ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język polski · Gramatykaklasa 8 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/8/jezyk-polski/imieslowowy-rownowaznik-zdania/

Język polski · Gramatyka · kl. 8

Imiesłowowy równoważnik zdania

Imiesłowowy równoważnik zdania skraca zdanie złożone. Działa tylko wtedy, gdy obie czynności wykonuje ta sama osoba.

ok. 2 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Co to jest

  • Imiesłowowy równoważnik zdania – część wypowiedzenia z imiesłowem przysłówkowym (-ąc, -łszy, -wszy), która zastępuje zdanie podrzędne.
  • Przykład: Kiedy wracałem do domu, spotkałem kolegę → Wracając do domu, spotkałem kolegę.
Kiedy wracałem do domu, spotkałem kolegę.ten sam wykonawca obu czynności: jaWracając do domu, spotkałem kolegę.imiesłów przysłówkowy (-ąc, -łszy, -wszy) + przecinek
Zamiana zdania podrzędnego na imiesłowowy równoważnik zdania.

2Warunek poprawności

  • Wykonawca czynności z równoważnika musi być tym samym, co podmiot zdania głównego.
  • Dobrze: Wchodząc do klasy, powiedziałem „dzień dobry” (wchodzę ja i mówię ja).
  • Źle: Wchodząc do klasy, zadzwonił dzwonek – wychodzi, że to dzwonek wchodził do klasy.
  • Poprawnie: Kiedy wchodziłem do klasy, zadzwonił dzwonek.
Sprawdź, czy rozumiesz

Dlaczego zdanie „Wchodząc do klasy, zadzwonił dzwonek” jest błędne?

3Przekształcanie – krok po kroku

  • Krok 1: Sprawdź, czy obie czynności wykonuje ta sama osoba.
  • Krok 2: Usuń spójnik (kiedy, gdy, ponieważ) i podmiot zdania podrzędnego.
  • Krok 3: Zamień orzeczenie na imiesłów: czynność równoczesna → -ąc (wracałem → wracając), czynność wcześniejsza → -łszy, -wszy (przeczytał → przeczytawszy).
  • Krok 4: Oddziel równoważnik przecinkiem. Gdy stoi w środku zdania – przecinkami z obu stron: Tomek, nie czekając na nikogo, wyszedł.
Zapamiętaj

Imiesłowowy równoważnik zdania oddzielamy przecinkiem. „Nie” z imiesłowem przysłówkowym piszemy osobno.

Uwaga na błąd

Różni wykonawcy czynności, np. Czytając książkę, zgasło światło. Poprawnie: Kiedy czytałam książkę, zgasło światło.

✎Ściąga: Imiesłowowy równoważnik zdania

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Imiesłowowy równoważnik zdania oddzielamy przecinkiem. „Nie” z imiesłowem przysłówkowym piszemy osobno.
  • Imiesłowowy równoważnik zdania – część wypowiedzenia z imiesłowem przysłówkowym (-ąc, -łszy, -wszy), która zastępuje zdanie podrzędne.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Który imiesłów tworzy imiesłowowy równoważnik zdania?

    1. Aprzysłówkowy, np. idąc
    2. Bprzymiotnikowy czynny, np. idący
    3. Cprzymiotnikowy bierny, np. pisany
    4. Dkażdy czasownik w bezokoliczniku
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: przysłówkowy, np. idąc – Równoważnik budujemy na imiesłowie przysłówkowym.

  2. Które zdanie jest poprawne?

    1. AWracając ze szkoły, spotkałam sąsiadkę.
    2. BWchodząc do sklepu, drzwi się zatrzasnęły.
    3. CWracając ze szkoły, zaczął padać deszcz.
    4. DCzytając książkę, zgasło światło.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Wracając ze szkoły, spotkałam sąsiadkę. – Tylko w pierwszym zdaniu obie czynności wykonuje ta sama osoba.

  3. Jak przekształcić „Gdy zjadłem obiad, poszedłem na spacer”?

    1. AZjadając obiad poszedłem na spacer.
    2. BZjedzony obiad, poszedłem na spacer.
    3. CJedząc obiad, poszedł spacer.
    4. DZjadłszy obiad, poszedłem na spacer.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Zjadłszy obiad, poszedłem na spacer. – Czynność wcześniejsza → imiesłów uprzedni zjadłszy.

  4. Czym oddzielamy imiesłowowy równoważnik zdania?

    1. Amyślnikiem
    2. Bprzecinkiem
    3. Cśrednikiem
    4. Dniczym
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: przecinkiem – To zasada interpunkcyjna sprawdzana na egzaminie.

  5. Dlaczego zdanie „Wchodząc do klasy, zadzwonił dzwonek” jest błędne?

    1. Awykonawcy czynności są różni
    2. Bbrakuje przecinka
    3. Cimiesłów jest przymiotnikowy
    4. Dzdanie nie ma orzeczenia
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: wykonawcy czynności są różni – Nie dzwonek wchodził do klasy.

  6. Które zdanie ma poprawną interpunkcję?

    1. AOla nie czekając na autobus, poszła pieszo.
    2. BOla, nie czekając na autobus, poszła pieszo.
    3. COla, nie czekając na autobus poszła pieszo.
    4. DOla nie czekając na autobus poszła pieszo.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Ola, nie czekając na autobus, poszła pieszo. – Równoważnik w środku zdania wydzielamy przecinkami z obu stron.

  7. Imiesłów z końcówką „-wszy” oznacza czynność

    1. Apóźniejszą od czynności zdania głównego
    2. Bwcześniejszą od czynności zdania głównego
    3. Crównoczesną z czynnością zdania głównego
    4. Dbierną, której podmiot doznaje
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: wcześniejszą od czynności zdania głównego – To imiesłów uprzedni.

  8. Jak zapisać „nie” z imiesłowem „wiedząc”?

    1. Anie-wiedząc
    2. Bobie formy są poprawne
    3. Cniewiedząc
    4. Dnie wiedząc
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: nie wiedząc – Z imiesłowami przysłówkowymi „nie” piszemy osobno.

Cały dział „Gramatyka”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 8🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Język polski, klasa 8

Juliusz Słowacki – „Balladyna”Henryk Sienkiewicz – „Quo vadis” (fragmenty)Sławomir Mrożek – „Artysta”Poezja XX wieku: Leśmian, Baczyński, Miłosz, Herbert, Różewicz, SzymborskaStanisław Jerzy Lec – aforyzmyIgnacy Krasicki – bajki (powtórzenie)Lektury z klas 4–6 – powtórka przed egzaminemLista lektur na egzamin ósmoklasistyRodzaje literackie – powtórkaGatunki literackie – powtórkaŚrodki stylistyczne i budowa wierszaSymbol, alegoria, ironia, inwokacjaMotywy literackie w lekturachKonteksty: mitologia, Biblia, historia, filmObraz, plakat, fotografia – teksty ikonicznePublicystyka, reportaż i tekst popularnonaukowyFleksja: części mowy, temat i końcówkaCzasownik: aspekt, tryb, strona, przechodniośćImiesłowyCzęści zdania i rodzaje podmiotuZdanie, równoważnik zdania i zdanie bezpodmiotoweZdanie złożone współrzędnie – rodzaje i wykresZdanie złożone podrzędnie – rodzaje i wykresZdanie wielokrotnie złożone – wykres krok po krokuMowa zależna i niezależnaBudowa słowotwórcza wyrazu i formantyRodzina wyrazów, rdzeń i obocznościWyrazy złożone, skróty i skrótowceFonetyka: głoski i upodobnieniaSylaba, akcent i funkcje litery „i”Style językoweZasób słownictwa: zapożyczenia, neologizmy, archaizmy, gwaraZnaczenie wyrazu: treść, zakres, homonimy, wieloznacznośćZwiązki frazeologiczneOdmiana nazwisk i nazw miejscowych; nazwy mieszkańcówKultura języka: norma, błąd, etykietaPerswazja, manipulacja i etyka słowaPrzecinek – najważniejsze zasady przed egzaminemCytat, dialog, dwukropek i myślnikZmiany w pisowni od 2026 rokuRozprawka na egzaminieArgumenty i kontrargumentyPrzemówienieOpowiadanie twórcze na egzaminieOpis przeżyć wewnętrznychCharakterystyka i charakterystyka porównawczaRecenzjaWywiadStreszczenie, parafraza, sprawozdaniePodanie i list oficjalnyCV i list motywacyjnyOgłoszenie, zaproszenie i inne krótkie formyDyskusja, prezentacja i inne wypowiedzi ustneEgzamin z polskiego – arkusz i typy zadańWypracowanie na egzaminie – kryteria i plan