ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język polski · Gramatykaklasa 8 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/8/jezyk-polski/zdanie-rownowaznik-zdania-i-zdanie-bezpodmiotowe/

Język polski · Gramatyka · kl. 8

Zdanie, równoważnik zdania i zdanie bezpodmiotowe

Jak odróżnić zdanie od równoważnika i rozpoznać zdanie bez podmiotu.

ok. 2 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Rodzaje wypowiedzeń

  • Wypowiedzenie – każda wypowiedź, która ma sens i jest zamknięta kropką, pytajnikiem lub wykrzyknikiem.
  • Zdanie – wypowiedzenie z orzeczeniem (osobową formą czasownika): Pada śnieg.
  • Równoważnik zdania – wypowiedzenie bez osobowej formy czasownika: Cisza wokół. Pożar! Wszyscy do wyjścia.
  • Zdanie pojedyncze – jedno orzeczenie. Nierozwinięte – tylko podmiot i orzeczenie (Kot śpi); rozwinięte – z określeniami (Rudy kot śpi na kanapie).
  • Zdanie złożone – dwa lub więcej orzeczeń: Pada śnieg, więc lepimy bałwana.

2Zdanie bezpodmiotowe

  • Ma orzeczenie, ale nie ma podmiotu i nie da się go domyślić.
  • Rodzaje: formy na -no, -to: Zamknięto sklep. Ogłoszono wyniki.
  • czasowniki opisujące zjawiska przyrody: Grzmi. Świta. Zmierzcha się.
  • formy z się: Mówi się, że jutro będzie ciepło.
Sprawdź, czy rozumiesz

Które wypowiedzenie jest równoważnikiem zdania?

3Jak rozpoznać – krok po kroku

  • Krok 1: Szukaj osobowej formy czasownika. Nie ma jej? → równoważnik zdania.
  • Krok 2: Jest? Policz orzeczenia: jedno → zdanie pojedyncze, więcej → zdanie złożone.
  • Krok 3: Zapytaj „kto? co?” + orzeczenie. Jeśli nie da się wskazać ani domyślić podmiotu → zdanie bezpodmiotowe.
PrzykładRozpoznanie
Wracam do domu.zdanie z podmiotem domyślnym (ja)
Powrót do domu.równoważnik zdania
Wrócono do domu.zdanie bezpodmiotowe
Uwaga na błąd

Mylenie podmiotu domyślnego z brakiem podmiotu. W Idę do domu podmiot jest (ja), tylko niewypowiedziany. W Zamknięto sklep podmiotu nie ma wcale.

✎Ściąga: Zdanie, równoważnik zdania i zdanie bezpodmiotowe

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Wypowiedzenie – każda wypowiedź, która ma sens i jest zamknięta kropką, pytajnikiem lub wykrzyknikiem.
  • Zdanie – wypowiedzenie z orzeczeniem (osobową formą czasownika): Pada śnieg.
  • Równoważnik zdania – wypowiedzenie bez osobowej formy czasownika: Cisza wokół. Pożar! Wszyscy do wyjścia.
  • Zdanie pojedyncze – jedno orzeczenie. Nierozwinięte – tylko podmiot i orzeczenie (Kot śpi); rozwinięte – z określeniami (Rudy kot śpi na kanapie).
  • Zdanie złożone – dwa lub więcej orzeczeń: Pada śnieg, więc lepimy bałwana.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Które wypowiedzenie jest równoważnikiem zdania?

    1. AWokół panuje cisza.
    2. BCisza wokół.
    3. CUciszono salę.
    4. DGrzmi.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Cisza wokół. – Brak osobowej formy czasownika.

  2. Które zdanie jest bezpodmiotowe?

    1. AKomisja ogłosiła wyniki.
    2. BOgłaszam wyniki konkursu.
    3. COgłoszono wyniki konkursu.
    4. DWyniki zostały ogłoszone.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Ogłoszono wyniki konkursu. – Forma na -no nie ma podmiotu.

  3. Czym różni się zdanie od równoważnika?

    1. Azdanie zawsze ma przecinek
    2. Bzdanie ma osobową formę czasownika
    3. Crównoważnik jest dłuższy
    4. Drównoważnik ma dwa orzeczenia
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: zdanie ma osobową formę czasownika – Orzeczenie to osobowa forma czasownika.

  4. Jaki podmiot ma zdanie „Czytam książkę”?

    1. Alogiczny
    2. Bnie ma podmiotu
    3. Cszeregowy
    4. Ddomyślny
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: domyślny – Podmiot ja wynika z formy czytam.

  5. Które zdanie jest pojedyncze nierozwinięte?

    1. ARudy kot śpi.
    2. BKot śpi.
    3. CKot śpi na kanapie.
    4. DKot śpi, a pies szczeka.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Kot śpi. – Ma tylko podmiot i orzeczenie.

  6. „Grzmi.” to

    1. Arównoważnik zdania
    2. Bzdanie złożone
    3. Czdanie z podmiotem domyślnym
    4. Dzdanie bezpodmiotowe
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: zdanie bezpodmiotowe – Grzmi to osobowa forma czasownika, ale podmiotu nie ma.

  7. Ile orzeczeń ma zdanie złożone?

    1. Aco najmniej dwa
    2. Bjedno
    3. Czawsze trzy
    4. Dżadnego
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: co najmniej dwa – Każde zdanie składowe ma swoje orzeczenie.

  8. Jak przekształcić równoważnik „Zakaz wstępu.” w zdanie?

    1. AWstęp jest zakazany.
    2. BZakazany wstęp.
    3. CWstęp zakazany!
    4. DZakaz – wstęp.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Wstęp jest zakazany. – Trzeba dodać osobową formę czasownika (jest).

Cały dział „Gramatyka”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 8🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Język polski, klasa 8

Juliusz Słowacki – „Balladyna”Henryk Sienkiewicz – „Quo vadis” (fragmenty)Sławomir Mrożek – „Artysta”Poezja XX wieku: Leśmian, Baczyński, Miłosz, Herbert, Różewicz, SzymborskaStanisław Jerzy Lec – aforyzmyIgnacy Krasicki – bajki (powtórzenie)Lektury z klas 4–6 – powtórka przed egzaminemLista lektur na egzamin ósmoklasistyRodzaje literackie – powtórkaGatunki literackie – powtórkaŚrodki stylistyczne i budowa wierszaSymbol, alegoria, ironia, inwokacjaMotywy literackie w lekturachKonteksty: mitologia, Biblia, historia, filmObraz, plakat, fotografia – teksty ikonicznePublicystyka, reportaż i tekst popularnonaukowyFleksja: części mowy, temat i końcówkaCzasownik: aspekt, tryb, strona, przechodniośćImiesłowyCzęści zdania i rodzaje podmiotuZdanie złożone współrzędnie – rodzaje i wykresZdanie złożone podrzędnie – rodzaje i wykresZdanie wielokrotnie złożone – wykres krok po krokuImiesłowowy równoważnik zdaniaMowa zależna i niezależnaBudowa słowotwórcza wyrazu i formantyRodzina wyrazów, rdzeń i obocznościWyrazy złożone, skróty i skrótowceFonetyka: głoski i upodobnieniaSylaba, akcent i funkcje litery „i”Style językoweZasób słownictwa: zapożyczenia, neologizmy, archaizmy, gwaraZnaczenie wyrazu: treść, zakres, homonimy, wieloznacznośćZwiązki frazeologiczneOdmiana nazwisk i nazw miejscowych; nazwy mieszkańcówKultura języka: norma, błąd, etykietaPerswazja, manipulacja i etyka słowaPrzecinek – najważniejsze zasady przed egzaminemCytat, dialog, dwukropek i myślnikZmiany w pisowni od 2026 rokuRozprawka na egzaminieArgumenty i kontrargumentyPrzemówienieOpowiadanie twórcze na egzaminieOpis przeżyć wewnętrznychCharakterystyka i charakterystyka porównawczaRecenzjaWywiadStreszczenie, parafraza, sprawozdaniePodanie i list oficjalnyCV i list motywacyjnyOgłoszenie, zaproszenie i inne krótkie formyDyskusja, prezentacja i inne wypowiedzi ustneEgzamin z polskiego – arkusz i typy zadańWypracowanie na egzaminie – kryteria i plan