1Co to jest
- Zdanie wielokrotnie złożone – ma co najmniej trzy zdania składowe. Mogą być połączone współrzędnie, podrzędnie albo na oba sposoby.
2Wykres – krok po kroku
- Krok 1: Podkreśl orzeczenia: gotowała, czytał, kupił – trzy orzeczenia, więc trzy zdania.
- Krok 2: Ponumeruj zdania w kolejności: 1 Mama gotowała obiad, 2 a tata czytał gazetę, 3 którą kupił rano.
- Krok 3: Szukaj zdań podrzędnych (spójnik lub zaimek: który, że, gdy…). Zdanie 3 zaczyna się od którą.
- Krok 4: Ustal, od którego zdania zadasz pytanie: gazetę jaką? – którą kupił rano. Zdanie 3 jest podrzędne wobec 2.
- Krok 5: Sprawdź pozostałe połączenia: 1 i 2 łączy a – są współrzędne przeciwstawne.
- Krok 6: Rysuj od góry: zdania nadrzędne i współrzędne na górze, podrzędne pod swoim zdaniem nadrzędnym.
Co łączy zdania 1 i 2 w zdaniu „Mama gotowała obiad, a tata czytał gazetę, którą kupił rano”?
Spójnik a zestawia dwie równorzędne czynności.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Łączenie zdań pojedynczych – przykład
- Zdania: Wróciłem do domu. Byłem zmęczony. Od razu zasnąłem.
- Połączenie: Wróciłem do domu, a ponieważ byłem zmęczony, od razu zasnąłem.
- Przecinki: przed a (przeciwstawne) i po zdaniu podrzędnym ponieważ byłem zmęczony.
Pominięcie przecinka zamykającego zdanie podrzędne wtrącone: Wróciłem, a ponieważ byłem zmęczony od razu zasnąłem – brakuje przecinka po zmęczony.
Ile orzeczeń, tyle zdań składowych. Każde zdanie podrzędne oddziel przecinkami z obu stron.
✎Ściąga: Zdanie wielokrotnie złożone – wykres krok po kroku
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Ile orzeczeń, tyle zdań składowych. Każde zdanie podrzędne oddziel przecinkami z obu stron.
- Zdanie wielokrotnie złożone – ma co najmniej trzy zdania składowe. Mogą być połączone współrzędnie, podrzędnie albo na oba sposoby.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Ile zdań składowych ma zdanie wielokrotnie złożone?
- Aco najmniej pięć
- Bjedno
- Cco najmniej trzy
- Ddokładnie dwa
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: co najmniej trzy – Wielokrotnie złożone = trzy orzeczenia lub więcej.
Ile orzeczeń ma zdanie „Gdy wróciłem, mama spała, a tata czytał”?
- Ajedno
- Bdwa
- Ccztery
- Dtrzy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: trzy – Wróciłem, spała, czytał.
Od czego zacząć analizę zdania wielokrotnie złożonego?
- Aod policzenia przecinków
- Bod znalezienia przymiotników
- Cod narysowania strzałek
- Dod podkreślenia orzeczeń
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: od podkreślenia orzeczeń – Liczba orzeczeń to liczba zdań składowych.
Które połączenie trzech zdań jest poprawnie zapisane?
- AWróciłem a ponieważ byłem głodny, zjadłem obiad.
- BWróciłem, a ponieważ byłem głodny, zjadłem obiad.
- CWróciłem a, ponieważ byłem głodny zjadłem obiad.
- DWróciłem, a ponieważ byłem głodny zjadłem obiad.
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Wróciłem, a ponieważ byłem głodny, zjadłem obiad. – Przecinek przed a i po zdaniu podrzędnym.
W zdaniu „Kupiłem książkę, o której mówiłaś, i od razu ją przeczytałem” zdanie „o której mówiłaś” jest
- Apodrzędne przydawkowe
- Bpodrzędne okolicznikowe
- Cwspółrzędne łączne
- Dnadrzędne
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: podrzędne przydawkowe – Książkę jaką? – o której mówiłaś.
Dlaczego w zdaniu z poprzedniego pytania przed „i” stoi przecinek?
- Aoddziela wyliczenie
- Bto błąd interpunkcyjny
- Czamyka wtrącone zdanie podrzędne
- D„i” zawsze wymaga przecinka
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: zamyka wtrącone zdanie podrzędne – Przecinek kończy wtrącenie o której mówiłaś.
Gdzie na wykresie rysujemy zdanie podrzędne?
- Anie rysujemy go
- Bpod zdaniem, od którego zadajemy pytanie
- Cobok zdania współrzędnego na tym samym poziomie
- Dzawsze na samej górze
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: pod zdaniem, od którego zadajemy pytanie – Strzałka z pytaniem prowadzi w dół.
Co łączy zdania 1 i 2 w zdaniu „Mama gotowała obiad, a tata czytał gazetę, którą kupił rano”?
- Apodrzędność okolicznikowa
- Bpodrzędność przydawkowa
- Cwspółrzędność łączna
- Dwspółrzędność przeciwstawna
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: współrzędność przeciwstawna – Spójnik a zestawia dwie równorzędne czynności.
Cały dział „Gramatyka”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.