1Jak pokazać dane?
- Dane to liczby o czymś, np. oceny w klasie albo temperatura każdego dnia.
- Tabela – dane w wierszach i kolumnach. Zawsze przeczytaj nagłówki i jednostki.
- Diagram słupkowy – im wyższy słupek, tym więcej. Dobry do porównywania.
- Diagram kołowy – całe koło to 100%. Każdy wycinek to część całości.
- Wykres liniowy – pokazuje, jak coś zmienia się w czasie, np. temperatura w ciągu dnia.
kąt wycinka = (jaka to część całości) · 360°; 1% to 3,6°
- 25% to 1 przez 4 koła, czyli 90°. 10% to 36°.
2Przykład krok po kroku
- Zadanie: z diagramu słupkowego wyżej – jaka część klasy dostała trójkę i jaki kąt miałby jej wycinek na diagramie kołowym?
- Krok 1 – odczyt: oceny 1–6 dostało 2, 4, 8, 6, 3 i 1 osoba.
- Krok 2 – wszyscy: 2 + 4 + 8 + 6 + 3 + 1 = 24 osoby.
- Krok 3 – trójki: 8 przez 24 = 1 przez 3 klasy.
- Krok 4 – kąt wycinka: 1 przez 3 · 360° = 120°.
- Odpowiedź: trójkę dostała 1 przez 3 klasy (ok. 33%), wycinek ma 120°.
Wycinek diagramu kołowego ma kąt 90°. Jaki to procent całości?
90° przez 360° = 1 przez 4 = 25%.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Pułapki
- Oś pionowa nie zaczyna się od zera? Słupki wyglądają na bardziej różne, niż są naprawdę.
- Diagram kołowy pokazuje tylko procenty. Bez liczby wszystkich osób nie wiesz, ile to osób.
Odczyt bez sprawdzenia skali. Najpierw zobacz, ile znaczy jedna kratka – może 5, a nie 1.
✎Ściąga: Odczytywanie danych
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- kąt wycinka = (jaka to część całości) · 360°; 1% to 3,6°
- Dane to liczby o czymś, np. oceny w klasie albo temperatura każdego dnia.
- Tabela – dane w wierszach i kolumnach. Zawsze przeczytaj nagłówki i jednostki.
- Diagram słupkowy – im wyższy słupek, tym więcej. Dobry do porównywania.
- Diagram kołowy – całe koło to 100%. Każdy wycinek to część całości.
- Wykres liniowy – pokazuje, jak coś zmienia się w czasie, np. temperatura w ciągu dnia.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Na diagramie kołowym wycinek odpowiadający 20% ma kąt
- A72°
- B90°
- C36°
- D20°
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 72° – 0,2 · 360° = 72°.
Ilu uczniów dostało ocenę 4 lub 5 według diagramu (4 – 6 osób, 5 – 3 osoby)?
- A3
- B18
- C9
- D6
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: 9 – 6 + 3 = 9.
Wycinek diagramu kołowego ma kąt 90°. Jaki to procent całości?
- A90%
- B50%
- C9%
- D25%
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 25% – 90° przez 360° = 1 przez 4 = 25%.
Do pokazania zmian temperatury w ciągu doby najlepiej nadaje się
- Adiagram kołowy
- Bżaden z nich
- Cwykres liniowy
- Dtabela z jedną liczbą
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: wykres liniowy – Wykres liniowy pokazuje zmiany w czasie.
Na diagramie słupkowym jedna kratka to 5 osób, a słupek ma 7 kratek. Ile to osób?
- A5
- B35
- C12
- D7
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: 35 – 7 · 5 = 35.
W klasie 25 uczniów; 40% z nich dojeżdża autobusem. Ilu to uczniów?
- A10
- B15
- C40
- D4
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 10 – 0,4 · 25 = 10.
Na diagramie kołowym są wycinki 50%, 30% i x%. Ile wynosi x?
- A80
- B10
- C20
- D30
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: 20 – Suma udziałów to 100%.
Dlaczego warto sprawdzić, od jakiej wartości zaczyna się oś pionowa wykresu?
- ANie ma to znaczenia.
- BBo od tego zależy kolor słupków.
- CBo gdy nie od zera, różnice wyglądają na większe.
- DBo oś zawsze zaczyna się od 1.
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Bo gdy nie od zera, różnice wyglądają na większe. – Ucięta oś wizualnie powiększa różnice.
Cały dział „Statystyka i rachunek prawdopodobieństwa”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.