1Kontekst
- Sławomir Mrożek (1930–2013) – pisarz i dramatopisarz, mistrz groteski i absurdu.
- Artysta należy do cyklu krótkich opowiadań o Kogucie, Lisie i narratorze, który mówi o sobie „ja”.
- Bohaterami są zwierzęta, jak w bajce, ale tekst nie podaje morału wprost – trzeba go odczytać.
2O czym jest opowiadanie
- Kogut czyta ogłoszenie cyrku, który szuka zwierząt. Marzy, że zostanie artystą, sławnym i bogatym.
- W cyrku przedstawia się dyrektorowi jako lew (ewentualnie tygrys) i próbuje ryczeć.
- Dyrektor mówi, że ma lepszych lwów, ale chętnie przyjmie go jako koguta. Kogut z oburzeniem odmawia: nie będzie „udawał ptaka”.
- W drodze powrotnej narrator pyta, dlaczego Kogut chciał grać lwa. Odpowiada za niego Lis: przecież nie ma artysty bez ambicji.
Do jakiego gatunku należy „Artysta”?
To krótki utwór epicki; bohaterowie-zwierzęta przypominają bajkę, ale morał nie pada wprost.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Jak to rozumieć
- Ironia – mówimy jedno, a mamy na myśli coś przeciwnego. Ptak, który nie chce „udawać ptaka”, jest śmieszny.
- Absurd – sytuacja sprzeczna ze zdrowym rozsądkiem: kogut odrzuca pracę, do której naprawdę się nadaje.
- Puenta – zaskakujące zakończenie: słowa Lisa ośmieszają ambicje oderwane od możliwości.
- Sens tytułu: Kogut uważa się za artystę, ale gardzi swoim prawdziwym talentem. Mrożek kpi z pychy i z udawania kogoś innego.
Problematyka: ambicje a możliwości, prawda o sobie, pycha, marzenia o sławie.
Kogut nie zostaje przyjęty do cyrku jako lew. Dostaje propozycję występu jako kogut i sam ją odrzuca.
✎Ściąga: Sławomir Mrożek – „Artysta”
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Problematyka: ambicje a możliwości, prawda o sobie, pycha, marzenia o sławie.
- Sławomir Mrożek (1930–2013) – pisarz i dramatopisarz, mistrz groteski i absurdu.
- Ironia – mówimy jedno, a mamy na myśli coś przeciwnego. Ptak, który nie chce „udawać ptaka”, jest śmieszny.
- Absurd – sytuacja sprzeczna ze zdrowym rozsądkiem: kogut odrzuca pracę, do której naprawdę się nadaje.
- Puenta – zaskakujące zakończenie: słowa Lisa ośmieszają ambicje oderwane od możliwości.
- Sens tytułu: Kogut uważa się za artystę, ale gardzi swoim prawdziwym talentem. Mrożek kpi z pychy i z udawania kogoś innego.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Za kogo podaje się Kogut w cyrku?
- Aza papugę
- Bza lwa
- Cza konia
- Dza orła
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: za lwa – Kogut przedstawia się jako lew, a w razie czego – tygrys.
Co proponuje Kogutowi dyrektor cyrku?
- Anaukę żonglerki
- Brolę lwa w głównym numerze
- Cpracę przy kasie
- Dwystęp jako kogut
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: występ jako kogut – Dyrektor ma lepszych lwów, ale chętnie przyjąłby Koguta jako koguta.
Dlaczego Kogut odrzuca propozycję?
- Adostał lepszą ofertę z innego, większego cyrku
- Bboi się lwów i tygrysów występujących w cyrku
- Cuważa występ jako ptak za poniżej swoich ambicji
- Dnie potrafi piać i wstydzi się to przyznać
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: uważa występ jako ptak za poniżej swoich ambicji – Kogut nie chce „udawać ptaka”, choć jest ptakiem – to ironia.
Kto wypowiada puentę o artyście bez ambicji?
- AKogut
- Bdyrektor cyrku
- CLis
- Dlew
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Lis – Na pytanie narratora odpowiada za Koguta Lis.
Czym jest ironia?
- Anadaniem cech ludzkich zwierzętom
- Bprzesadnym wyolbrzymieniem
- Cpowtórzeniem wyrazu na początku wersów
- Dwypowiedzią o sensie przeciwnym do dosłownego
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: wypowiedzią o sensie przeciwnym do dosłownego – Ironia ośmiesza, bo mówi coś innego, niż znaczą słowa.
Jaki problem porusza „Artysta”?
- Atęsknotę za ojczyzną
- Brozdźwięk między ambicjami a możliwościami
- Ckarę za złamaną przysięgę
- Dwalkę z zaborcą
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: rozdźwięk między ambicjami a możliwościami – Kogut chce być kimś, kim nie jest, i gardzi własnym talentem.
Do jakiego gatunku należy „Artysta”?
- Aballada
- Bopowiadanie
- Cbajka z morałem na końcu
- Dpowieść historyczna
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: opowiadanie – To krótki utwór epicki; bohaterowie-zwierzęta przypominają bajkę, ale morał nie pada wprost.
Kto jest narratorem opowiadania?
- ALis
- Btowarzysz Koguta i Lisa mówiący „ja”
- Cdyrektor cyrku
- Dsam Kogut
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: towarzysz Koguta i Lisa mówiący „ja” – Narrator pierwszoosobowy towarzyszy Kogutowi i Lisowi.
Cały dział „Lektury obowiązkowe”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.