ogarniam.edu.pl Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Matematyka · Uzupełnienia i przygotowanie do egzaminuklasa 8 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/8/matematyka/uklad-wspolrzednych/

Matematyka · Uzupełnienia i przygotowanie do egzaminu · kl. 8

Układ współrzędnych

Punkty kratowe, długość odcinka, środek odcinka i drugi koniec odcinka – wszystko, czego potrzebujesz z układu współrzędnych na egzaminie.

ok. 3 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Punkty i punkty kratowe

  • Punkt w układzie zapisujesz jako (x, y): x – pierwsza współrzędna (w prawo lub w lewo), y – druga (w górę lub w dół).
  • Punkt kratowy ma obie współrzędne całkowite, np. (−⁠2, 5). Punkt (1,5; 2) nie jest kratowy.
  • Odcinek poziomy (te same y): długość to różnica x. A = (−⁠3, 2), B = (5, 2): |AB| = 5 − (−⁠3) = 8.
  • Odcinek pionowy (te same x): długość to różnica y. Odcinek ukośny liczysz z Pitagorasa.

2Środek odcinka

Zapamiętaj

S = (x₁ + x₂ przez 2, y₁ + y₂ przez 2)

  • (x₁, y₁) i (x₂, y₂) – współrzędne końców odcinka, S – jego środek.
  • Po ludzku: średnia „iksów” i średnia „igreków”.
xy0−3−2−112345678−112345678ABSCS = ((−2 + 4) : 2, (1 + 5) : 2) = (1, 3)krok: 3 w prawo, 2 w górę → kolejne punkty kratowe
Środek odcinka AB i kolejne punkty kratowe prostej AB
Sprawdź, czy rozumiesz

Środek odcinka AB to (2, 3), a A = (−⁠1, 4). Punkt B to

3Przykład krok po kroku – drugi koniec

  • Zadanie: S = (3, −⁠1) jest środkiem odcinka AB, A = (1, 2). Wyznacz B.
  • Krok 1 – od A do S idę: 3 − 1 = 2 w prawo i −⁠1 − 2 = −⁠3, czyli 3 w dół.
  • Krok 2 – od S do B idę tak samo: x = 3 + 2 = 5, y = −⁠1 − 3 = −⁠4.
  • Sprawdzenie: (1 + 5 przez 2, 2 + (−⁠4) przez 2) = (3, −⁠1). Zgadza się.
  • Odpowiedź: B = (5, −⁠4).

4Punkty kratowe na prostej

  • Prosta przez A = (−⁠2, 1) i B = (4, 5): od A do B jest 6 w prawo i 4 w górę. Dzielę przez 2: krok 3 w prawo, 2 w górę.
  • Kolejne punkty kratowe: (1, 3), (4, 5), (7, 7) – i w drugą stronę (−⁠5, −⁠1).
Uwaga na błąd

Środek liczony jako różnica współrzędnych. Środek to średnia: dodajesz i dzielisz przez 2, a nie odejmujesz.

Sprawdź, czy rozumiesz

Punkt (0, 0) jest środkiem odcinka AB, A = (3, −⁠5). Punkt B to

✎Ściąga: Układ współrzędnych

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • S = (x₁ + x₂ przez 2, y₁ + y₂ przez 2)
  • Punkt kratowy ma obie współrzędne całkowite, np. (−⁠2, 5). Punkt (1,5; 2) nie jest kratowy.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Środek odcinka o końcach (2, 7) i (6, −⁠1) to

    1. A(4, 4)
    2. B(2, −⁠4)
    3. C(4, 3)
    4. D(8, 6)
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: (4, 3) – (2 + 6 przez 2, 7 + (−⁠1) przez 2) = (4, 3).

  2. Punkt (0, 0) jest środkiem odcinka AB, A = (3, −⁠5). Punkt B to

    1. A(−⁠3, 5)
    2. B(−⁠3, −⁠5)
    3. C(3, 5)
    4. D(6, −⁠10)
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: (−⁠3, 5) – Współrzędne B są przeciwne do współrzędnych A.

  3. Długość odcinka o końcach A = (−⁠4, 1) i B = (3, 1) to

    1. A−⁠7
    2. B5
    3. C1
    4. D7
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 7 – Odcinek poziomy: 3 − (−⁠4) = 7.

  4. Długość odcinka o końcach (1, 1) i (4, 5) to

    1. Apierwiastek z 7
    2. B5
    3. C25
    4. D7
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 5 – Różnice współrzędnych 3 i 4, więc pierwiastek z 9 + 16 = 5.

  5. Który punkt jest punktem kratowym?

    1. A(0; 1 przez 2)
    2. B(−⁠2, 5)
    3. C(pierwiastek z 2, 1)
    4. D(1,5; 2)
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: (−⁠2, 5) – Punkt kratowy ma obie współrzędne całkowite.

  6. Prosta przechodzi przez punkty (0, 1) i (2, 4). Który punkt kratowy też na niej leży?

    1. A(4, 7)
    2. B(3, 5)
    3. C(4, 6)
    4. D(6, 9)
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: (4, 7) – Krok to 2 w prawo i 3 w górę: (2, 4) → (4, 7).

  7. Środek odcinka AB to (2, 3), a A = (−⁠1, 4). Punkt B to

    1. A(0,5; 3,5)
    2. B(5, 2)
    3. C(1, 7)
    4. D(3, −⁠1)
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: (5, 2) – Od A do S: 3 w prawo i 1 w dół; od S tak samo: (5, 2).

  8. Pole trójkąta o wierzchołkach (0, 0), (4, 0) i (0, 3) wynosi

    1. A12
    2. B7
    3. C6
    4. D5
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 6 – To trójkąt prostokątny o przyprostokątnych 4 i 3: 1 przez 2 · 4 · 3 = 6.

Cały dział „Uzupełnienia i przygotowanie do egzaminu”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Ten sam temat w innych klasach i przedmiotach

Więcej: Matematyka, klasa 8