ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Oświecenie i rewolucjeklasa 2 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/2/historia/wielkie-konflikty-polityczne-xviii-wieku/

Historia · Oświecenie i rewolucje · kl. 2 · zakres rozszerzony

Wielkie konflikty polityczne XVIII wieku

Cztery wielkie wojny XVIII wieku zmieniły układ sił w Europie i na świecie.

ok. 2 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Wojna o sukcesję hiszpańską (1701–1714)

  • Po wygaśnięciu hiszpańskich Habsburgów o tron walczyły Francja i Austria (Austrię wspierały Anglia i Holandia). Pokój w Utrechcie (1713): na tronie Hiszpanii zasiadł Burbon (Filip V), ale kraje nie mogły się połączyć. Wielka Brytania zyskała m.in. Gibraltar.

2Wielka wojna północna (1700–1721)

  • Rosja Piotra I (z Danią i Saksonią-Polską Augusta II) walczyła ze Szwecją Karola XII. Przełom: Połtawa (1709). Pokój w Nystad (1721): Rosja zdobyła dostęp do Bałtyku i stała się mocarstwem, a Szwecja je utraciła.
Sprawdź, czy rozumiesz

Który pokój zakończył wojnę o sukcesję hiszpańską?

3Wojna o sukcesję austriacką (1740–1748)

  • Gdy po Karolu VI na tron wstąpiła Maria Teresa, Prusy Fryderyka II zajęły Śląsk. Pokój w Akwizgranie (1748) potwierdził zdobycz Prus.

4Wojna siedmioletnia (1756–1763)

WojnaLataSkuteko sukcesjęhiszpańską1701–1714Burbon na tronie Hiszpanii, pokój wUtrechciewielka wojnapółnocna1700–1721Szwecja przegrywa, Rosja mocarstwem(Nystad)o sukcesjęaustriacką1740–1748Prusy zdobywają Śląsksiedmioletnia1756–1763Prusy zatrzymują Śląsk, Wielka Brytaniakosztem Francji w koloniach
Cztery wielkie wojny w skrócie
  • Prusy (sojusznik: Wielka Brytania) przeciw koalicji Austrii, Francji i Rosji. Prusy utrzymały Śląsk (pokój w Hubertusburgu, 1763).
  • Równolegle toczyła się wojna kolonialna: Wielka Brytania pokonała Francję w Ameryce Północnej i Indiach. W pokoju paryskim (1763) Francja straciła Kanadę, a Brytyjczycy stali się wielką potęgą kolonialną.
  • Walczono w Europie, Ameryce Północnej i Indiach, dlatego wojna bywa nazywana „pierwszą wojną światową”.
Zapamiętaj

sukcesja hiszpańska (Utrecht 1713), wielka wojna północna (Połtawa 1709, Nystad 1721), sukcesja austriacka (Prusy zdobywają Śląsk), wojna siedmioletnia (Wielka Brytania zdobywa kolonie Francji, 1763).

Uwaga na błąd

Mylenie wielkiej wojny północnej z wojną trzydziestoletnią. Pierwsza to XVIII wiek (Rosja kontra Szwecja), druga to XVII wiek (Rzesza).

Sprawdź, czy rozumiesz

Dlaczego wojna siedmioletnia bywa nazywana „pierwszą wojną światową”?

✎Ściąga: Wielkie konflikty polityczne XVIII wieku

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • sukcesja hiszpańska (Utrecht 1713), wielka wojna północna (Połtawa 1709, Nystad 1721), sukcesja austriacka (Prusy zdobywają Śląsk), wojna siedmioletnia (Wielka Brytania zdobywa kolonie Francji, 1763).
  • Rosja Piotra I (z Danią i Saksonią-Polską Augusta II) walczyła ze Szwecją Karola XII. Przełom: Połtawa (1709). Pokój w Nystad (1721): Rosja zdobyła dostęp do Bałtyku i stała się mocarstwem, a Szwecja je utraciła.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Które państwo wyszło na mocarstwo po wielkiej wojnie północnej?

    1. ASzwecja
    2. BDania
    3. CSaksonia
    4. DRosja
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Rosja – Pokój w Nystad dał jej dostęp do Bałtyku.

  2. W której bitwie z 1709 roku Piotr I pokonał Karola XII?

    1. APod Połtawą
    2. BPod Lipskiem
    3. CPod Austerlitz
    4. DPod Kircholmem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Pod Połtawą – Był to przełom w wojnie północnej.

  3. Co zdobyły Prusy w wojnie o sukcesję austriacką?

    1. APomorze
    2. BCzechy
    3. CŚląsk
    4. DSaksonię
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Śląsk – Zajął go Fryderyk II w 1740 roku.

  4. Co straciła Francja w pokoju paryskim 1763 roku?

    1. AKorsykę
    2. BAlzację
    3. CBretanię
    4. DKanadę
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Kanadę – Wielka Brytania zdobyła ją wraz z innymi koloniami.

  5. Które państwa walczyły po jednej stronie w wojnie siedmioletniej przeciw Prusom?

    1. AWielka Brytania i Hiszpania
    2. BRosja i Szwecja
    3. CTurcja i Persja
    4. DAustria, Francja i Rosja
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Austria, Francja i Rosja – Utworzono koalicję przeciw Fryderykowi II.

  6. Który pokój zakończył wojnę o sukcesję hiszpańską?

    1. APokój w Utrechcie
    2. BPokój w Hubertusburgu
    3. CPokój w Nystad
    4. DPokój w Akwizgranie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Pokój w Utrechcie – Burbon zasiadł na tronie Hiszpanii.

  7. Dlaczego wojna siedmioletnia bywa nazywana „pierwszą wojną światową”?

    1. ABo wzięły w niej udział wszystkie kraje
    2. BBo toczyła się na kilku kontynentach
    3. CBo zakończyła się powstaniem ligi wszystkich państw
    4. DBo dotyczyła tylko Europy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Bo toczyła się na kilku kontynentach – Walczono w Europie, Ameryce i Indiach.

  8. Co zyskała Wielka Brytania po 1763 roku?

    1. APomorze
    2. BDominującą pozycję kolonialną
    3. CKoronę hiszpańską
    4. DŚląsk
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Dominującą pozycję kolonialną – Pokonała Francję w koloniach.

Cały dział „Oświecenie i rewolucje”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Historia, klasa 2

Wielkie odkrycia geograficzneSkutki odkryć i początki kolonizacjiZmiany w gospodarce nowożytnejCywilizacje prekolumbijskie i imperia kolonialnePrzemiany kapitalistyczne w Europie Zachodniej XVI–XVII wiekuHumanizm i kultura renesansuReformacja i podział KościołaReforma katolicka i sobór trydenckiLuteranizm, kalwinizm i anglikanizm – porównanieKontrreformacja i wojny religijneWojna trzydziestoletnia i pokój westfalskiAbsolutyzm francuski – Ludwik XIVRewolucje angielskie i monarchia parlamentarnaKultura i nauka XVII wieku – barokCharakter wojny trzydziestoletniej, Rosja i imperium osmańskieFrancja i Anglia – porównanie ustroju w XVII wiekuSztuka barokowa: cechy, dzieła i uwarunkowaniaPolska Jagiellonów: terytorium, instytucje i gospodarkaDemokracja szlacheckaUnia lubelska i tolerancja religijnaPierwsze wolne elekcje i Stefan BatoryRenesans i reformacja w PolsceHołd pruski, Inflanty i ruch egzekucyjnyPoczątek panowania Zygmunta III WazyReformacja w Rzeczypospolitej i jej wpływ na kulturęWojny i zmiany granic w XVII wiekuPotop szwedzki i kryzys gospodarczyOdsiecz wiedeńska 1683Oligarchia magnacka, liberum veto i rokoszeBarok w RzeczypospolitejWojny XVII wieku: uwarunkowania i wodzowieStany w gospodarce, projekty wzmocnienia władzy i sarmatyzmOświecenie – idee, nauka i gospodarkaAbsolutyzm oświecony – Prusy, Austria, RosjaPowstanie Stanów ZjednoczonychRewolucja francuskaAnglia: parlamentaryzm, przemysł i klasycyzmEtapy rewolucji francuskiej i ocena rewolucjiCzasy saskie i polityka sąsiadówStanisław August i pierwszy rozbiórSejm Wielki i Konstytucja 3 majaTargowica, insurekcja i upadek państwaKultura polskiego oświecenia – KEN i Biblioteka ZałuskichProjekty naprawy państwa i konfederacja barskaKonstytucja 3 maja a konstytucje USA i FrancjiWojna 1792, Kościuszko i przyczyny upadkuStanisław August jako mecenas i polskie oświecenie w EuropieNapoleon i EuropaLegiony Polskie i Księstwo WarszawskiePolityka wewnętrzna Napoleona i jego stosunek do sprawy polskiejŹródło, argument i ocena: przykłady z epoki nowożytnejSpór historyków o upadek Rzeczypospolitej i wypracowanie