ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Od czasów saskich do rozbiorówklasa 2 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/2/historia/czasy-saskie-i-polityka-sasiadow/

Historia · Od czasów saskich do rozbiorów · kl. 2

Czasy saskie i polityka sąsiadów

Dlaczego za Augustów Rzeczpospolita stała się państwem, w którym sąsiedzi decydowali o wszystkim.

ok. 3 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Dwaj Sasi na tronie

  • August II Mocny (1697–1706 i 1709–1733) i August III (1733–1763) byli elektorami saskimi z dynastii Wettinów. Chcieli wzmocnić władzę i zbudować własne dziedziczne państwo, ale szlachta im na to nie pozwalała.

2Wojna północna i jej skutki

  • Rzeczpospolita została wciągnięta w wielką wojnę północną (1700–1721). Szwedzi pod wodzą Karola XII wymusili wybór Stanisława Leszczyńskiego na króla (1704). Po klęsce Szwedów (Połtawa 1709) Rosja stała się najsilniejsza.
  • Sejm niemy (1717): obrady odbyły się pod naciskiem Rosji w jeden dzień, bez dyskusji. Ograniczono armię do około 24 tysięcy żołnierzy. Ugodę zawarto za pośrednictwem cara Piotra I i Rosja odtąd uważała, że może mieszać się w sprawy Polski. Formalnym gwarantem ustroju Rzeczypospolitej Rosja została w 1768 roku.
Sprawdź, czy rozumiesz

Który władca z dynastii Wettinów był królem Polski w latach 1697–1706 i 1709–1733?

3Wojna o sukcesję polską (1733–1735)

  • Po śmierci Augusta II część szlachty wybrała ponownie Leszczyńskiego (poparła go Francja), ale Rosja i Austria wprowadziły na tron Augusta III.

4Polityka sąsiadów

PaństwoCo chciało od Rzeczypospolitej
Rosjawpływ na wybór króla i ustrój, słaba Polska jako strefa wpływów
PrusyPomorze Gdańskie, by połączyć Brandenburgię z Prusami (dawnymi Prusami Książęcymi)
Austriaspokój na granicy i wspólna polityka antyturecka
  • Sąsiedzi chętnie utrzymywali w Polsce anarchię: słaba Rzeczpospolita nie zagrażała nikomu. Wspierali liberum veto. W czasach saskich zerwano większość sejmów, a państwo prawie nie mogło uchwalać reform.
  • Suwerenność to możliwość samodzielnego podejmowania decyzji. W XVIII wieku decyzje często zapadały w Petersburgu, nie w Warszawie.
Zapamiętaj

czasy saskie to August II i III, wielka wojna północna, sejm niemy (1717) i wojna o sukcesję polską (1733–1735). Polska traciła suwerenność na rzecz Rosji, Prus i Austrii.

Uwaga na błąd

Mylenie sejmu niemego z zerwanym sejmem. Sejm niemy uchwalił decyzje pod presją Rosji bez dyskusji, a zerwany sejm nie uchwalał nic.

Sprawdź, czy rozumiesz

Kto zwyciężył w wojnie o sukcesję polską 1733–1735?

✎Ściąga: Czasy saskie i polityka sąsiadów

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • czasy saskie to August II i III, wielka wojna północna, sejm niemy (1717) i wojna o sukcesję polską (1733–1735). Polska traciła suwerenność na rzecz Rosji, Prus i Austrii.
  • August II Mocny (1697–1706 i 1709–1733) i August III (1733–1763) byli elektorami saskimi z dynastii Wettinów. Chcieli wzmocnić władzę i zbudować własne dziedziczne państwo, ale szlachta im na to nie pozwalała.
  • Sejm niemy (1717): obrady odbyły się pod naciskiem Rosji w jeden dzień, bez dyskusji. Ograniczono armię do około 24 tysięcy żołnierzy. Ugodę zawarto za pośrednictwem cara Piotra I i Rosja odtąd uważała, że może mieszać się w sprawy Polski. Formalnym gwarantem ustroju Rzeczypospolitej Rosja została w 1768 roku.
  • Suwerenność to możliwość samodzielnego podejmowania decyzji. W XVIII wieku decyzje często zapadały w Petersburgu, nie w Warszawie.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Który władca z dynastii Wettinów był królem Polski w latach 1697–1706 i 1709–1733?

    1. AStanisław Leszczyński
    2. BAugust III
    3. CKarol XII
    4. DAugust II Mocny
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: August II Mocny – W latach 1704–1709 królem był Stanisław Leszczyński, osadzony przez Szwedów.

  2. Kogo Karol XII wymusił jako króla w 1704 roku?

    1. AStanisława Leszczyńskiego
    2. BAugusta III
    3. CJana Sobieskiego
    4. DStanisława Augusta
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Stanisława Leszczyńskiego – Szwedzi chcieli własnego kandydata.

  3. Co uchwalono na sejmie niemym w 1717 roku?

    1. AZniesienie liberum veto
    2. BUnię z Litwą
    3. COgraniczenie armii do około 24 tysięcy pod presją Rosji
    4. DKonstytucję
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Ograniczenie armii do około 24 tysięcy pod presją Rosji – Ugodę zawarto pod naciskiem i za pośrednictwem Rosji.

  4. Kto zwyciężył w wojnie o sukcesję polską 1733–1735?

    1. AFryderyk II
    2. BStanisław Leszczyński
    3. CKandydat Rosji i Austrii, August III
    4. DKarol XII
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Kandydat Rosji i Austrii, August III – Rosja i Austria wprowadziły Wettina na tron.

  5. Dlaczego sąsiedzi wspierali liberum veto?

    1. AChcieli wzmocnić sejm
    2. BChcieli silnego państwa
    3. CChcieli unii
    4. DChcieli słabej Rzeczypospolitej
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Chcieli słabej Rzeczypospolitej – Zerwane sejmy utrudniały reformy.

  6. Co oznacza suwerenność państwa?

    1. AZależność od mocarstw
    2. BBrak armii
    3. CMożliwość samodzielnego podejmowania decyzji
    4. DBrak konstytucji
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Możliwość samodzielnego podejmowania decyzji – W XVIII wieku Polska traciła ją na rzecz sąsiadów.

  7. Za pośrednictwem którego cara zawarto ugodę zatwierdzoną przez sejm niemy?

    1. AMikołaj I
    2. BPiotr I
    3. CAleksander I
    4. DIwan IV
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Piotr I – Piotr I wykorzystał to do zwiększenia wpływów Rosji w Rzeczypospolitej.

  8. Kto poparł Leszczyńskiego w wojnie o sukcesję polską?

    1. ARosja
    2. BFrancja
    3. CPrusy
    4. DAustria
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Francja – Przegrał jednak z kandydatem Rosji i Austrii.

Cały dział „Od czasów saskich do rozbiorów”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 8🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Historia, klasa 2

Wielkie odkrycia geograficzneSkutki odkryć i początki kolonizacjiZmiany w gospodarce nowożytnejCywilizacje prekolumbijskie i imperia kolonialnePrzemiany kapitalistyczne w Europie Zachodniej XVI–XVII wiekuHumanizm i kultura renesansuReformacja i podział KościołaReforma katolicka i sobór trydenckiLuteranizm, kalwinizm i anglikanizm – porównanieKontrreformacja i wojny religijneWojna trzydziestoletnia i pokój westfalskiAbsolutyzm francuski – Ludwik XIVRewolucje angielskie i monarchia parlamentarnaKultura i nauka XVII wieku – barokCharakter wojny trzydziestoletniej, Rosja i imperium osmańskieFrancja i Anglia – porównanie ustroju w XVII wiekuSztuka barokowa: cechy, dzieła i uwarunkowaniaPolska Jagiellonów: terytorium, instytucje i gospodarkaDemokracja szlacheckaUnia lubelska i tolerancja religijnaPierwsze wolne elekcje i Stefan BatoryRenesans i reformacja w PolsceHołd pruski, Inflanty i ruch egzekucyjnyPoczątek panowania Zygmunta III WazyReformacja w Rzeczypospolitej i jej wpływ na kulturęWojny i zmiany granic w XVII wiekuPotop szwedzki i kryzys gospodarczyOdsiecz wiedeńska 1683Oligarchia magnacka, liberum veto i rokoszeBarok w RzeczypospolitejWojny XVII wieku: uwarunkowania i wodzowieStany w gospodarce, projekty wzmocnienia władzy i sarmatyzmOświecenie – idee, nauka i gospodarkaAbsolutyzm oświecony – Prusy, Austria, RosjaPowstanie Stanów ZjednoczonychRewolucja francuskaAnglia: parlamentaryzm, przemysł i klasycyzmWielkie konflikty polityczne XVIII wiekuEtapy rewolucji francuskiej i ocena rewolucjiStanisław August i pierwszy rozbiórSejm Wielki i Konstytucja 3 majaTargowica, insurekcja i upadek państwaKultura polskiego oświecenia – KEN i Biblioteka ZałuskichProjekty naprawy państwa i konfederacja barskaKonstytucja 3 maja a konstytucje USA i FrancjiWojna 1792, Kościuszko i przyczyny upadkuStanisław August jako mecenas i polskie oświecenie w EuropieNapoleon i EuropaLegiony Polskie i Księstwo WarszawskiePolityka wewnętrzna Napoleona i jego stosunek do sprawy polskiejŹródło, argument i ocena: przykłady z epoki nowożytnejSpór historyków o upadek Rzeczypospolitej i wypracowanie