1Rodzaje tekstów ikonicznych
- Obraz (dzieło malarskie) – ma temat, kompozycję, kolory i nastrój.
- Plakat – łączy obraz i krótki napis. Informuje i zachęca, np. plakat teatralny zapowiada spektakl.
- Fotografia – utrwala chwilę; ważny jest kadr, czyli to, co fotograf zmieścił w zdjęciu.
- Komiks – historia opowiedziana obrazkami i dymkami.
2Elementy, które warto opisać
- Kompozycja – układ elementów: pierwszy plan (to, co najbliżej), tło (to, co dalej), środek obrazu.
- Kolorystyka – barwy ciepłe (czerwień, żółć) i zimne (błękit, szarość); budują nastrój.
- Światło – jasne lub ciemne; może wydobywać ważny element.
- Symbole – przedmioty o ukrytym znaczeniu, np. korona = władza, sztylet = zbrodnia.
- Napis – tytuł lub hasło na plakacie.
Jaki jest cel plakatu teatralnego?
Plakat ma funkcję informacyjną i perswazyjną.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Jak odpowiedzieć na pytanie o plakat – krok po kroku
- Krok 1: Nazwij dwa elementy graficzne (np. złota korona, rozsypane maliny).
- Krok 2: Do każdego dopisz znaczenie (korona = dążenie do władzy).
- Krok 3: Powiąż każdy element z konkretną sceną lektury (maliny – konkurs, w czasie którego Balladyna zabija Alinę).
- Krok 4: Zakończ wnioskiem: dlaczego plakat dobrze oddaje treść utworu.
Sam opis obrazka („jest korona i maliny”) bez wyjaśnienia, co znaczy i jak łączy się z lekturą. Taka odpowiedź nie dostaje punktów.
Opis + znaczenie + związek z lekturą – trzy kroki odpowiedzi o tekst ikoniczny.
✎Ściąga: Obraz, plakat, fotografia – teksty ikoniczne
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Opis + znaczenie + związek z lekturą – trzy kroki odpowiedzi o tekst ikoniczny.
- Obraz (dzieło malarskie) – ma temat, kompozycję, kolory i nastrój.
- Plakat – łączy obraz i krótki napis. Informuje i zachęca, np. plakat teatralny zapowiada spektakl.
- Fotografia – utrwala chwilę; ważny jest kadr, czyli to, co fotograf zmieścił w zdjęciu.
- Komiks – historia opowiedziana obrazkami i dymkami.
- Kompozycja – układ elementów: pierwszy plan (to, co najbliżej), tło (to, co dalej), środek obrazu.
- Kolorystyka – barwy ciepłe (czerwień, żółć) i zimne (błękit, szarość); budują nastrój.
- Światło – jasne lub ciemne; może wydobywać ważny element.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Czym jest tekst ikoniczny?
- Atekstem przekazującym treść obrazem
- Bdialogiem w dramacie
- Ctekstem naukowym
- Dtekstem pisanym wierszem
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: tekstem przekazującym treść obrazem – Obraz, plakat i fotografia to teksty ikoniczne.
Co łączy plakat?
- Adługi tekst i przypisy
- Bdźwięk i ruch
- Ctylko kolory bez napisu
- Dobraz i krótki napis
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: obraz i krótki napis – Plakat informuje i zachęca, np. do obejrzenia spektaklu.
Czym jest kadr na fotografii?
- Aramką na zdjęcie
- Bpodpisem pod zdjęciem
- Cnazwiskiem fotografa
- Dfragmentem rzeczywistości uchwyconym w zdjęciu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: fragmentem rzeczywistości uchwyconym w zdjęciu – Kadr to to, co fotograf zmieścił w zdjęciu.
Co oznacza korona na plakacie do „Balladyny”?
- Aubóstwo wdowy
- Bmiłość do Kirkora
- Cdążenie do władzy
- Dprzyjaźń sióstr
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: dążenie do władzy – Balladyna popełnia zbrodnie, by zdobyć władzę.
Co to jest pierwszy plan obrazu?
- Atło obrazu
- Btytuł obrazu
- Cpodpis malarza
- Dto, co widz widzi najbliżej
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: to, co widz widzi najbliżej – Pierwszy plan jest najbliżej widza, tło – dalej.
Która odpowiedź na pytanie o plakat dostanie punkt?
- Aelement graficzny, jego znaczenie i związek ze sceną z lektury
- Bdokładny opis wszystkiego, co widać na plakacie
- Copinia, że plakat jest ładny i kolorowy
- Dwymienienie kolorów i krojów liter użytych na plakacie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: element graficzny, jego znaczenie i związek ze sceną z lektury – Trzeba wyjaśnić znaczenie i powiązać je z lekturą.
Jakie barwy nazywamy zimnymi?
- Apomarańcz i brąz
- Bróż i złoto
- Cczerwień i żółć
- Dbłękit i szarość
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: błękit i szarość – Barwy zimne często budują nastrój smutku lub chłodu.
Jaki jest cel plakatu teatralnego?
- Apoinformować o spektaklu i zachęcić do jego obejrzenia
- Bstreszczenie całego dramatu wraz z zakończeniem
- Cocena gry aktorów występujących w spektaklu
- Dzastąpienie biletu wstępu na przedstawienie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: poinformować o spektaklu i zachęcić do jego obejrzenia – Plakat ma funkcję informacyjną i perswazyjną.
Cały dział „Teoria literatury”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.