ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język angielski · Gramatykaklasa 3 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/3/jezyk-angielski/czasy-systematyzacja-i-aspekt/

Język angielski · Gramatyka · kl. 3

Czasy: systematyzacja i aspekt

Poukładasz w głowie wszystkie czasy i nauczysz się wybierać je dwoma pytaniami: kiedy to się dzieje i co jest ważne – sam fakt, trwanie czy rezultat.

ok. 3 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Dwa pytania przy wyborze czasu

  • Pytanie pierwsze: kiedy? W przeszłości, teraz czy w przyszłości.
  • Pytanie drugie: jaki aspekt? To znaczy: na co patrzysz w tej sytuacji.
  • Simple podaje fakt, nawyk albo pojedyncze zdarzenie. Continuous pokazuje czynność w toku. Perfect łączy dwa momenty, np. coś, co skończyło się wcześniej, z tym, co jest ważne teraz.
czasPast Perfecthad + III formaPast SimplePast ContinuousPresent SimplePresent ContinuousFuturewill, going towcześniejw przeszłościterazw przyszłościPresent Perfect: przeszłość → teraz
Oś czasu: gdzie leżą czasy względem „teraz”.

2Osiem czasów w jednej tabeli

czasbudowaprzykład (angielski)
Present SimpleV / V+sShe plays tennis on Fridays.
Present Continuousam/is/are + V-ingShe is playing now.
Present Perfecthave/has + III formaShe has played since ten.
Present Perfect Continuoushave/has been + V-ingShe has been playing for an hour.
Past SimpleII forma / V-edShe played yesterday.
Past Continuouswas/were + V-ingShe was playing at six.
Past Perfecthad + III formaShe had played before I came.
Past Perfect Continuoushad been + V-ingShe had been playing for an hour.
Sprawdź, czy rozumiesz

Sygnał czasu „yesterday” zwykle wymaga

3Trwanie czy rezultat

  • Trwanie: I have been waiting for an hour. Czekam nadal i podkreślam, jak długo.
  • Rezultat: I have waited for an hour and I am leaving. Czekanie się skończyło, liczy się wynik.
  • Widoczny skutek też lubi Continuous: Your eyes are red. Have you been crying?
  • Czasowniki stanu (know, like, own, belong) zwykle nie mają form ciągłych: I have known her for years.
Zapamiętaj

Z for i since (stan trwający do teraz) bierzesz Present Perfect albo Present Perfect Continuous. Z yesterday, ago, in 2019 bierzesz Past Simple.

Uwaga na błąd

Po polsku „mieszkam tu od 2020”, więc pojawia się I live here since 2020. Poprawnie: I have lived here since 2020.

✎Ściąga: Czasy: systematyzacja i aspekt

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Z for i since (stan trwający do teraz) bierzesz Present Perfect albo Present Perfect Continuous. Z yesterday, ago, in 2019 bierzesz Past Simple.
  • Simple podaje fakt, nawyk albo pojedyncze zdarzenie. Continuous pokazuje czynność w toku. Perfect łączy dwa momenty, np. coś, co skończyło się wcześniej, z tym, co jest ważne teraz.
  • Trwanie: I have been waiting for an hour. Czekam nadal i podkreślam, jak długo.
  • Rezultat: I have waited for an hour and I am leaving. Czekanie się skończyło, liczy się wynik.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. She ___ in Warsaw since 2019.

    1. Awas living
    2. Blived
    3. Chas lived
    4. Dis living
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: has lived – Since + stan trwający do teraz wymaga Present Perfect. Past Simple pasuje do zamkniętej przeszłości.

  2. Które zdanie podkreśla, że czynność trwała?

    1. AI read this book yesterday.
    2. BI had read this book.
    3. CI have read this book.
    4. DI have been reading this book all evening.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: I have been reading this book all evening. – Present Perfect Continuous pokazuje trwanie, a nie tylko rezultat.

  3. Your hands are covered in flour. What ___?

    1. Ado you do
    2. Bwill you do
    3. Chave you been doing
    4. Ddid you do last year
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: have you been doing – Widoczny skutek teraz i pytanie o niedawną czynność pasuje do Present Perfect Continuous.

  4. Które zdanie jest poprawne?

    1. AI have known him for ten years.
    2. BI am knowing him for ten years.
    3. CI know him since ten years.
    4. DI have been knowing him for ten years.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: I have known him for ten years. – Czasownik stanu know zwykle nie ma formy ciągłej. Z for używamy Present Perfect.

  5. When we got to the cinema, the film ___.

    1. Ahad already started
    2. Bhas already started
    3. Cwould already start
    4. Dalready starts
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: had already started – Początek filmu wydarzył się przed naszym przyjściem, więc potrzebny jest Past Perfect.

  6. Sygnał czasu „yesterday” zwykle wymaga

    1. APast Perfect
    2. BPresent Perfect
    3. CPresent Perfect Continuous
    4. DPast Simple
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Past Simple – Z określeniem zamkniętego momentu w przeszłości używamy Past Simple.

  7. Które zdanie opisuje rezultat, a nie trwanie?

    1. AI've been painting the fence since morning.
    2. BI was painting the fence when it rained.
    3. CI paint the fence every summer.
    4. DI've painted the fence – it looks great.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: I've painted the fence – it looks great. – Present Perfect (I've painted) mówi o zakończonej czynności i jej wyniku.

  8. At 8 p.m. last night I ___ dinner.

    1. Aam cooking
    2. Bwas cooking
    3. Chave cooked
    4. Dcook
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: was cooking – Czynność w toku o określonej godzinie w przeszłości to Past Continuous.

Cały dział „Gramatyka”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Język angielski, klasa 3

Mowa zależna (reported speech)Przyszłość: will, going to, Future Continuous i Future PerfectCzasy przeszłe w opowiadaniuAspekt i precyzja relacji czasowychModalność: rada, obowiązek, wnioskowanieModalność: hipotezy i ocena zdarzeńZdania warunkowe i życzeniaWarunki mieszane, inwersja i konstrukcje hipotetyczneStrona bierna, have something done i let / make / allowStrona bierna: konstrukcje przekazujące i złożoneMowa zależna: czasowniki przekazujące i transformacjeZdania względne (relative clauses)Łączenie informacji: spójniki, -ing i bezokolicznikImiesłowy, zdania podkreślające i inwersjaIntensyfikatory, przymiotniki mocne i stopniowanieKolokacje i słowotwórstwoParafraza i przekształcanie zdańIdiomy, phrasal verbs i język przenośnyCzłowiek: charakter, wartości i uczuciaRelacje, rutyna i uroczystościDom, sąsiedztwo i miastoNauka i wybory edukacyjnePraca i aspiracje zawodoweŻywienie i styl życiaZakupy, reklamacje i usługiPodróże, noclegi i transportKultura i mediaZdrowie i sportTechnika, wynalazki i życie onlinePrzyroda i środowiskoPaństwo i życie społeczneKraje anglojęzyczne, Polska i świadomość międzykulturowaWartości i systemy edukacjiRynek pracy, mobilność i finanseChoroby przewlekłe, kosmos i etyka technologiiKatastrofy ekologiczne i ocena rozwiązańPolityka, gospodarka i prawa człowiekaLiteratura, historia i sztuka oraz odpowiedzialne podróżowanieJakość życia, żywność, media i sport w dyskusjiRejestr: styl nieformalny i formalnyE-mail, wpis na blogu i na forumKrótkie formy: ogłoszenie, zaproszenie, życzenia, wiadomośćCV i list motywacyjnyWypowiedź pisemna na maturze podstawowejRozprawka: opinion i for-and-againstArtykuł: opinia i rozwiązania problemuList formalny: zapytanie, zażalenie, list do redakcjiRecenzja i opowiadanieWypowiedź pisemna na maturze rozszerzonejCzytanie: typy zadań maturalnych i strategieSłuchanie: strategie i pułapki nagrańSpójność tekstu, odwołania, fakty i opinieNastawienie autora, sens przenośny i argumentacjaSynteza i mediacja: przekazywanie informacjiSynteza źródeł i objaśnianie stanowiskRozmowa i negocjowanie: funkcje językoweRole-play: rozmowa według rólOpis ilustracji i odpowiedzi na pytaniaMateriał stymulujący, wybór i prezentacjaRozmowa wstępna i rozmowa kwalifikacyjnaElastyczna negocjacja i reakcja na kontrargumentStrategie komunikacyjne i samokształcenieArkusz maturalny i egzamin ustny: struktura i plan pracy