ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Oświecenie i rewolucjeklasa 2 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/2/historia/absolutyzm-oswiecony-prusy-austria-rosja/

Historia · Oświecenie i rewolucje · kl. 2

Absolutyzm oświecony – Prusy, Austria, Rosja

Władcy, którzy czytali Woltera i reformowali państwa, ale nie oddawali władzy. Poznaj sąsiadów Rzeczypospolitej.

ok. 2 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Idea

  • Absolutyzm oświecony łączył silną władzę monarchy z reformami inspirowanymi oświeceniem: szkoły, tolerancja, prawo, nowoczesna administracja.
  • Władcy mówili, że służą państwu, ale to oni decydowali o wszystkim.
PaństwoWładcaReformyGranice reformPrusyFryderyk IIarmia, szkoły, tolerancja,sądyszlachta panuje nadwsiąAustriaMaria Teresa,Józef IIszkoły, tolerancja (1781),koniec poddaństwaosobistegoopór szlachty iKościołaRosjaKatarzyna II(wcześniejPiotr I)modernizacja,administracja, kontakty zoświeceniempańszczyzna sięumacnia
Reformy trzech władców

2Prusy

  • Fryderyk II Wielki (1740–1786) rozbudował armię i administrację, zapewnił tolerancję religijną, wprowadził szkolnictwo początkowe i ulepszył sądownictwo. Wojnami zdobył Śląsk i zwiększył znaczenie Prus.

3Austria

  • Maria Teresa (1740–1780) ujednolicała administrację i wprowadziła szkoły powszechne. Józef II (1780–1790) wydał patent tolerancyjny (1781) i zniósł poddaństwo osobiste chłopów, ale reformy budziły opór szlachty i Kościoła.
Sprawdź, czy rozumiesz

Który władca Prus wprowadził tolerancję i zdobył Śląsk?

4Rosja

  • Piotr I Wielki (1682–1725) zmodernizował armię, administrację i flotę oraz założył Petersburg (1703). W 1721 roku przyjął tytuł imperatora (cesarza): Rosja stała się imperium. Katarzyna II (1762–1796) czytała Woltera i planowała reformy, ale umocniła pańszczyznę i przywileje szlachty (Karta szlachecka, 1785), prowadząc podboje. Stłumiła powstanie Pugaczowa (1773–1775).

5Skutek dla Europy i Polski

  • Reorganizacja armii i administracji wzmocniła Prusy, Rosję i Austrię. Pod koniec XVIII wieku te trzy państwa podzieliły Rzeczpospolitą: wzmocnione reformami mocarstwa sąsiadowały z państwem, które nie zdążyło się zreformować.
  • Oceniając reformy, patrz z różnych perspektyw: dla szlachty, chłopów, państwa. Dla chłopów rosyjskich bywały mało korzystne.
Zapamiętaj

absolutyzm oświecony to silna władza i reformy: Fryderyk II, Maria Teresa i Józef II, Katarzyna II (oraz Piotr I jako modernizator). Wzmocnił sąsiadów Rzeczypospolitej.

Uwaga na błąd

Uznawanie absolutyzmu oświeconego za poprzednika demokracji. Władcy reformowali państwo, ale nie dzielili się władzą z ludem.

Sprawdź, czy rozumiesz

Jak reformy sąsiadów wpłynęły na Rzeczpospolitą?

✎Ściąga: Absolutyzm oświecony – Prusy, Austria, Rosja

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • absolutyzm oświecony to silna władza i reformy: Fryderyk II, Maria Teresa i Józef II, Katarzyna II (oraz Piotr I jako modernizator). Wzmocnił sąsiadów Rzeczypospolitej.
  • Absolutyzm oświecony łączył silną władzę monarchy z reformami inspirowanymi oświeceniem: szkoły, tolerancja, prawo, nowoczesna administracja.
  • Fryderyk II Wielki (1740–1786) rozbudował armię i administrację, zapewnił tolerancję religijną, wprowadził szkolnictwo początkowe i ulepszył sądownictwo. Wojnami zdobył Śląsk i zwiększył znaczenie Prus.
  • Maria Teresa (1740–1780) ujednolicała administrację i wprowadziła szkoły powszechne. Józef II (1780–1790) wydał patent tolerancyjny (1781) i zniósł poddaństwo osobiste chłopów, ale reformy budziły opór szlachty i Kościoła.
  • Piotr I Wielki (1682–1725) zmodernizował armię, administrację i flotę oraz założył Petersburg (1703). W 1721 roku przyjął tytuł imperatora (cesarza): Rosja stała się imperium. Katarzyna II (1762–1796) czytała Woltera i planowała reformy, ale umocniła pańszczyznę i przywileje szlachty (Karta szlachecka, 1785), prowadząc podboje. Stłumiła powstanie Pugaczowa (1773–1775).

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Który władca Prus wprowadził tolerancję i zdobył Śląsk?

    1. AFryderyk Wilhelm
    2. BBismarck
    3. CFryderyk II Wielki
    4. DWilhelm I
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Fryderyk II Wielki – Panował w latach 1740–1786.

  2. Kto wydał patent tolerancyjny w 1781 roku?

    1. AMaria Teresa
    2. BJózef II
    3. CFranciszek I
    4. DLeopold II
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Józef II – Zniósł też poddaństwo osobiste chłopów.

  3. Kto założył Petersburg i zmodernizował Rosję?

    1. AIwan Groźny
    2. BKatarzyna II
    3. CAleksander I
    4. DPiotr I Wielki
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Piotr I Wielki – Wprowadził reformy w stylu zachodnim.

  4. Co umocniła Katarzyna II mimo „oświeconych” poglądów?

    1. APańszczyznę i przywileje szlachty
    2. BWolność chłopów
    3. CSamorząd miast
    4. DParlament
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Pańszczyznę i przywileje szlachty – Karta szlachecka z 1785 roku.

  5. Czym różnił się absolutyzm oświecony od demokracji?

    1. ANie było króla
    2. BWładzę miał parlament
    3. CWładca reformował państwo, ale nie dzielił się władzą
    4. DWładzę miał lud
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Władca reformował państwo, ale nie dzielił się władzą – Reformy płynęły z góry.

  6. Które powstanie stłumiła Katarzyna II w latach 1773–1775?

    1. APowstanie Pugaczowa
    2. BPowstanie Chmielnickiego
    3. CPowstanie listopadowe
    4. DPowstanie dekabrystów
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Powstanie Pugaczowa – Buntowali się chłopi i Kozacy.

  7. Jak reformy sąsiadów wpłynęły na Rzeczpospolitą?

    1. AWzmocniły Polskę
    2. BZlikwidowały zagrożenie
    3. CNie miały znaczenia
    4. DWzmocniły Prusy, Austrię i Rosję, co zwiększało zagrożenie dla Polski
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Wzmocniły Prusy, Austrię i Rosję, co zwiększało zagrożenie dla Polski – Mocarstwa stawały się silniejsze.

  8. Kto wprowadził szkoły powszechne w Austrii?

    1. AFranciszek Józef
    2. BMaria Teresa
    3. CMetternich
    4. DLeopold I
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Maria Teresa – Reforma szkolna z lat 70. XVIII wieku.

Cały dział „Oświecenie i rewolucje”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 8🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Historia, klasa 2

Wielkie odkrycia geograficzneSkutki odkryć i początki kolonizacjiZmiany w gospodarce nowożytnejCywilizacje prekolumbijskie i imperia kolonialnePrzemiany kapitalistyczne w Europie Zachodniej XVI–XVII wiekuHumanizm i kultura renesansuReformacja i podział KościołaReforma katolicka i sobór trydenckiLuteranizm, kalwinizm i anglikanizm – porównanieKontrreformacja i wojny religijneWojna trzydziestoletnia i pokój westfalskiAbsolutyzm francuski – Ludwik XIVRewolucje angielskie i monarchia parlamentarnaKultura i nauka XVII wieku – barokCharakter wojny trzydziestoletniej, Rosja i imperium osmańskieFrancja i Anglia – porównanie ustroju w XVII wiekuSztuka barokowa: cechy, dzieła i uwarunkowaniaPolska Jagiellonów: terytorium, instytucje i gospodarkaDemokracja szlacheckaUnia lubelska i tolerancja religijnaPierwsze wolne elekcje i Stefan BatoryRenesans i reformacja w PolsceHołd pruski, Inflanty i ruch egzekucyjnyPoczątek panowania Zygmunta III WazyReformacja w Rzeczypospolitej i jej wpływ na kulturęWojny i zmiany granic w XVII wiekuPotop szwedzki i kryzys gospodarczyOdsiecz wiedeńska 1683Oligarchia magnacka, liberum veto i rokoszeBarok w RzeczypospolitejWojny XVII wieku: uwarunkowania i wodzowieStany w gospodarce, projekty wzmocnienia władzy i sarmatyzmOświecenie – idee, nauka i gospodarkaPowstanie Stanów ZjednoczonychRewolucja francuskaAnglia: parlamentaryzm, przemysł i klasycyzmWielkie konflikty polityczne XVIII wiekuEtapy rewolucji francuskiej i ocena rewolucjiCzasy saskie i polityka sąsiadówStanisław August i pierwszy rozbiórSejm Wielki i Konstytucja 3 majaTargowica, insurekcja i upadek państwaKultura polskiego oświecenia – KEN i Biblioteka ZałuskichProjekty naprawy państwa i konfederacja barskaKonstytucja 3 maja a konstytucje USA i FrancjiWojna 1792, Kościuszko i przyczyny upadkuStanisław August jako mecenas i polskie oświecenie w EuropieNapoleon i EuropaLegiony Polskie i Księstwo WarszawskiePolityka wewnętrzna Napoleona i jego stosunek do sprawy polskiejŹródło, argument i ocena: przykłady z epoki nowożytnejSpór historyków o upadek Rzeczypospolitej i wypracowanie