ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Renesans i reformacjaklasa 2 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/2/historia/reformacja-i-podzial-kosciola/

Historia · Renesans i reformacja · kl. 2

Reformacja i podział Kościoła

Jak spór o odpusty doprowadził do rozłamu w chrześcijaństwie i dlaczego mapa wyznań Europy wygląda tak, jak wygląda.

ok. 3 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Skąd wzięła się reformacja

  • Pod koniec średniowiecza Kościół był krytykowany: za bogactwo, nadużycia i sprzedaż odpustów (świadectw darowania kary za grzechy).
  • Marcin Luter, niemiecki zakonnik (augustianin) i profesor teologii, ogłosił w 1517 roku w Wittenberdze 95 tez przeciw odpustom. Dzięki drukowi tezy szybko się rozeszły.
  • Luter uczył, że człowiek zbawia się z wiary, a nie przez zasługi, i że najważniejsze jest Pismo Święte. Przetłumaczył Biblię na niemiecki.
  • W 1521 roku sejm Rzeszy w Wormacji z cesarzem Karolem V potępił Lutra, ale ukryli go i chronili niemieccy książęta.

2Inne nurty

  • Jan Kalwin działał w Genewie. Uczył o predestynacji (Bóg z góry przeznaczył jednych ludzi do zbawienia, a innych nie) i wprowadził surową moralność.
  • Henryk VIII w 1534 roku w akcie supremacji ogłosił się głową Kościoła w Anglii, bo papież nie zgodził się unieważnić jego małżeństwa (potocznie: na rozwód). Tak powstał anglikanizm.
151795 tez LutraWittenberga, sprzeciw wobec odpustów1521Sejm w WormacjiLuter wyjęty spod prawa, tłumaczy Biblię1534Akt supremacjiHenryk VIII głową Kościoła w Anglii1536Kalwin, InstitutioGenewa jako ośrodek kalwinizmu1545–1563Sobór trydenckiodpowiedź Kościoła katolickiego1555Pokój augsburskiczyja władza, tego religia1572Noc św. Bartłomiejarzeź hugenotów w Paryżu1598Edykt nantejskitolerancja dla hugenotów
Najważniejsze daty reformacji i reakcji Kościoła
Sprawdź, czy rozumiesz

Co ogłosił Luter w 1517 roku w Wittenberdze?

3Skutki

  • Europa podzieliła się na katolicką i protestancką. Pokój augsburski (1555): w państwach niemieckich obowiązywała zasada „czyja władza, tego religia”: książę wybierał wyznanie poddanych.
  • Mapa wyznaniowa XVI wieku: katolicyzm w Hiszpanii, Włoszech, Francji i Polsce; luteranizm w północnych Niemczech i Skandynawii; kalwinizm w Szwajcarii, Niderlandach i Szkocji; anglikanizm w Anglii.
Zapamiętaj

reformacja zaczęła się w 1517 roku od 95 tez Lutra. Główne nurty: luteranizm, kalwinizm i anglikanizm. Pokój augsburski (1555) wprowadził zasadę „czyja władza, tego religia”.

Uwaga na błąd

Przypisywanie powstania anglikanizmu Lutrowi albo Kalwinowi. Kościół anglikański założył Henryk VIII w 1534 roku, głównie z powodów politycznych.

✎Ściąga: Reformacja i podział Kościoła

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • reformacja zaczęła się w 1517 roku od 95 tez Lutra. Główne nurty: luteranizm, kalwinizm i anglikanizm. Pokój augsburski (1555) wprowadził zasadę „czyja władza, tego religia”.
  • Marcin Luter, niemiecki zakonnik (augustianin) i profesor teologii, ogłosił w 1517 roku w Wittenberdze 95 tez przeciw odpustom. Dzięki drukowi tezy szybko się rozeszły.
  • Jan Kalwin działał w Genewie. Uczył o predestynacji (Bóg z góry przeznaczył jednych ludzi do zbawienia, a innych nie) i wprowadził surową moralność.
  • Henryk VIII w 1534 roku w akcie supremacji ogłosił się głową Kościoła w Anglii, bo papież nie zgodził się unieważnić jego małżeństwa (potocznie: na rozwód). Tak powstał anglikanizm.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Co ogłosił Luter w 1517 roku w Wittenberdze?

    1. A95 tez przeciw odpustom
    2. BAkt supremacji
    3. CEdykt nantejski
    4. DPokój augsburski
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 95 tez przeciw odpustom – To uważa się za początek reformacji.

  2. Czym były odpusty?

    1. ARodzajem klasztoru
    2. BŚwiadectwami darowania kary za grzechy, za które płacono
    3. CNowymi modlitwami
    4. DPodatkiem królewskim
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Świadectwami darowania kary za grzechy, za które płacono – Sprzedaż odpustów wywołała protest Lutra.

  3. Jaką naukę głosił Kalwin?

    1. APredestynację
    2. BZasadę „czyja władza, tego religia”
    3. CZakaz czytania Biblii
    4. DNieomylność papieża
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Predestynację – Według Kalwina Bóg z góry przeznaczył ludzi do zbawienia lub potępienia.

  4. Kto założył Kościół anglikański?

    1. AJan Kalwin
    2. BKarol V
    3. CHenryk VIII
    4. DMarcin Luter
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Henryk VIII – W 1534 roku ogłosił się głową Kościoła w Anglii.

  5. Co oznacza zasada „czyja władza, tego religia”?

    1. AWyznanie ustala sejm
    2. BKażdy wybiera wyznanie sam
    3. CKsiążę wybiera wyznanie poddanych
    4. DPapież wybiera wyznanie władcy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Książę wybiera wyznanie poddanych – Wprowadził ją pokój augsburski w 1555 roku.

  6. Który wynalazek pomógł szybko rozpowszechnić tezy Lutra?

    1. AZegar
    2. BProch
    3. CKompas
    4. DDruk
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Druk – Książki i ulotki rozchodziły się w tysiącach egzemplarzy.

  7. Które państwo było w XVI wieku katolickie?

    1. AAnglia
    2. BSzkocja
    3. CHiszpania
    4. DSzwecja
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Hiszpania – Hiszpania pozostała ostoją katolicyzmu.

  8. W którym mieście Kalwin stworzył ośrodek swojej wspólnoty?

    1. AW Rzymie
    2. BW Londynie
    3. CW Wittenberdze
    4. DW Genewie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: W Genewie – Genewa stała się ośrodkiem kalwinizmu.

Cały dział „Renesans i reformacja”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 8🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Historia, klasa 2

Wielkie odkrycia geograficzneSkutki odkryć i początki kolonizacjiZmiany w gospodarce nowożytnejCywilizacje prekolumbijskie i imperia kolonialnePrzemiany kapitalistyczne w Europie Zachodniej XVI–XVII wiekuHumanizm i kultura renesansuReforma katolicka i sobór trydenckiLuteranizm, kalwinizm i anglikanizm – porównanieKontrreformacja i wojny religijneWojna trzydziestoletnia i pokój westfalskiAbsolutyzm francuski – Ludwik XIVRewolucje angielskie i monarchia parlamentarnaKultura i nauka XVII wieku – barokCharakter wojny trzydziestoletniej, Rosja i imperium osmańskieFrancja i Anglia – porównanie ustroju w XVII wiekuSztuka barokowa: cechy, dzieła i uwarunkowaniaPolska Jagiellonów: terytorium, instytucje i gospodarkaDemokracja szlacheckaUnia lubelska i tolerancja religijnaPierwsze wolne elekcje i Stefan BatoryRenesans i reformacja w PolsceHołd pruski, Inflanty i ruch egzekucyjnyPoczątek panowania Zygmunta III WazyReformacja w Rzeczypospolitej i jej wpływ na kulturęWojny i zmiany granic w XVII wiekuPotop szwedzki i kryzys gospodarczyOdsiecz wiedeńska 1683Oligarchia magnacka, liberum veto i rokoszeBarok w RzeczypospolitejWojny XVII wieku: uwarunkowania i wodzowieStany w gospodarce, projekty wzmocnienia władzy i sarmatyzmOświecenie – idee, nauka i gospodarkaAbsolutyzm oświecony – Prusy, Austria, RosjaPowstanie Stanów ZjednoczonychRewolucja francuskaAnglia: parlamentaryzm, przemysł i klasycyzmWielkie konflikty polityczne XVIII wiekuEtapy rewolucji francuskiej i ocena rewolucjiCzasy saskie i polityka sąsiadówStanisław August i pierwszy rozbiórSejm Wielki i Konstytucja 3 majaTargowica, insurekcja i upadek państwaKultura polskiego oświecenia – KEN i Biblioteka ZałuskichProjekty naprawy państwa i konfederacja barskaKonstytucja 3 maja a konstytucje USA i FrancjiWojna 1792, Kościuszko i przyczyny upadkuStanisław August jako mecenas i polskie oświecenie w EuropieNapoleon i EuropaLegiony Polskie i Księstwo WarszawskiePolityka wewnętrzna Napoleona i jego stosunek do sprawy polskiejŹródło, argument i ocena: przykłady z epoki nowożytnejSpór historyków o upadek Rzeczypospolitej i wypracowanie