ogarniam.edu.pl Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Matematyka · Graniastosłupy i ostrosłupyklasa 8 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/8/matematyka/odcinki-i-katy-w-brylach/

Matematyka · Graniastosłupy i ostrosłupy · kl. 8

Odcinki i kąty w bryłach

Jak znaleźć w bryle trójkąt prostokątny, policzyć przekątne i zobaczyć przekroje.

ok. 2 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Szukaj trójkąta prostokątnego

  • W bryłach liczysz długości tak samo jak na płasko – z Pitagorasa. Trzeba tylko znaleźć trójkąt prostokątny.
  • Prostopadłościan: przekątna podstawy p, krawędź pionowa c i przekątna bryły d.
abcpd
Trójkąt p, c, d w prostopadłościanie
  • d² = p² + c², gdzie p – przekątna podstawy, c – wysokość prostopadłościanu, d – przekątna bryły.
  • Ostrosłup: wysokość H, połowa krawędzi podstawy i wysokość ściany h. Albo H, połowa przekątnej podstawy i krawędź boczna.

2Przykład krok po kroku

  • Zadanie: oblicz przekątną prostopadłościanu 3 cm × 4 cm × 12 cm.
  • Krok 1 – przekątna podstawy: p = pierwiastek z 3² + 4² = pierwiastek z 25 = 5 cm.
  • Krok 2 – trójkąt p, c, d: d = pierwiastek z 5² + 12² = pierwiastek z 169 = 13.
  • Odpowiedź: przekątna ma 13 cm.
  • Sześcian o krawędzi a: przekątna ściany apierwiastek z 2, przekątna bryły apierwiastek z 3.
Sprawdź, czy rozumiesz

Ostrosłup prawidłowy czworokątny: połowa przekątnej podstawy 3, wysokość 4. Krawędź boczna ma

3Kąt nachylenia (dodatkowo)

  • To kąt między przekątną bryły a podstawą (przekątną podstawy).
  • W szkole podstawowej tylko proste przypadki: gdy wysokość = przekątna podstawy, kąt ma 45° (połowa kwadratu). Funkcje trygonometryczne poznasz w liceum.

4Przekroje

  • Przekrój to figura, którą zobaczysz, gdy przetniesz bryłę płaszczyzną („nożem”).
  • Sześcian przecięty przez dwie przeciwległe krawędzie → prostokąt o bokach a i apierwiastek z 2.
  • Ostrosłup przecięty przez czubek i przekątną podstawy → trójkąt.
Uwaga na błąd

Liczenie przekątnej ściany zamiast przekątnej bryły. Przekątna bryły idzie przez środek, z rogu do przeciwnego rogu.

Sprawdź, czy rozumiesz

Przekrój sześcianu płaszczyzną przechodzącą przez dwie przeciwległe krawędzie to

✎Ściąga: Odcinki i kąty w bryłach

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Przekrój to figura, którą zobaczysz, gdy przetniesz bryłę płaszczyzną („nożem”).

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Prostopadłościan ma wymiary 6 × 8 × 24. Przekątna bryły ma

    1. A25
    2. B10
    3. C38
    4. D26
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 26 – p = 10, d = pierwiastek z 100 + 576 = 26.

  2. Przekątna podstawy sześcianu o krawędzi 5 ma

    1. A5pierwiastek z 2
    2. B25
    3. C5pierwiastek z 3
    4. D10
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 5pierwiastek z 2 – Podstawa to kwadrat: d = apierwiastek z 2.

  3. Przekrój sześcianu płaszczyzną przechodzącą przez dwie przeciwległe krawędzie to

    1. Asześciokąt
    2. Btrójkąt
    3. Ckwadrat
    4. Dprostokąt niebędący kwadratem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: prostokąt niebędący kwadratem – Boki przekroju: a i apierwiastek z 2.

  4. W prostopadłościanie przekątna podstawy ma 5, a wysokość 5. Kąt nachylenia przekątnej bryły do podstawy ma

    1. A45°
    2. B90°
    3. C60°
    4. D30°
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 45° – Trójkąt prostokątny równoramienny ma kąty ostre po 45°.

  5. Ostrosłup prawidłowy czworokątny: połowa przekątnej podstawy 3, wysokość 4. Krawędź boczna ma

    1. A25
    2. Bpierwiastek z 7
    3. C7
    4. D5
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 5 – pierwiastek z 9 + 16 = 5.

  6. Przekątna sześcianu o krawędzi 4 cm ma

    1. A4pierwiastek z 3 cm
    2. B8 cm
    3. C4pierwiastek z 2 cm
    4. D12 cm
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 4pierwiastek z 3 cm – d = apierwiastek z 3.

  7. Przekątna bryły łączy wierzchołki, które

    1. Ależą w podstawie
    2. Bnie leżą na jednej ścianie
    3. Cleżą na tej samej krawędzi
    4. Dleżą na tej samej ścianie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: nie leżą na jednej ścianie – Inaczej byłaby to przekątna ściany.

  8. Ostrosłup przecięto płaszczyzną przez wierzchołek i przekątną kwadratowej podstawy. Przekrój to

    1. Aprostokąt
    2. Btrójkąt
    3. Ctrapez
    4. Dkwadrat
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: trójkąt – Przekrój ma wierzchołki: dwa końce przekątnej i wierzchołek ostrosłupa.

Cały dział „Graniastosłupy i ostrosłupy”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Matematyka, klasa 8