⟨−⁠3, 2⟩.

  8. Dla jakiego m równanie |x² − 1| = m ma dokładnie trzy rozwiązania?

    1. Am = −⁠1
    2. Bm = 2
    3. Cm = 0
    4. Dm = 1
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: m = 1 – Dla m = 1: x² − 1 = 1 daje x = ±√2, a x² − 1 = −⁠1 daje x = 0. Razem trzy.

Cały dział „Funkcja kwadratowa”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Matematyka, klasa 2

Równania i nierówności kwadratoweWartość najmniejsza i największa funkcji kwadratowej, optymalizacjaWzory Viète'a i wyrażenia symetryczne pierwiastkówRównania i nierówności kwadratowe z parametremRównania dwukwadratowe i układy równań liniowo-kwadratowychWykres funkcji kwadratowej: parabola, wierzchołek i przesuwaniePostacie wzoru funkcji kwadratowej i wyznaczanie wzoruWłasności funkcji kwadratowej i odczytywanie z wykresuWielomiany – pojęcie, działania i wzory skróconego mnożeniaRozkład wielomianu na czynniki i równania w postaci iloczynowejDzielenie wielomianu przez dwumian, twierdzenie Bézouta i schemat HorneraRównania i nierówności wielomianoweSymbol Newtona, trójkąt Pascala i wzór dwumianowyWzory na sześciany i rozkład wielomianu: grupowanie, suma i różnica sześcianówFunkcja wymierna – hiperbola i asymptotyOdwrotna proporcjonalność w zadaniach: praca, ruch, zakupyFunkcja (ax + b)/(cx + d): wydzielanie całości, monotoniczność, złożenieZadania z równaniami wymiernymi: wspólna praca i ruchOkrąg, cięciwa, styczna – wzajemne położenieKąty w okręgu, długość łuku i pole wycinkaOkrąg wpisany i opisany na trójkącie, punkty szczególneCzworokąty wpisane w okrąg i opisane na okręgu, twierdzenie odwrotne do TalesaTwierdzenie o dwusiecznej i o odcinkach w trójkącie prostokątnymWzajemne położenie dwóch okręgówDowody istnienia punktów szczególnych trójkątaTrygonometria w figurach płaskich – pola i długości odcinkówKąt skierowany i miara łukowaFunkcje trygonometryczne dowolnego kąta, ćwiartki i wzory redukcyjneWykresy funkcji trygonometrycznychWzory na sumę, różnicę i kąt podwojonyRównania trygonometryczneTwierdzenia sinusów i cosinusów – trójkąty dowolneAnaliza przypadków i dowód nie wprost – trójkąt niejednoznacznyDowodzenie w geometrii – jak zapisać uzasadnienieModelowanie matematyczne i zapis rozwiązania na maturze