ogarniam.edu.pl Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język polski · Gramatykaklasa 8 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/8/jezyk-polski/zdanie-wielokrotnie-zlozone-wykres-krok-po-kroku/

Język polski · Gramatyka · kl. 8

Zdanie wielokrotnie złożone – wykres krok po kroku

Gdy zdanie ma trzy orzeczenia lub więcej, łączy w sobie współrzędność i podrzędność. Tak rysujesz jego wykres.

ok. 2 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Co to jest

  • Zdanie wielokrotnie złożone – ma co najmniej trzy zdania składowe. Mogą być połączone współrzędnie, podrzędnie albo na oba sposoby.
1Mama gotowała obiad2tata czytał gazetęa3którą kupił ranogazetę jaką?1 – 2: współrzędne przeciwstawne2 → 3: podrzędne przydawkowe3 orzeczenia = 3 zdania składowe
Zdania 1 i 2 – współrzędne, zdanie 3 – podrzędne wobec zdania 2.

2Wykres – krok po kroku

  • Krok 1: Podkreśl orzeczenia: gotowała, czytał, kupił – trzy orzeczenia, więc trzy zdania.
  • Krok 2: Ponumeruj zdania w kolejności: 1 Mama gotowała obiad, 2 a tata czytał gazetę, 3 którą kupił rano.
  • Krok 3: Szukaj zdań podrzędnych (spójnik lub zaimek: który, że, gdy…). Zdanie 3 zaczyna się od którą.
  • Krok 4: Ustal, od którego zdania zadasz pytanie: gazetę jaką? – którą kupił rano. Zdanie 3 jest podrzędne wobec 2.
  • Krok 5: Sprawdź pozostałe połączenia: 1 i 2 łączy a – są współrzędne przeciwstawne.
  • Krok 6: Rysuj od góry: zdania nadrzędne i współrzędne na górze, podrzędne pod swoim zdaniem nadrzędnym.
Sprawdź, czy rozumiesz

Co łączy zdania 1 i 2 w zdaniu „Mama gotowała obiad, a tata czytał gazetę, którą kupił rano”?

3Łączenie zdań pojedynczych – przykład

  • Zdania: Wróciłem do domu. Byłem zmęczony. Od razu zasnąłem.
  • Połączenie: Wróciłem do domu, a ponieważ byłem zmęczony, od razu zasnąłem.
  • Przecinki: przed a (przeciwstawne) i po zdaniu podrzędnym ponieważ byłem zmęczony.
Uwaga na błąd

Pominięcie przecinka zamykającego zdanie podrzędne wtrącone: Wróciłem, a ponieważ byłem zmęczony od razu zasnąłem – brakuje przecinka po zmęczony.

Zapamiętaj

Ile orzeczeń, tyle zdań składowych. Każde zdanie podrzędne oddziel przecinkami z obu stron.

✎Ściąga: Zdanie wielokrotnie złożone – wykres krok po kroku

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Ile orzeczeń, tyle zdań składowych. Każde zdanie podrzędne oddziel przecinkami z obu stron.
  • Zdanie wielokrotnie złożone – ma co najmniej trzy zdania składowe. Mogą być połączone współrzędnie, podrzędnie albo na oba sposoby.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Ile zdań składowych ma zdanie wielokrotnie złożone?

    1. Aco najmniej pięć
    2. Bjedno
    3. Cco najmniej trzy
    4. Ddokładnie dwa
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: co najmniej trzy – Wielokrotnie złożone = trzy orzeczenia lub więcej.

  2. Ile orzeczeń ma zdanie „Gdy wróciłem, mama spała, a tata czytał”?

    1. Ajedno
    2. Bdwa
    3. Ccztery
    4. Dtrzy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: trzy – Wróciłem, spała, czytał.

  3. Od czego zacząć analizę zdania wielokrotnie złożonego?

    1. Aod policzenia przecinków
    2. Bod znalezienia przymiotników
    3. Cod narysowania strzałek
    4. Dod podkreślenia orzeczeń
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: od podkreślenia orzeczeń – Liczba orzeczeń to liczba zdań składowych.

  4. Które połączenie trzech zdań jest poprawnie zapisane?

    1. AWróciłem a ponieważ byłem głodny, zjadłem obiad.
    2. BWróciłem, a ponieważ byłem głodny, zjadłem obiad.
    3. CWróciłem a, ponieważ byłem głodny zjadłem obiad.
    4. DWróciłem, a ponieważ byłem głodny zjadłem obiad.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Wróciłem, a ponieważ byłem głodny, zjadłem obiad. – Przecinek przed a i po zdaniu podrzędnym.

  5. W zdaniu „Kupiłem książkę, o której mówiłaś, i od razu ją przeczytałem” zdanie „o której mówiłaś” jest

    1. Apodrzędne przydawkowe
    2. Bpodrzędne okolicznikowe
    3. Cwspółrzędne łączne
    4. Dnadrzędne
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: podrzędne przydawkowe – Książkę jaką? – o której mówiłaś.

  6. Dlaczego w zdaniu z poprzedniego pytania przed „i” stoi przecinek?

    1. Aoddziela wyliczenie
    2. Bto błąd interpunkcyjny
    3. Czamyka wtrącone zdanie podrzędne
    4. D„i” zawsze wymaga przecinka
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: zamyka wtrącone zdanie podrzędne – Przecinek kończy wtrącenie o której mówiłaś.

  7. Gdzie na wykresie rysujemy zdanie podrzędne?

    1. Anie rysujemy go
    2. Bpod zdaniem, od którego zadajemy pytanie
    3. Cobok zdania współrzędnego na tym samym poziomie
    4. Dzawsze na samej górze
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: pod zdaniem, od którego zadajemy pytanie – Strzałka z pytaniem prowadzi w dół.

  8. Co łączy zdania 1 i 2 w zdaniu „Mama gotowała obiad, a tata czytał gazetę, którą kupił rano”?

    1. Apodrzędność okolicznikowa
    2. Bpodrzędność przydawkowa
    3. Cwspółrzędność łączna
    4. Dwspółrzędność przeciwstawna
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: współrzędność przeciwstawna – Spójnik a zestawia dwie równorzędne czynności.

Cały dział „Gramatyka”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Język polski, klasa 8

Juliusz Słowacki – „Balladyna”Henryk Sienkiewicz – „Quo vadis” (fragmenty)Sławomir Mrożek – „Artysta”Poezja XX wieku: Leśmian, Baczyński, Miłosz, Herbert, Różewicz, SzymborskaStanisław Jerzy Lec – aforyzmyIgnacy Krasicki – bajki (powtórzenie)Lektury z klas 4–6 – powtórka przed egzaminemLista lektur na egzamin ósmoklasistyRodzaje literackie – powtórkaGatunki literackie – powtórkaŚrodki stylistyczne i budowa wierszaSymbol, alegoria, ironia, inwokacjaMotywy literackie w lekturachKonteksty: mitologia, Biblia, historia, filmObraz, plakat, fotografia – teksty ikonicznePublicystyka, reportaż i tekst popularnonaukowyFleksja: części mowy, temat i końcówkaCzasownik: aspekt, tryb, strona, przechodniośćImiesłowyCzęści zdania i rodzaje podmiotuZdanie, równoważnik zdania i zdanie bezpodmiotoweZdanie złożone współrzędnie – rodzaje i wykresZdanie złożone podrzędnie – rodzaje i wykresImiesłowowy równoważnik zdaniaMowa zależna i niezależnaBudowa słowotwórcza wyrazu i formantyRodzina wyrazów, rdzeń i obocznościWyrazy złożone, skróty i skrótowceFonetyka: głoski i upodobnieniaSylaba, akcent i funkcje litery „i”Style językoweZasób słownictwa: zapożyczenia, neologizmy, archaizmy, gwaraZnaczenie wyrazu: treść, zakres, homonimy, wieloznacznośćZwiązki frazeologiczneOdmiana nazwisk i nazw miejscowych; nazwy mieszkańcówKultura języka: norma, błąd, etykietaPerswazja, manipulacja i etyka słowaPrzecinek – najważniejsze zasady przed egzaminemCytat, dialog, dwukropek i myślnikZmiany w pisowni od 2026 rokuRozprawka na egzaminieArgumenty i kontrargumentyPrzemówienieOpowiadanie twórcze na egzaminieOpis przeżyć wewnętrznychCharakterystyka i charakterystyka porównawczaRecenzjaWywiadStreszczenie, parafraza, sprawozdaniePodanie i list oficjalnyCV i list motywacyjnyOgłoszenie, zaproszenie i inne krótkie formyDyskusja, prezentacja i inne wypowiedzi ustneEgzamin z polskiego – arkusz i typy zadańWypracowanie na egzaminie – kryteria i plan