Który zapis jest zgodny z nowymi zasadami?

Zastanawiam się, czy by nie pojechać.

Zastanawiam się, czyby nie pojechać.

Zastanawiam się, czy, by nie pojechać.

Zastanawiam się czy-by nie pojechać.

Zmiany w pisowni od 2026 roku | Język polski, klasa 8

ogarniam.edu.pl · Język polski · Ortografiaklasa 8 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/8/jezyk-polski/zmiany-w-pisowni-od-2026-roku/

Zmiany w pisowni od 2026 roku

Od 1 stycznia 2026 r. obowiązują nowe zasady pisowni Rady Języka Polskiego. Oto zmiany, które przydadzą się w szkole.

1Wielka litera

Nazwy mieszkańców miast, dzielnic, osiedli i wsi: Krakowianin, Warszawianka, Mokotowianin (dawniej małą literą).
Nazwy firm i marek, także pojedynczych egzemplarzy produktów: jeździ czerwonym Fordem.
Nazwy obiektów w mieście (np. pałac, park, most, pomnik) – wielką literą pierwszy wyraz: Pałac Staszica. Wyraz ulica nadal piszemy małą: ulica Długa.
Nazwy lokali: Kawiarnia Literacka. Nagrody i ordery: Nagroda Nobla.

2Mała litera

Przymiotniki od nazwisk i imion zakończone na -owski, -ski: dramat szekspirowski, koncert chopinowski – zawsze małą literą. Przymiotniki na -ów, -owy, -in (np. od imion) można pisać małą lub wielką literą.

Sprawdź, czy rozumiesz

Jak zapisać nazwę obiektu w mieście?

3Pisownia łączna i rozdzielna

„Nie” z imiesłowami przymiotnikowymi – zawsze łącznie: nieprzeczytany, niepalący.
„Nie” z przymiotnikami i przysłówkami w stopniu wyższym i najwyższym – łącznie: niemilszy, nienajlepiej.
Pół- – łącznie: półserio, półżartem, półzabawa; przed wielką literą z łącznikiem: pół-Polka.
Cząstka by (bym, byś…) po spójniku – osobno: Zastanawiam się, czy by nie pojechać. Spójniki żeby, aby, gdyby piszemy jak dawniej – łącznie.
Niby-, quasi- – łącznie: nibyartysta. Super-, eko-, mini- – łącznie lub osobno: superpomysł albo super pomysł.

4Jak stosować – krok po kroku

Krok 1: Ucz się i pisz według nowych zasad – tak uczą podręczniki od 2026 r.
Krok 2: Na egzaminie w latach 2026–2030 CKE uzna zapis dawny i nowy w obszarach objętych zmianą.
Krok 3: Bądź konsekwentny – nie mieszaj w jednej pracy dawnych i nowych zapisów.

Uwaga na błąd

Uznanie, że „teraz wszystko wolno”. Zmiany dotyczą tylko wybranych reguł – ó, rz, ż, ch i większość zasad zostały bez zmian.

Sprawdź, czy rozumiesz

Co CKE akceptuje na egzaminie w latach 2026–2030?

✎Ściąga: Zmiany w pisowni od 2026 roku

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

Nazwy mieszkańców miast, dzielnic, osiedli i wsi: Krakowianin, Warszawianka, Mokotowianin (dawniej małą literą).
Nazwy firm i marek, także pojedynczych egzemplarzy produktów: jeździ czerwonym Fordem.
Nazwy obiektów w mieście (np. pałac, park, most, pomnik) – wielką literą pierwszy wyraz: Pałac Staszica. Wyraz ulica nadal piszemy małą: ulica Długa.
Nazwy lokali: Kawiarnia Literacka. Nagrody i ordery: Nagroda Nobla.
Przymiotniki od nazwisk i imion zakończone na -owski, -ski: dramat szekspirowski, koncert chopinowski – zawsze małą literą. Przymiotniki na -ów, -owy, -in (np. od imion) można pisać małą lub wielką literą.
„Nie” z imiesłowami przymiotnikowymi – zawsze łącznie: nieprzeczytany, niepalący.
„Nie” z przymiotnikami i przysłówkami w stopniu wyższym i najwyższym – łącznie: niemilszy, nienajlepiej.
Pół- – łącznie: półserio, półżartem, półzabawa; przed wielką literą z łącznikiem: pół-Polka.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

Jak od 2026 r. zapisujemy nazwę mieszkańca Warszawy?
1. AWarszawjanin
2. BWARSZAWIANIN
3. CWarszawianin
4. Dwarszawianin
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Warszawianin – Nazwy mieszkańców miast piszemy wielką literą.
Która forma jest zgodna z nowymi zasadami?
1. Anie najlepiej
2. Bnie-najlepiej
3. Cnienaj lepiej
4. Dnienajlepiej
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: nienajlepiej – „Nie” z przysłówkami w stopniu najwyższym piszemy łącznie.
Jak piszemy „pół” w wyrazie oznaczającym „trochę na serio”?
1. Apół-serio
2. Bpółserio
3. CPół Serio
4. Dpół serio
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: półserio – Pół- piszemy łącznie.
Który zapis jest poprawny według nowych zasad?
1. Adramat Szekspirowski
2. Bdramat szekspir-owski
3. Cdramat szekspirowski
4. DDramat szekspirowski
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: dramat szekspirowski – Przymiotniki na -owski od nazwisk piszemy małą literą.
Jak napiszemy „nie” z imiesłowem „przeczytany”?
1. Anie-przeczytany
2. Bnie przeczytany
3. Cdowolnie
4. Dnieprzeczytany
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: nieprzeczytany – Z imiesłowami przymiotnikowymi zawsze łącznie.
Co CKE akceptuje na egzaminie w latach 2026–2030?
1. Awyłącznie zapis nowy, obowiązujący od 2026 r.
2. Bzapis dawny i nowy w obszarach objętych zmianą, stosowany konsekwentnie
3. Cdowolny zapis wszystkich wyrazów, bez oceny ortografii
4. Dwyłącznie zapis dawny, sprzed zmian z 2026 r.
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: zapis dawny i nowy w obszarach objętych zmianą, stosowany konsekwentnie – To okres przejściowy dla uczniów.
Który zapis jest zgodny z nowymi zasadami?
1. AZastanawiam się, czy by nie pojechać.
2. BZastanawiam się, czyby nie pojechać.
3. CZastanawiam się, czy, by nie pojechać.
4. DZastanawiam się czy-by nie pojechać.
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Zastanawiam się, czy by nie pojechać. – Cząstkę by po spójniku czy piszemy osobno.
Jak zapisać nazwę obiektu w mieście?
1. APAŁAC Staszica
2. BPałac Staszica
3. Cpałac Staszica
4. DPałac staszica
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Pałac Staszica – Nazwy obiektów takich jak pałac czy park zaczynamy wielką literą.

Cały dział „Ortografia”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytań Fiszki · 9 🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Język polski, klasa 8

Juliusz Słowacki – „Balladyna”Henryk Sienkiewicz – „Quo vadis” (fragmenty)Sławomir Mrożek – „Artysta”Poezja XX wieku: Leśmian, Baczyński, Miłosz, Herbert, Różewicz, Szymborska Stanisław Jerzy Lec – aforyzmy Ignacy Krasicki – bajki (powtórzenie)Lektury z klas 4–6 – powtórka przed egzaminem Lista lektur na egzamin ósmoklasisty Rodzaje literackie – powtórka Gatunki literackie – powtórka Środki stylistyczne i budowa wiersza Symbol, alegoria, ironia, inwokacja Motywy literackie w lekturach Konteksty: mitologia, Biblia, historia, film Obraz, plakat, fotografia – teksty ikoniczne Publicystyka, reportaż i tekst popularnonaukowy Fleksja: części mowy, temat i końcówka Czasownik: aspekt, tryb, strona, przechodniość Imiesłowy Części zdania i rodzaje podmiotu Zdanie, równoważnik zdania i zdanie bezpodmiotowe Zdanie złożone współrzędnie – rodzaje i wykres Zdanie złożone podrzędnie – rodzaje i wykres Zdanie wielokrotnie złożone – wykres krok po kroku Imiesłowowy równoważnik zdania Mowa zależna i niezależna Budowa słowotwórcza wyrazu i formanty Rodzina wyrazów, rdzeń i oboczności Wyrazy złożone, skróty i skrótowce Fonetyka: głoski i upodobnienia Sylaba, akcent i funkcje litery „i”Style językowe Zasób słownictwa: zapożyczenia, neologizmy, archaizmy, gwara Znaczenie wyrazu: treść, zakres, homonimy, wieloznaczność Związki frazeologiczne Odmiana nazwisk i nazw miejscowych; nazwy mieszkańców Kultura języka: norma, błąd, etykieta Perswazja, manipulacja i etyka słowa Przecinek – najważniejsze zasady przed egzaminem Cytat, dialog, dwukropek i myślnik Rozprawka na egzaminie Argumenty i kontrargumenty Przemówienie Opowiadanie twórcze na egzaminie Opis przeżyć wewnętrznych Charakterystyka i charakterystyka porównawcza Recenzja Wywiad Streszczenie, parafraza, sprawozdanie Podanie i list oficjalny CV i list motywacyjny Ogłoszenie, zaproszenie i inne krótkie formy Dyskusja, prezentacja i inne wypowiedzi ustne Egzamin z polskiego – arkusz i typy zadań Wypracowanie na egzaminie – kryteria i plan