ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język polski · Gramatykaklasa 8 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/8/jezyk-polski/style-jezykowe/

Język polski · Gramatyka · kl. 8

Style językowe

Styl to sposób mówienia lub pisania dopasowany do sytuacji. Poznaj pięć stylów i naucz się nie mieszać ich w wypracowaniu.

ok. 2 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Pięć stylów

StylGdzie go spotkaszCechyPrzykład
potocznyrozmowy, SMS-y, czatyswoboda, emocje, skróty, zdrobnieniaHej, wpadniesz jutro?
urzędowypodania, regulaminy, pismaoficjalność, stałe formuły, precyzjaUprzejmie proszę o…
naukowypodręczniki, encyklopedieterminy, definicje, brak emocjiFotosynteza to proces…
publicystycznyprasa, portale, mediaocena, perswazja, chwytliwe tytułySkandal w ratuszu!
artystycznyliteraturaśrodki stylistyczne, obrazowośćZłota jesień tańczy w liściach.

2Jak dobrać styl – krok po kroku

  • Krok 1: Kto jest odbiorcą? Kolega → potoczny; dyrektor, urząd → urzędowy.
  • Krok 2: Jaki jest cel? Poinformować, przekonać, załatwić sprawę, opowiedzieć.
  • Krok 3: Jaka to forma? Podanie → urzędowy; przemówienie → publicystyczny (perswazja) z elementami artystycznymi; opowiadanie → artystyczny.
  • Krok 4: Trzymaj się wybranego stylu do końca tekstu.
Sprawdź, czy rozumiesz

Gdzie najczęściej spotkamy styl publicystyczny?

3Typowe pułapki

  • Kolokwializm – wyraz potoczny (fajny, kasa, ogarniać) – w wypracowaniu i w podaniu jest błędem stylistycznym.
  • Mieszanie stylów – np. w podaniu: Bardzo proszę o zgodę, bo to dla mnie mega ważne.
  • Patos – zbyt uroczysty, sztuczny język w zwykłej sytuacji.
Uwaga na błąd

Pisanie rozprawki jak rozmowy z kolegą („no i wiadomo, że…”). Wypracowanie piszemy stylem starannym, bez kolokwializmów.

✎Ściąga: Style językowe

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Kolokwializm – wyraz potoczny (fajny, kasa, ogarniać) – w wypracowaniu i w podaniu jest błędem stylistycznym.
  • Mieszanie stylów – np. w podaniu: Bardzo proszę o zgodę, bo to dla mnie mega ważne.
  • Patos – zbyt uroczysty, sztuczny język w zwykłej sytuacji.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. W jakim stylu piszemy podanie do dyrektora?

    1. Aurzędowym
    2. Bartystycznym
    3. Cpotocznym
    4. Dnaukowym
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: urzędowym – Podanie to pismo oficjalne ze stałymi formułami.

  2. Która cecha jest typowa dla stylu naukowego?

    1. Achwytliwe tytuły
    2. Bśrodki stylistyczne
    3. Czdrobnienia i wykrzyknienia
    4. Dterminy i definicje
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: terminy i definicje – Styl naukowy jest precyzyjny i rzeczowy.

  3. Który wyraz jest kolokwializmem?

    1. Apieniądze
    2. Bkasa (o pieniądzach)
    3. Cśrodki finansowe
    4. Dfundusze
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: kasa (o pieniądzach) – Kasa to potoczne określenie pieniędzy.

  4. Gdzie najczęściej spotkamy styl publicystyczny?

    1. Aw prasie i mediach
    2. Bw akcie urodzenia
    3. Cw regulaminie
    4. Dw encyklopedii
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: w prasie i mediach – Styl publicystyczny informuje, ocenia i przekonuje.

  5. Co obniża ocenę za styl w wypracowaniu?

    1. Amieszanie stylów i kolokwializmy
    2. Bcytaty z lektury
    3. Czdania złożone
    4. Dakapity
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: mieszanie stylów i kolokwializmy – Styl ma być jednolity i dopasowany do formy.

  6. Który styl wykorzystuje środki stylistyczne do budowania obrazów?

    1. Aartystyczny
    2. Burzędowy
    3. Cpotoczny
    4. Dnaukowy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: artystyczny – To styl literatury.

  7. Które zdanie pasuje do stylu urzędowego?

    1. AAle super konkurs!
    2. BDaj znać, czy mogę jechać.
    3. CKonkurs – złota szansa dla każdego marzyciela!
    4. DUprzejmie proszę o wyrażenie zgody na udział w konkursie.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Uprzejmie proszę o wyrażenie zgody na udział w konkursie. – Formuła uprzejmie proszę i oficjalny ton.

  8. Od czego zacząć wybór stylu?

    1. Aod wyboru czcionki
    2. Bod policzenia wyrazów
    3. Cod ustalenia odbiorcy i celu wypowiedzi
    4. Dod tytułu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: od ustalenia odbiorcy i celu wypowiedzi – Styl zależy od tego, do kogo i po co mówimy.

Cały dział „Gramatyka”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 8🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Język polski, klasa 8

Juliusz Słowacki – „Balladyna”Henryk Sienkiewicz – „Quo vadis” (fragmenty)Sławomir Mrożek – „Artysta”Poezja XX wieku: Leśmian, Baczyński, Miłosz, Herbert, Różewicz, SzymborskaStanisław Jerzy Lec – aforyzmyIgnacy Krasicki – bajki (powtórzenie)Lektury z klas 4–6 – powtórka przed egzaminemLista lektur na egzamin ósmoklasistyRodzaje literackie – powtórkaGatunki literackie – powtórkaŚrodki stylistyczne i budowa wierszaSymbol, alegoria, ironia, inwokacjaMotywy literackie w lekturachKonteksty: mitologia, Biblia, historia, filmObraz, plakat, fotografia – teksty ikonicznePublicystyka, reportaż i tekst popularnonaukowyFleksja: części mowy, temat i końcówkaCzasownik: aspekt, tryb, strona, przechodniośćImiesłowyCzęści zdania i rodzaje podmiotuZdanie, równoważnik zdania i zdanie bezpodmiotoweZdanie złożone współrzędnie – rodzaje i wykresZdanie złożone podrzędnie – rodzaje i wykresZdanie wielokrotnie złożone – wykres krok po krokuImiesłowowy równoważnik zdaniaMowa zależna i niezależnaBudowa słowotwórcza wyrazu i formantyRodzina wyrazów, rdzeń i obocznościWyrazy złożone, skróty i skrótowceFonetyka: głoski i upodobnieniaSylaba, akcent i funkcje litery „i”Zasób słownictwa: zapożyczenia, neologizmy, archaizmy, gwaraZnaczenie wyrazu: treść, zakres, homonimy, wieloznacznośćZwiązki frazeologiczneOdmiana nazwisk i nazw miejscowych; nazwy mieszkańcówKultura języka: norma, błąd, etykietaPerswazja, manipulacja i etyka słowaPrzecinek – najważniejsze zasady przed egzaminemCytat, dialog, dwukropek i myślnikZmiany w pisowni od 2026 rokuRozprawka na egzaminieArgumenty i kontrargumentyPrzemówienieOpowiadanie twórcze na egzaminieOpis przeżyć wewnętrznychCharakterystyka i charakterystyka porównawczaRecenzjaWywiadStreszczenie, parafraza, sprawozdaniePodanie i list oficjalnyCV i list motywacyjnyOgłoszenie, zaproszenie i inne krótkie formyDyskusja, prezentacja i inne wypowiedzi ustneEgzamin z polskiego – arkusz i typy zadańWypracowanie na egzaminie – kryteria i plan