ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język polski · Gramatykaklasa 8 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/8/jezyk-polski/sylaba-akcent-i-funkcje-litery-i/

Język polski · Gramatyka · kl. 8

Sylaba, akcent i funkcje litery „i”

Gdzie stawiamy akcent, kiedy są wyjątki i do czego służy litera „i”.

ok. 2 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Sylaba

  • Sylaba – część wyrazu wymawiana jednym tchem. Każda sylaba ma jedną samogłoskę: ko-bie-ta.
  • Litera i przed samogłoską często nie tworzy osobnej sylaby: nie-bo (2 sylaby), sia-no (2 sylaby).

2Akcent

  • Akcent – mocniejsze wymówienie jednej sylaby w wyrazie.
  • W języku polskim akcent pada zwykle na przedostatnią sylabę: ko-BIE-ta, SZKO-ła, te-LE-fon.
WyjątekGdzie akcentPrzykład
czas przeszły, 1. i 2. os. lm.trzecia od końcaBY-li-śmy, zro-BI-li-ście
tryb przypuszczający, lp.trzecia od końcaczy-TA-ła-bym, zro-BI-ła-by
tryb przypuszczający, lm.czwarta od końcazro-BI-li-by-śmy
wyrazy z -ika, -ykatrzecia od końcaMU-zy-ka, ma-te-MA-ty-ka
  • Akcent na trzeciej sylabie od końca w wyrazach typu matematyka należy do normy wzorcowej (starannej). Akcent na przedostatniej jest tolerowany w mowie potocznej.
Sprawdź, czy rozumiesz

Gdzie pada akcent w wyrazie „muzyka” w normie wzorcowej?

3Funkcje litery „i”

  • Samogłoska: igła, list, pił.
  • Tylko znak miękkości (przed samogłoską): siano [śano], niebo [ńebo], ciocia [ćoća].
  • Samogłoska i znak miękkości naraz: cisza [ćisza], zima [źima].

4Akcent – krok po kroku

  • Krok 1: Podziel wyraz na sylaby.
  • Krok 2: Sprawdź, czy to forma z wyjątków (czas przeszły lm., tryb przypuszczający, -ika/-yka).
  • Krok 3: Jeśli nie – akcent na przedostatniej sylabie.
Uwaga na błąd

zrobiliŚMY z akcentem na ostatniej sylabie albo zrobiLIśmy zamiast zroBIliśmy. W czasie przeszłym 1. i 2. os. lm. akcent pada na trzecią sylabę od końca.

Sprawdź, czy rozumiesz

W którym wyrazie akcent pada na trzecią sylabę od końca?

✎Ściąga: Sylaba, akcent i funkcje litery „i”

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Sylaba – część wyrazu wymawiana jednym tchem. Każda sylaba ma jedną samogłoskę: ko-bie-ta.
  • Akcent – mocniejsze wymówienie jednej sylaby w wyrazie.
  • Samogłoska: igła, list, pił.
  • Tylko znak miękkości (przed samogłoską): siano [śano], niebo [ńebo], ciocia [ćoća].
  • Samogłoska i znak miękkości naraz: cisza [ćisza], zima [źima].

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Na którą sylabę pada akcent w większości polskich wyrazów?

    1. Ana trzecią od końca
    2. Bna ostatnią
    3. Cna pierwszą
    4. Dna przedostatnią
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: na przedostatnią – To zasada akcentu paroksytonicznego.

  2. W którym wyrazie akcent pada na trzecią sylabę od końca?

    1. Abyliśmy
    2. Bszkoła
    3. Ctelefon
    4. Dkobieta
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: byliśmy – W czasie przeszłym 1. os. lm.: BY-li-śmy.

  3. Gdzie pada akcent w wyrazie „zrobilibyśmy”?

    1. Ana czwartą sylabę od końca
    2. Bna przedostatnią
    3. Cna ostatnią
    4. Dna trzecią od końca
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: na czwartą sylabę od końca – zro-BI-li-by-śmy – tryb przypuszczający, lm.

  4. W wyrazie „siano” litera „i”

    1. Ajest samogłoską
    2. Boznacza głoskę j
    3. Coznacza tylko miękkość ś
    4. Djest samogłoską i znakiem miękkości
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: oznacza tylko miękkość ś – Wymawiamy [śano] – i nie jest osobną głoską.

  5. W wyrazie „igła” litera „i”

    1. Ajest samogłoską
    2. Bjest znakiem miękkości i samogłoską
    3. Cnie jest wymawiana
    4. Doznacza tylko miękkość
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: jest samogłoską – Na początku wyrazu i to zwykła samogłoska.

  6. Ile sylab ma wyraz „niebo”?

    1. Acztery
    2. Bdwie
    3. Cjedną
    4. Dtrzy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: dwie – nie-bo – i nie tworzy osobnej sylaby.

  7. Gdzie pada akcent w wyrazie „muzyka” w normie wzorcowej?

    1. Ana trzecią sylabę od końca
    2. Bna żadną
    3. Cna przedostatnią
    4. Dna ostatnią
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: na trzecią sylabę od końca – MU-zy-ka – wyrazy z -yka.

  8. W wyrazie „cisza” litera „i”

    1. Aoznacza głoskę j
    2. Boznacza tylko miękkość
    3. Cjest samogłoską i oznacza miękkość ć
    4. Djest niema
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: jest samogłoską i oznacza miękkość ć – Wymawiamy [ćisza]: i to samogłoska i jednocześnie znak miękkości.

Cały dział „Gramatyka”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 8🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Język polski, klasa 8

Juliusz Słowacki – „Balladyna”Henryk Sienkiewicz – „Quo vadis” (fragmenty)Sławomir Mrożek – „Artysta”Poezja XX wieku: Leśmian, Baczyński, Miłosz, Herbert, Różewicz, SzymborskaStanisław Jerzy Lec – aforyzmyIgnacy Krasicki – bajki (powtórzenie)Lektury z klas 4–6 – powtórka przed egzaminemLista lektur na egzamin ósmoklasistyRodzaje literackie – powtórkaGatunki literackie – powtórkaŚrodki stylistyczne i budowa wierszaSymbol, alegoria, ironia, inwokacjaMotywy literackie w lekturachKonteksty: mitologia, Biblia, historia, filmObraz, plakat, fotografia – teksty ikonicznePublicystyka, reportaż i tekst popularnonaukowyFleksja: części mowy, temat i końcówkaCzasownik: aspekt, tryb, strona, przechodniośćImiesłowyCzęści zdania i rodzaje podmiotuZdanie, równoważnik zdania i zdanie bezpodmiotoweZdanie złożone współrzędnie – rodzaje i wykresZdanie złożone podrzędnie – rodzaje i wykresZdanie wielokrotnie złożone – wykres krok po krokuImiesłowowy równoważnik zdaniaMowa zależna i niezależnaBudowa słowotwórcza wyrazu i formantyRodzina wyrazów, rdzeń i obocznościWyrazy złożone, skróty i skrótowceFonetyka: głoski i upodobnieniaStyle językoweZasób słownictwa: zapożyczenia, neologizmy, archaizmy, gwaraZnaczenie wyrazu: treść, zakres, homonimy, wieloznacznośćZwiązki frazeologiczneOdmiana nazwisk i nazw miejscowych; nazwy mieszkańcówKultura języka: norma, błąd, etykietaPerswazja, manipulacja i etyka słowaPrzecinek – najważniejsze zasady przed egzaminemCytat, dialog, dwukropek i myślnikZmiany w pisowni od 2026 rokuRozprawka na egzaminieArgumenty i kontrargumentyPrzemówienieOpowiadanie twórcze na egzaminieOpis przeżyć wewnętrznychCharakterystyka i charakterystyka porównawczaRecenzjaWywiadStreszczenie, parafraza, sprawozdaniePodanie i list oficjalnyCV i list motywacyjnyOgłoszenie, zaproszenie i inne krótkie formyDyskusja, prezentacja i inne wypowiedzi ustneEgzamin z polskiego – arkusz i typy zadańWypracowanie na egzaminie – kryteria i plan