Które zdanie zawiera mowę zależną?

Kasia powiedziała, że jest głodna.

Kasia powiedziała: „Jestem głodna”.

– Jestem głodna – powiedziała Kasia.

„Jestem głodna” – powiedziała Kasia.

Jak zamienić na mowę zależną: Piotr zapytał: „Gdzie jest mój plecak?”?

Piotr zapytał, gdzie jest jego plecak.

Piotr zapytał, że gdzie jest jego plecak.

Piotr zapytał, czy gdzie jest mój plecak.

Piotr zapytał: gdzie jest jego plecak.

Czym jest mowa niezależna?

dosłownym przytoczeniem czyichś słów

Mowa zależna i niezależna – ściąga i quiz

ogarniam.edu.pl · Język polski · Gramatykaklasa 8 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/8/jezyk-polski/mowa-zalezna-i-niezalezna/

Mowa zależna i niezależna

Jak przytoczyć czyjeś słowa dosłownie albo własnymi słowami – i co przy tym zmienić.

1Dwa sposoby przytaczania

Mowa niezależna – dosłowne słowa, w cudzysłowie albo w dialogu: Ania powiedziała: „Idę do domu”.
Mowa zależna – te same słowa przekazane pośrednio, w zdaniu podrzędnym: Ania powiedziała, że idzie do domu.

2Interpunkcja

Mowa niezależna po zapowiedzi: dwukropek i cudzysłów. Kropkę kończącą całe zdanie stawiamy za cudzysłowem – nawet gdy przytoczenie kończy się pytajnikiem: Tata zapytał: „Kto zjadł ciasto?”.
Zapowiedź po przytoczeniu: „Idę do domu” – powiedziała Ania.
Mowa zależna: bez cudzysłowu i dwukropka, przecinek przed że, czy, żeby.

Sprawdź, czy rozumiesz

Który zapis mowy niezależnej jest poprawny?

3Zamiana niezależnej na zależną – krok po kroku

Krok 1: Usuń dwukropek i cudzysłów, wstaw przecinek i spójnik: zdanie oznajmujące → że; pytanie „tak/nie” → czy; pytanie z kto, gdzie, kiedy → ten sam zaimek; polecenie → żeby/aby.
Krok 2: Zmień osobę i zaimki z punktu widzenia mówiącego: ja → on/ona, mój → jego/jej.
Krok 3: Polecenie zamień na formę ze żeby: Mama powiedziała: „Posprzątaj pokój!” → Mama powiedziała, żebym posprzątał pokój.
Krok 4: Usuń wykrzyknienia i zwroty do rozmówcy (Ach!, Kasiu!), które nie pasują do relacji.

Mowa niezależna	Mowa zależna
Tomek zapytał: „Czy pójdziesz ze mną?”.	Tomek zapytał, czy pójdę z nim.
Ola powiedziała: „Jestem zmęczona”.	Ola powiedziała, że jest zmęczona.
Pani spytała: „Kto zna odpowiedź?”.	Pani spytała, kto zna odpowiedź.

Uwaga na błąd

Zostawienie formy pierwszej osoby: Ola powiedziała, że jestem zmęczona – wychodzi, że zmęczony jest mówiący, a nie Ola.

✎Ściąga: Mowa zależna i niezależna

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

Mowa niezależna – dosłowne słowa, w cudzysłowie albo w dialogu: Ania powiedziała: „Idę do domu”.
Mowa zależna – te same słowa przekazane pośrednio, w zdaniu podrzędnym: Ania powiedziała, że idzie do domu.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

Które zdanie zawiera mowę zależną?
1. AKasia powiedziała: „Jestem głodna”.
2. B– Jestem głodna – powiedziała Kasia.
3. C„Jestem głodna” – powiedziała Kasia.
4. DKasia powiedziała, że jest głodna.
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Kasia powiedziała, że jest głodna. – Wypowiedź przekazano pośrednio, w zdaniu ze spójnikiem że.
Jakim spójnikiem wprowadzimy w mowie zależnej pytanie „Czy przyjdziesz?”?
1. Aczy
2. Bże
3. Cżeby
4. Dbo
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: czy – Pytanie rozstrzygające zamieniamy na zdanie z czy.
Jak w mowie zależnej oddać polecenie „Zamknij okno!”?
1. A…, żebym zamknął okno.
2. B…: zamknij okno.
3. C…, czy zamknę okno.
4. D…, że zamknij okno.
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: …, żebym zamknął okno. – Polecenie przekazujemy zdaniem z żeby.
Który zapis mowy niezależnej jest poprawny?
1. AAnia powiedziała: „Idę do domu”.
2. BAnia powiedziała: Idę do domu.
3. CAnia powiedziała „idę do domu.”
4. DAnia powiedziała, „Idę do domu”.
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Ania powiedziała: „Idę do domu”. – Dwukropek, cudzysłów i kropka za cudzysłowem.
Co zmieniamy przy zamianie na mowę zależną?
1. Atylko kolejność wyrazów
2. Bosobę i zaimki
3. Cnic
4. Dwyłącznie czas na przeszły
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: osobę i zaimki – Ja zmienia się w on/ona, mój w jego/jej.
Jak zamienić na mowę zależną: Piotr zapytał: „Gdzie jest mój plecak?”?
1. APiotr zapytał, że gdzie jest jego plecak.
2. BPiotr zapytał, czy gdzie jest mój plecak.
3. CPiotr zapytał: gdzie jest jego plecak.
4. DPiotr zapytał, gdzie jest jego plecak.
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Piotr zapytał, gdzie jest jego plecak. – Zostaje zaimek gdzie, mój zmienia się w jego.
Czym jest mowa niezależna?
1. Awypowiedzią narratora
2. Bdosłownym przytoczeniem czyichś słów
3. Copisem uczuć bohatera
4. Dstreszczeniem rozmowy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: dosłownym przytoczeniem czyichś słów – Słowa przytaczamy dokładnie, w cudzysłowie lub w dialogu.
Co dzieje się z wykrzyknieniem „Ach!” przy zamianie na mowę zależną?
1. Azwykle je pomijamy
2. Bzamieniamy na „że ach”
3. Czostawiamy w cudzysłowie
4. Dprzenosimy na początek zdania
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: zwykle je pomijamy – Wykrzyknienia nie pasują do relacji pośredniej.

Cały dział „Gramatyka”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytań Fiszki · 8 🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Język polski, klasa 8

Juliusz Słowacki – „Balladyna”Henryk Sienkiewicz – „Quo vadis” (fragmenty)Sławomir Mrożek – „Artysta”Poezja XX wieku: Leśmian, Baczyński, Miłosz, Herbert, Różewicz, Szymborska Stanisław Jerzy Lec – aforyzmy Ignacy Krasicki – bajki (powtórzenie)Lektury z klas 4–6 – powtórka przed egzaminem Lista lektur na egzamin ósmoklasisty Rodzaje literackie – powtórka Gatunki literackie – powtórka Środki stylistyczne i budowa wiersza Symbol, alegoria, ironia, inwokacja Motywy literackie w lekturach Konteksty: mitologia, Biblia, historia, film Obraz, plakat, fotografia – teksty ikoniczne Publicystyka, reportaż i tekst popularnonaukowy Fleksja: części mowy, temat i końcówka Czasownik: aspekt, tryb, strona, przechodniość Imiesłowy Części zdania i rodzaje podmiotu Zdanie, równoważnik zdania i zdanie bezpodmiotowe Zdanie złożone współrzędnie – rodzaje i wykres Zdanie złożone podrzędnie – rodzaje i wykres Zdanie wielokrotnie złożone – wykres krok po kroku Imiesłowowy równoważnik zdania Budowa słowotwórcza wyrazu i formanty Rodzina wyrazów, rdzeń i oboczności Wyrazy złożone, skróty i skrótowce Fonetyka: głoski i upodobnienia Sylaba, akcent i funkcje litery „i”Style językowe Zasób słownictwa: zapożyczenia, neologizmy, archaizmy, gwara Znaczenie wyrazu: treść, zakres, homonimy, wieloznaczność Związki frazeologiczne Odmiana nazwisk i nazw miejscowych; nazwy mieszkańców Kultura języka: norma, błąd, etykieta Perswazja, manipulacja i etyka słowa Przecinek – najważniejsze zasady przed egzaminem Cytat, dialog, dwukropek i myślnik Zmiany w pisowni od 2026 roku Rozprawka na egzaminie Argumenty i kontrargumenty Przemówienie Opowiadanie twórcze na egzaminie Opis przeżyć wewnętrznych Charakterystyka i charakterystyka porównawcza Recenzja Wywiad Streszczenie, parafraza, sprawozdanie Podanie i list oficjalny CV i list motywacyjny Ogłoszenie, zaproszenie i inne krótkie formy Dyskusja, prezentacja i inne wypowiedzi ustne Egzamin z polskiego – arkusz i typy zadań Wypracowanie na egzaminie – kryteria i plan