ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Fizyka · Kinematykaklasa 1 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/1/fizyka/ruch-jednostajny-prostoliniowy/

Fizyka · Kinematyka · kl. 1

Ruch jednostajny prostoliniowy

Prosty tor, stała prędkość, żadnych niespodzianek. To najprostszy ruch, a jego wykresy są wzorcem do porównań.

ok. 3 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Co to za ruch

  • Oznaczenia: s – droga [m]; v – prędkość [m/s]; t – czas [s]; x0 – położenie początkowe [m].
  • W ruchu jednostajnym prostoliniowym ciało jedzie po prostej i w każdej sekundzie pokonuje taki sam odcinek. Nie zmienia się wartość, kierunek ani zwrot prędkości, więc przyspieszenie to 0.
Zapamiętaj

s = v · t, czyli v = s przez t oraz t = s przez v. Położenie: x(t) = x0 + v · t.

2Wykres s(t)

t [s]s [m]012345612345s = v · t
Droga rośnie proporcjonalnie do czasu: półprosta z początku układu
  • Taki sam przedział czasu dodaje taką samą drogę, więc wykres jest prostą. Liczona od startu pomiaru wychodzi z początku układu.
  • Im bardziej stroma prosta (przy tej samej skali osi), tym większa prędkość: v = Δs przez Δt. Na przykład 30 m w 6 s daje 5 m/s.
  • Wykres położenia x(t) = x0 + v · t to też prosta, ale przecina oś pionową w x0, a przy ruchu przeciwnym do zwrotu osi opada.
Sprawdź, czy rozumiesz

Który zapis opisuje położenie w ruchu jednostajnym prostoliniowym?

3Wykres v(t)

t [s]v [m/s]01234561234pole = droga
Prędkość jest stała, a pole prostokąta pod wykresem to droga
  • Wykres v(t) to linia pozioma, a pole prostokąta v · t to przebyta droga.
wykreskształtco z niego odczytasz
s(t)prosta nachylonanachylenie to prędkość
v(t)linia poziomapole pod wykresem to droga
a(t)pokrywa się z osią czasua = 0

4Przykład

  • Przykład. Dane: v = 54 km/h, t = 2 min.
  • Zamiana jednostek: v = 54 km/h = 15 m/s; t = 2 min = 120 s.
  • Wzór: s = v · t.
  • Obliczenia: s = 15 m/s · 120 s = 1800 m.
  • Odpowiedź: samochód przejedzie 1800 m, czyli 1,8 km.
Uwaga na błąd

Mnożenie km/h przez minuty (54 · 2 = 108 „czegoś”). Uzgodnij jednostki: m/s z sekundami albo km/h z godzinami.

Sprawdź, czy rozumiesz

Wykres s(t) to prosta przez początek układu. Co oznacza jej nachylenie?

✎Ściąga: Ruch jednostajny prostoliniowy

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • s = v · t, czyli v = s przez t oraz t = s przez v. Położenie: x(t) = x0 + v · t.
  • Oznaczenia: s – droga [m]; v – prędkość [m/s]; t – czas [s]; x0 – położenie początkowe [m].
  • Przykład. Dane: v = 54 km/h, t = 2 min.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Samochód jedzie ze stałą prędkością 15 m/s. Jaką drogę przejedzie w 120 s?

    1. A135 m
    2. B8 m
    3. C1800 m
    4. D18 000 m
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 1800 m – s = v · t = 15 m/s · 120 s = 1800 m.

  2. Jak wygląda wykres v(t) w ruchu jednostajnym prostoliniowym?

    1. AParabola
    2. BLinia pionowa
    3. CProsta rosnąca z początku układu
    4. DLinia pozioma
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Linia pozioma – Prędkość jest stała, więc wykres v(t) jest poziomy.

  3. Wykres s(t) to prosta przez początek układu. Co oznacza jej nachylenie?

    1. APrędkość ciała
    2. BCzas ruchu
    3. CPrzyspieszenie ciała
    4. DMasę ciała
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Prędkość ciała – Nachylenie s(t) to Δs : Δt, czyli prędkość.

  4. Ile wynosi przyspieszenie w ruchu jednostajnym prostoliniowym?

    1. A9,81 m/s²
    2. BZależy od prędkości
    3. C1 m/s²
    4. D0
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 0 – Prędkość jest stała, więc jej zmiana, a zatem i przyspieszenie, jest zerowe.

  5. Ciało pokonało 30 m w 6 s ruchem jednostajnym. Jaka to prędkość?

    1. A0,2 m/s
    2. B36 m/s
    3. C5 m/s
    4. D180 m/s
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 5 m/s – v = s : t = 30 m : 6 s = 5 m/s.

  6. Który zapis opisuje położenie w ruchu jednostajnym prostoliniowym?

    1. Ax(t) = v : t
    2. Bx(t) = x0 + v · t
    3. Cx(t) = x0 − v : t
    4. Dx(t) = x0 + a · t2
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: x(t) = x0 + v · t – W ruchu jednostajnym położenie zmienia się liniowo z czasem, a x0 to położenie początkowe.

  7. Rowerzysta jedzie 18 km/h. Jak długo pokona 900 m?

    1. A3 s
    2. B180 s
    3. C50 s
    4. D5 s
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 180 s – 18 km/h = 5 m/s, więc t = s : v = 900 m : 5 m/s = 180 s.

  8. Co przedstawia pole pod wykresem v(t) w ruchu jednostajnym?

    1. APrzyspieszenie
    2. BPrzebytą drogę
    3. CPołożenie początkowe
    4. DCzas
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Przebytą drogę – Pole prostokąta v · t to droga.

Cały dział „Kinematyka”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 10🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Fizyka, klasa 1

Badania w fizycePomiary i niepewność pomiarowaNiepewności pomiarowe i dopasowanie prostejWielkości wektorowe i skalarneAnaliza danych i wykresyNarzędzia matematyczne w fizyceRachunek wektorowy i trygonometriaPodstawowe pojęcia kinematykiPrędkośćRównanie ruchu i ruch względnyPrzyspieszenieRuch prostoliniowy zmiennyRuch zmienny – wykresy a(t), zadania i przyspieszenie w ruchu krzywoliniowymRuch po okręguPrędkość kątowa i ruch po okręgu ze zmienną prędkościąRzut poziomy i rzut ukośnyDoświadczenia z kinematykiSiła i jej cechyRodzaje siłUkłady nieinercjalne i siły bezwładnościZasady dynamiki NewtonaTarcieRównia pochyła i zadania z tarciemSiła dośrodkowaDynamika ruchu po okręguDoświadczenia z dynamikiPraca mechanicznaMocEnergia mechaniczna i jej zasada zachowaniaPraca siły zmiennej, twierdzenie o pracy i energiiMoc w ruchu i sprawność urządzeńPęd, zasada zachowania pędu i zderzeniaDoświadczenia: praca, moc, energiaCiśnienieSiła wyporu i prawo ArchimedesaCiśnienie całkowite, naczynia połączone i pływanie ciałDoświadczenia z hydrostatykiPrawo powszechnego ciążeniaPrzyspieszenie grawitacyjne i prawa KepleraUkład Słoneczny, Galaktyka i WszechświatPrędkości kosmiczne i ruch satelitówSatelity, nieważkość i przeciążenieBryła sztywna i moment siłyMoment bezwładności i dynamika ruchu obrotowegoEnergia kinetyczna ruchu obrotowegoPlanowanie doświadczeńPrzeprowadzanie pomiarówAnaliza wynikówWybrane doświadczenia w klasie 1Wyznaczanie przyspieszenia ziemskiego wahadłem